เคยไหมคะ พอเข้าหน้าร้อนทีไร ส่องกระจกแล้วรู้สึกว่าสีน้ำตาลบนหน้าดูเข้มขึ้นกว่าเดิม จุดที่เคยจาง ๆ ก็กลับมาชัดขึ้น จนแต่งหน้ากลบก็ยังเห็น เรื่องนี้เป็นปัญหาที่หลายคนกังวลใจ เพราะมันบั่นทอนความมั่นใจไม่น้อยเลย

จริง ๆ แล้ว สีน้ำตาลบนใบหน้าไม่ได้มีแค่แบบเดียว มันแบ่งได้หลายชนิด ซึ่งแต่ละชนิดเกิดจากสาเหตุคนละอย่าง และอยู่ลึกตื้นในผิวไม่เท่ากัน การดูแลด้วยตัวเองแบบเหมารวมจึงอาจไม่ตรงจุด และบางทีก็ทำให้แย่ลงได้ พูดง่าย ๆ คือ ต้องรู้ก่อนว่าเรากำลังเจอกับอะไร

บทความนี้ BeautyStone Clinic จะพาคุณไปเจาะลึกว่าฝ้า กระ และจุดด่างดำต่างกันตรงไหน สังเกตยังไง พร้อมแนะนำแนวทางการดูแลแต่ละแบบให้เข้าใจง่าย ๆ ไปดูกันเลยค่ะ

สีน้ำตาลบนใบหน้ามีกี่แบบ?

แม้เราจะเรียกรวม ๆ ว่า "จุดด่างดำ" แต่ในทางการแพทย์แล้ว สีน้ำตาลบนหน้าแบ่งได้เป็นหลายชนิด ที่พบบ่อยและมักถูกถามในหน้าร้อนมีอยู่ 3 แบบหลัก ๆ ซึ่งหน้าตาอาจดูคล้ายกัน แต่ที่มาต่างกันชัดเจน

• ฝ้า (Melasma) : ปื้นสีน้ำตาลจาง ๆ ขอบเบลอ มักขึ้นสองข้างแก้มแบบสมมาตร

• กระ (Freckles) : จุดเล็ก ๆ กระจายตัวบริเวณจมูกและแก้ม

• จุดด่างดำจากแดด (Solar Lentigo) : จุดสีน้ำตาลขอบชัด ขนาดใหญ่กว่ากระ

ทั้งสามแบบมีจุดร่วมกันคือ เกี่ยวข้องกับแสงแดดหรือรังสี UV จึงดูเข้มขึ้นได้ง่ายในหน้าร้อน ข้อมูลการแบ่งชนิดนี้อ้างอิงได้จากแหล่งความรู้ผิวหนังอย่าง DermNet NZ และสมาคมแพทย์ผิวหนังอเมริกัน (AAD) ค่ะ

ฝ้ากับกระ ดูยังไงให้แยกออก?

ฝ้ามีลักษณะเป็นปื้นสีน้ำตาลจาง ๆ ที่มักขึ้นบริเวณโหนกแก้มทั้งสองข้างแบบสมมาตร ขอบเขตไม่ชัด ดูเบลอ ๆ กลืนไปกับผิว มักเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน การเสียดสี และแสงแดด จึงพบได้บ่อยในผู้หญิงวัย 30 ปีขึ้นไป และบางครั้งก็ดูเข้มขึ้นชัดในช่วงตั้งครรภ์หรือหน้าร้อน

ส่วนกระจะเป็นจุดเล็ก ๆ สีน้ำตาลที่กระจายตัวชัดเจน มักอยู่บริเวณจมูกและแก้ม หลายคนมีมาตั้งแต่เด็กเพราะเกี่ยวกับพันธุกรรมและผิวที่ไวต่อแดด เวลาโดนแดดจัด ๆ ในหน้าร้อน สีจะเข้มขึ้น พอเข้าหน้าหนาวที่แดดน้อยลงก็อาจดูจางลงได้บ้าง

วิธีสังเกตแบบง่าย ๆ คือ ถ้าเป็นปื้นเบลอ ๆ ขึ้นสองข้างสมมาตร มักเป็นฝ้า แต่ถ้าเป็นจุดเล็ก ๆ กระจายเป็นเม็ด ก็มักเป็นกระ อย่างไรก็ตาม บางเคสก็ดูปนกันจนแยกเองยาก แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อวินิจฉัยให้แน่ใจนะคะ

จุดด่างดำจากแดด ต่างจากฝ้าและกระตรงไหน?

จุดด่างดำจากแดด หรือที่เรียกว่า Solar Lentigo เชื่อว่าเกิดจากการสะสมของแสงแดดที่ผิวได้รับมานานหลายปี ทำให้เกิดเป็นจุดสีน้ำตาลที่มีขอบเขตค่อนข้างชัดเจน มักพบตามบริเวณที่โดนแดดบ่อย เช่น โหนกแก้มหรือหลังมือ

ต่างจากฝ้าที่เป็นปื้นเบลอ ๆ ตรงที่จุดด่างดำจากแดดจะมีขอบชัดกว่า และมักอยู่เป็นจุดเดี่ยว ๆ ไม่กระจายเป็นเม็ดเล็กเหมือนกระ ยิ่งอายุมากขึ้น จำนวนจุดก็มักเพิ่มขึ้นตามการสะสมของแดด และในหน้าร้อนก็อาจดูเข้มขึ้นได้เช่นกัน

แม้หน้าตาจะดูคล้ายกัน แต่เพราะเม็ดสีอยู่ลึกตื้นในผิวไม่เท่ากัน และกลไกการเกิดต่างกัน แนวทางการดูแลจึงต่างกันไปด้วย การแยกชนิดให้ถูกก่อนจึงเป็นก้าวแรกที่สำคัญค่ะ

แต่ละชนิดดูแลยังไง และมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง?

แนวทางดูแลจะขึ้นอยู่กับชนิดของเม็ดสี ฝ้าเป็นชนิดที่ค่อนข้างไวต่อการกระตุ้น การใช้เลเซอร์ที่แรงเกินไปหรือการขัดถูผิวแรง ๆ อาจทำให้ฝ้าเข้มขึ้นได้ จึงต้องดูแลอย่างค่อยเป็นค่อยไป ส่วนกระและจุดด่างดำจากแดด อาจพิจารณาเลเซอร์อย่างเลเซอร์โทนนิ่งหรือพิโค่เลเซอร์ ทั้งนี้ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสภาพผิวและการดูแลตัวเอง

หลังทำหัตถการอาจมีรอยแดงหรือระคายเคืองเล็กน้อย ซึ่งมักหายได้เองภายใน 1-3 วัน แต่หากมีอาการผิดปกติ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที นอกจากนี้ ถ้าดูแลผิวหลังทำแล้วละเลยการกันแดด ก็มีโอกาสเกิดรอยดำหลังการอักเสบ (PIH) ตามมาได้ค่ะ

ไม่ว่าจะเป็นชนิดไหน สิ่งที่ทุกคนควรทำเหมือนกันคือ การทาครีมกันแดดสม่ำเสมอทุกวัน และก่อนจะตัดสินใจดูแลด้วยวิธีที่แรงขึ้น ควรให้แพทย์ประเมินสภาพผิวก่อน เพื่อเลือกแนวทางที่เหมาะกับเราจริง ๆ นะคะ

สรุป

สีน้ำตาลบนใบหน้าที่ดูเข้มขึ้นในหน้าร้อน แบ่งได้เป็นฝ้าที่เป็นปื้นเบลอสองข้างสมมาตร กระที่เป็นจุดเล็กกระจายตัว และจุดด่างดำจากแดดที่มีขอบชัดเจน แม้หน้าตาจะดูคล้ายกัน แต่สาเหตุและความลึกของเม็ดสีต่างกัน วิธีสังเกตและแนวทางดูแลจึงต่างกันไปด้วย

ทั้งนี้ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล และการดูแลแต่ละแบบก็มีข้อควรระวังต่างกัน ไม่ควรรักษาด้วยตัวเองแบบเหมารวม ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินก่อนตัดสินใจเสมอค่ะ

หากคุณกำลังกังวลเรื่องสีน้ำตาลบนหน้าที่ชัดขึ้นในหน้าร้อน แอด LINE มาปรึกษาคุณหมอที่ BeautyStone Clinic ย่านฮับจอง กรุงโซล ได้เลยนะคะ ปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย