หลังจากที่ทำหัตถการประเภทเลเซอร์หรือโปรแกรมยกกระชับรอบดวงตาหรือใต้ตาเสร็จแล้ว หลายคนมักจะสับสนว่าเมื่อไหร่ถึงจะกลับมาใส่คอนแทคเลนส์ที่ใช้อยู่เป็นประจำได้อีกครั้ง ทั้งที่ขั้นตอนการทำนั้นเสร็จเร็วมาก แต่พอตอนจะใส่เลนส์จริงๆ ก็แอบลังเลว่า "เอ๊ะ ตอนนี้ใส่ได้หรือยังนะ?" สุดท้ายก็เลยต้องยอมทนใส่แว่นสายตาประทังไปก่อนเป็นวันๆ

หากตอบแบบสั้นๆ ก็คือ ขึ้นอยู่กับชนิดของหัตถการและระดับความระคายเคืองของผิวรอบดวงตาค่ะ แต่โดยทั่วไปแล้ว เกณฑ์ง่ายๆ ในการพิจารณาคือ รอให้ความบวมและความบอบบางบริเวณรอบดวงตาบรรเทาลงในช่วง 2-3 วันแรกก่อน เนื่องจากผิวรอบดวงตาของเรานั้นบางมากและอยู่ใกล้กับดวงตาโดยตรง การกลับมาใส่อะไรที่สัมผัสกับดวงตาโดยตรงอย่างคอนแทคเลนส์ จึงควรระมัดระวังเป็นพิเศษกว่าบริเวณอื่นค่ะ อย่างไรก็ตาม มีข่าวลือปนๆ กันมาว่า "ห้ามใส่เป็นเดือนเลยนะ" เพื่อความสบายใจ เรามาเช็กกันดีกว่าค่ะว่าสิ่งที่คุณต้องกังวลจริงๆ และสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องกังวลนั้นมีอะไรบ้าง

> บทความนี้เป็นคอนเทนต์ที่รวบรวมข้อมูลการทำหัตถการจาก Beautystone สาขาฮับจองค่ะ

เมื่ออ่านบทความนี้จบ คุณจะทราบถึง:

• เหตุผลที่ว่าทำไมต้องระวังการใส่คอนแทคเลนส์หลังทำหัตถการรอบดวงตา

• การเปลี่ยนแปลงของผิวรอบดวงตาในช่วงไม่กี่วันแรกหลังเสร็จสิ้นหัตถการ

• เกณฑ์ประเมินด้วยตัวเองว่าเมื่อไหร่ถึงจะพร้อมกลับมาใส่คอนแทคเลนส์ได้อีกครั้ง

• วิธีดูแลผิวรอบดวงตาให้รู้สึกสบายในระหว่างที่งดใส่คอนแทคเลนส์

ทำไมถึงต้องกังวลเรื่องการใส่เลนส์หลังทำหัตถการรอบดวงตา?

เนื่องจากเลเซอร์รอบดวงตาหรือโปรแกรมยกกระชับ เป็นหัตถการที่ทำกับผิวหนังอันบอบบางรอบดวงตา รวมถึงเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังด้วย ดังนั้นทันทีหลังทำเสร็จ ผิวรอบดวงตาจะมีความบอบบางและบวมขึ้นกว่าปกติเล็กน้อย หากเราใส่คอนแทคเลนส์ในช่วงนี้ การดึงเปลือกตาขึ้นหรือการมีสิ่งแปลกปลอมเข้าไปสัมผัสกับพื้นผิวดวงตา อาจจะยิ่งกระตุ้นให้เกิดการระคายเคืองซ้ำซ้อนได้ค่ะ

โดยเฉพาะหัตถการที่ใช้เลเซอร์ใกล้กับดวงตามากๆ บางครั้งอาจจำเป็นต้องใส่ที่ครอบป้องปกดวงตาระหว่างทำเพื่อปกป้องกระจกตา* ซึ่งหากเราดู งานวิจัยเชิงทดลองที่ชี้ว่า การทำเลเซอร์รอบดวงตาอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อกระจกตาหรือพื้นผิวดวงตาได้ จึงจำเป็นต้องมีการปกป้องดวงตาอย่างเพียงพอ ก็จะยิ่งเข้าใจได้ชัดเจนขึ้นค่ะว่า ทำไมการเลี่ยงสิ่งที่จะสัมผัสกับดวงตาโดยตรงไปสัก 2-3 วันจึงเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุด แม้ว่าตัวคอนแทคเลนส์เองจะไม่ได้ทำให้ผลลัพธ์ของหัตถการพังลง แต่การหลีกเลี่ยงการเสียดสีและความแห้งกร้านในช่วงที่ดวงตากำลังบอบบาง ก็จะช่วยให้ฟื้นตัวได้สบายขึ้นเยอะเลยค่ะ

กระจกตา*: คือเยื่อบางๆ โปร่งแสงที่คลุมอยู่ส่วนหน้าสุดของดวงตา เนื่องจากเป็นจุดที่สัมผัสกับคอนแทคเลนส์โดยตรง จึงมีความไวต่อการระคายเคืองและความแห้งกร้านได้ง่าย

หลังทำเสร็จ 2-3 วันแรก ผิวรอบดวงตามีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง?

ในช่วงไม่กี่วันแรกหลังทำหัตถการรอบดวงตา จะเป็นช่วงที่อาการบวมและความบอบบางค่อยๆ บรรเทาลงค่ะ ถึงแม้ว่าจะมีความแตกต่างกันไปตามประเภทของหัตถการ แต่โดยทั่วไปแล้วจะมีลำดับขั้นตอนประมาณนี้เพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้นค่ะ

• วันแรกที่ทำ — รอบดวงตาอาจมีอาการบวมเล็กน้อย รู้สึกร้อนผ่าว หรือมีน้ำตาไหลบ่อยกว่าปกติได้ค่ะ

• วันที่ 1-2 — เป็นช่วงที่อาการบวมจะเห็นได้ชัดเจนที่สุด บางท่านอาจรู้สึกหนักๆ ที่เปลือกตา

• วันที่ 3-4 — อาการบวมและรอยแดงจะลดลงอย่างเห็นได้ชัด รอบดวงตาจะเริ่มรู้สึกสบายขึ้น

• วันที่ 5-7 — ความรู้สึกส่วนใหญ่จะกลับเข้าสู่สภาวะปกติเหมือนในชีวิตประจำวันค่ะ

นอกจากนี้ อาการตาแห้งในช่วงเวลานี้ก็เป็นปฏิกิริยาที่พบได้บ่อยมากค่ะ เพราะเมื่อรอบดวงตามีความบอบบางขึ้น ฟิล์มน้ำตา* ก็อาจจะทำงานไม่เสถียรชั่วคราว ส่งผลให้รู้สึกฝืดเคืองตามากขึ้น เนื่องจากคอนแทคเลนส์ต้องวางอยู่บนฟิล์มน้ำตานี้ หากฟิล์มน้ำตายังไม่คงที่ ก็จะยิ่งทำให้รู้สึกระคายเคืองและสากตาได้ง่ายขึ้นค่ะ

ฟิล์มน้ำตา*: ชั้นน้ำตาบางๆ ที่เคลือบอยู่บนพื้นผิวดวงตา ชั้นน้ำตานี้ต้องมีความชุ่มชื้นเพียงพอ จึงจะทำให้ใส่คอนแทคเลนส์ได้อย่างสบายตาและช่วยปกป้องกระจกตาได้ดี

วิธีประเมินว่าเมื่อไหร่พร้อมกลับมาใส่คอนแทคเลนส์ได้แล้ว

แม้ว่าจะระบุวันเวลาที่แน่นอนแบบเป๊ะๆ ได้ยาก แต่ถ้าเรามีเกณฑ์คร่าวๆ ตามประเภทของหัตถการไว้ ก็จะช่วยให้ประเมินได้ง่ายขึ้นค่ะ ด้านล่างนี้คือระยะเวลาโดยประมาณสำหรับหัตถการรอบดวงตาทั่วไป:

แต่สิ่งที่จะบอกได้แม่นยำกว่าจำนวนวัน ก็คือสัญญาณจากสภาพผิวรอบดวงตาของคุณเองค่ะ หากอาการเหล่านี้ดีขึ้นทั้งหมดแล้ว ก็สามารถเริ่มกลับมาลองใส่คอนแทคเลนส์อย่างระมัดระวังได้ค่ะ:

• เมื่ออาการบวมและรอยแดงรอบดวงตายกเลิกเกือบหมดแล้ว

• เมื่อกระพริบตาหรือสัมผัสโดนเปลือกตาแล้วไม่มีอาการเจ็บแปลบ

• เมื่อน้ำตาไม่ไหลมากเกินไป หรืออาการฝืดเคืองตาลดลงแล้ว

ในทางกลับกัน หากใส่แล้วรู้สึกเคืองตาหรือถอดเลนส์ออกมาแล้วยังมีอาการแสบตาอยู่ แสดงว่าเป็นสัญญาณเตือนว่ายังเร็วเกินไปค่ะ แนะนำให้ใส่แว่นต่อไปอีกสัก 1-2 วันจะดีกว่า และเมื่อเริ่มกลับมาใส่เลนส์อีกครั้ง แนะนำให้เริ่มใส่แค่ไม่กี่ชั่วโมงก่อน แทนการใส่ยาวตลอดทั้งวัน เพื่อคอยสังเกตอาการของดวงตาด้วยนะคะ

ทำไมต้องเป็น Beautystone สาขาฮับจอง?

ที่ Beautystone สาขาฮับจอง เราใส่ใจและให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูหลังทำหัตถการก่อนตัวหัตถการเสียอีกค่ะ เนื่องจากบริเวณรอบดวงตาเป็นส่วนที่ผิวบางและอยู่ใกล้ดวงตามาก แม้จะเป็นหัตถการเดียวกัน แต่ความเร็วในการฟื้นตัวก็อาจแตกต่างกันไปตามสภาพดวงตาและประเภทคอนแทคเลนส์ของแต่ละท่าน เราจึงช่วยประเมินอาการบวมและความบอบบางร่วมกับคนไข้ เพื่อให้คำแนะนำว่าควรเริ่มกลับมาใส่เลนส์ได้ตั้งแต่ตอนไหน และเนื่องจากคลินิกของเราเป็นคลินิกขนาดอบอุ่นที่ตั้งอยู่ใกล้กับสถานีฮับจองในระยะเดินถึง เราจึงสามารถดูแลติดตามการฟื้นตัวของคนไข้แต่ละท่านอย่างใกล้ชิด เพื่อร่วมวางแผนการดูแลรักษาในขั้นต่อไปได้อย่างละเอียดอ่อนค่ะ

วิธีดูแลผิวรอบดวงตาให้รู้สึกสบาย ระหว่างงดใส่คอนแทคเลนส์

การดูแลรอบดวงตาอย่างถูกวิธีในช่วงที่งดใส่คอนแทคเลนส์ไม่กี่วันนี้ จะช่วยให้ดวงตาฟื้นตัวได้ดีขึ้น และทำให้กลับไปใส่เลนส์ได้อย่างราบรื่นและปลอดภัยยิ่งขึ้นค่ะ

• ใส่แว่นตาแทน — การสวมแว่นตาในช่วง 2-3 วันแรกจะช่วยลดการระคายเคืองต่อดวงตาได้ดีที่สุด ควรปรับขาแว่นให้หลวมเล็กน้อยเพื่อไม่ให้กดทับบริเวณรอบดวงตาที่เพิ่งทำหัตถการมาค่ะ

• ใช้น้ำตาเทียม* — เลือกใช้น้ำตาเทียมแบบไร้สารกันเสีย (Preservative-free) เพื่อช่วยบรรเทาอาการตาแห้ง สามารถหยอดได้บ่อยๆ ตลอดทั้งวันอย่างไร้กังวลเลยค่ะ

• ห้ามขยี้ตาเด็ดขาด — แม้จะรู้สึกคันก็ห้ามขยี้แรงๆ นะคะ เพราะการเสียดสีจะทำให้ผิวที่บอบบางหายช้าลง หากเคืองตาจริงๆ ให้ใช้วิธีกดเบาๆ รอบๆ แทนค่ะ

• ป้องกันรังสี UV — ผิวรอบดวงตาหลังทำหัตถการจะไวต่อสิ่งกระตุ้นที่ทำให้เกิดเม็ดสีได้ง่าย แนะนำให้สวมแว่นกันแดดหรือทาครีมกันแดดสำหรับรอบดวงตาอย่างสม่ำเสมอค่ะ

• งดแต่งตาไปก่อน — ควรงดการแต่งตา อายแชโดว์ หรือเขียนอายไลเนอร์ไปก่อนประมาณ 1-2 วัน จนกว่าอาการบวมจะยุบลงค่ะ

น้ำตาเทียม*: ยาหยอดตาที่ช่วยรักษาความชุ่มชื้นให้กับพื้นผิวดวงตา มีส่วนช่วยลดอาการตาแห้งได้อย่างดีในระหว่างที่งดใส่คอนแทคเลนส์

หลังจากที่กลับมาใส่คอนแทคเลนส์ได้แล้ว ในช่วงแรกๆ แนะนำให้ลดเวลาการใส่ลงเล็กน้อย และหากรู้สึกแสบตาหรือตาแดง ให้ถอดออกแล้วพักตาไปก่อนสักวันนะคะ เนื่องจากประสิทธิภาพการทำหัตถการและความเร็วในการฟื้นตัวของแต่ละบุคคลนั้นแตกต่างกัน หากรู้สึกไม่มั่นใจว่าควรเริ่มใส่เลนส์ได้หรือยัง แนะนำให้ปรึกษากับทีมแพทย์ผู้รักษาโดยตรงเพื่อความปลอดภัยสูงสุดค่ะ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q. ในวันที่จะไปทำหัตถการ จำเป็นต้องถอดคอนแทคเลนส์ไปก่อนเลยไหมคะ?

A. สำหรับหัตถการเลเซอร์ที่ต้องทำบริเวณใกล้ดวงตา ส่วนใหญ่แนะนำให้ถอดคอนแทคเลนส์ออกก่อนเริ่มทำค่ะ เพราะบางกรณีอาจต้องใส่ที่ครอบป้องกันดวงตาระหว่างทำด้วย หากแจ้งให้ทางคลินิกทราบล่วงหน้าตอนจองคิวว่าคุณสวมคอนแทคเลนส์ ทางเจ้าหน้าที่จะให้คำแนะนำอย่างละเอียดค่ะ และเพื่อความสะดวก แนะนำให้พกแว่นสายตาติดตัวมาด้วยในวันที่ทำหัตถการนะคะ

Q. อาการบวมยุบหมดแล้ว แต่พอใส่คอนแทคเลนส์แล้วยังรู้สึกฝืดๆ เคืองตาอยู่ แบบนี้ปกติไหมคะ?

A. แม้อาการบวมภายนอกจะยุบลงแล้ว แต่ฟิล์มน้ำตาอาจต้องใช้เวลาอีกสักนิดในการกลับมาทำงานเป็นปกติค่ะ แนะนำให้ลดเวลาการสวมใส่คอนแทคเลนส์ลงในช่วง 2-3 วันนี้ และใช้น้ำตาเทียมควบคู่ไปด้วยจะช่วยให้สบายตาขึ้นค่ะ แต่หากอาการฝืดเคืองตารุนแรงขึ้นจนแสบตา แนะนำให้งดใส่เลนส์เพิ่มอีกสัก 1-2 วัน หากยังมีอาการไม่สบายตาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์ผู้ทำหัตถการค่ะ

Q. ถ้าเป็นคอนแทคเลนส์แบบรายวัน (One-day) จะสามารถใส่ได้เร็วขึ้นไหมคะ?

A. แม้ว่าเลนส์แบบรายวันจะดีต่อสุขอนามัยมากกว่าและลดความเสี่ยงเรื่องการติดเชื้อ แต่ความบอบบางของดวงตาไม่ได้ขึ้นอยู่กับประเภทของเลนส์ค่ะ เพื่อความปลอดภัย แนะนำให้ยึดเกณฑ์ความพร้อมของดวงตาเป็นหลักดีกว่าค่ะ อย่างไรก็ตาม เมื่อดวงตาพร้อมแล้ว การเริ่มกลับมาใส่ด้วยเลนส์แบบรายวันในระยะเวลาสั้นๆ ก็เป็นวิธีที่ดีในการทดสอบสภาพดวงตาค่ะ

Q. หากกลับมาใส่คอนแทคเลนส์แล้วมีอาการตาแดง ควรทำอย่างไรดีคะ?

A. ให้ถอดคอนแทคเลนส์ออกทันที เปลี่ยนมาใส่แว่นตา และหยอดน้ำตาเทียมเพื่อบรรเทาอาการค่ะ โดยปกติแล้วหากได้พักสายตาสักวัน อาการจะค่อยๆ ดีขึ้น แต่หากอาการตาแดงรุนแรงขึ้น หรือมีอาการเจ็บตา มีขี้ตามาก หรือตาพร่ามัวร่วมด้วย ให้หยุดใส่เลนส์ทันทีและรีบไปพบจักษุแพทย์หรือปรึกษาแพทย์ผู้ทำหัตถการเพื่อความปลอดภัยค่ะ

บทความที่น่าสนใจเพิ่มเติม

• ก่อนและหลังทำเลเซอร์หรือพีลลิ่ง ควรหยุดทาเรตินอลตอนไหน และเริ่มกลับมาทาได้อีกทีเมื่อไหร่ถึงจะปลอดภัย?

• ก่อนทำเลเซอร์ควรหยุดใช้เรตินอล (เรตินอยด์) ตั้งแต่เมื่อไหร่ และหลังผิวฟื้นตัวแล้วควรเริ่มกลับมาใช้ตอนไหนดี?

• หลังทำหัตถการผิวหนัง สระผมได้ตั้งแต่ตอนไหน และสระอย่างไรให้ปลอดภัยที่สุด?

• ดื่มแอลกอฮอล์เมื่อคืนนี้ วันรุ่งขึ้นสามารถเข้ารับการฉีดโบท็อกซ์หรือฟิลเลอร์ตามนัดได้ตามปกติไหม?