หลุมสิว box scar คืออะไร ต่างจาก ice pick ยังไง และควรรักษาอะไรก่อน?

หลุมสิว box scar คือหลุมที่ขอบชัดและก้นหลุมแบน ถ้าหลุมตื้น เลเซอร์ CO2 Fractional อย่างเดียวก็มักช่วยให้ดูตื้นลงได้ แต่ถ้าหลุมลึกและผนังชัน เลเซอร์อย่างเดียวมักไม่พอ ต้องเพิ่มวิธีอื่นร่วมด้วย

คุณหมอจึงไม่ได้เริ่มจากชื่อเครื่อง แต่ดูความลึกของหลุม และดูว่าก้นหลุมถูกดึงติดกับเนื้อเยื่อด้านล่างหรือเปล่า แล้วค่อยวางลำดับการรักษา บทความนี้จะพาดูวิธีแยกหลุมแต่ละแบบ และเกณฑ์ที่ใช้เพิ่มวิธีอื่นค่ะ

สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน

• หลุมสิว box scar จะเพิ่มวิธีอะไรร่วมกับเลเซอร์ ขึ้นอยู่กับความลึกและการดึงรั้งของก้นหลุม

• จำนวนครั้งในงานวิจัย: เลเซอร์ CO2 Fractional ทุก 6 สัปดาห์ รวม 3-4 ครั้ง แล้วดูผลอีก 6 เดือนหลังครั้งสุดท้าย

• หลุมสิว ice pick ที่แคบและลึกเหมือนถูกเข็มจิ้ม ตอบสนองต่อเลเซอร์แบบเดียวกันได้น้อยกว่า

• ถ้ามีน้ำเหลืองหรือหนอง ปวดมากขึ้นทุกวัน หรือหลุมดูกว้างขึ้น ควรรีบแจ้งทันที

หลุมสิว box scar ต่างจากหลุมสิว ice pick และ rolling ยังไง?

ลองส่องไฟจากด้านข้าง ถ้าเห็นหลุมกลมหรือรี ขอบตกลงไปเหมือนขั้นบันได นั่นคือหลุมสิว box scar หลุมสิวแบ่งตามรูปร่างได้เป็น 3 แบบ คือ ice pick, box scar และ rolling

หลุมสิว ice pick ปากหลุมแคบ ลึกลงไปเป็นรูปตัว V และพบบ่อยกว่าแบบอื่น คือราว 60-70% ของหลุมสิวทั้งหมด หลุมสิว box scar พบบ่อยรองลงมาและกว้างกว่า ส่วนหลุม rolling ขอบเป็นลอนนุ่ม ๆ ถ้าดึงผิวออกด้านข้างหลุมจะดูเรียบขึ้น

บนหน้าเดียวกันมักมีหลุมหลายแบบปนกัน ถ้าจดไว้ว่าหลุมไหนเป็นแบบไหน จะช่วยให้เลือกวิธีรักษาได้ง่ายขึ้น พูดง่าย ๆ คือ ice pick เหมือนรอยดินสอจิ้มกระดาษ ส่วน box scar เหมือนรอยก้นแก้ว

หลุมสิว box scar ใช้เลเซอร์อย่างเดียวพอไหม ต้องทำกี่ครั้ง?

หลุมสิว box scar ที่ตื้น ใช้เลเซอร์ CO2 Fractional* อย่างเดียวก็มักเห็นการเปลี่ยนแปลง งานวิจัยในคน 60 คนที่มีหลุมสิว ทำทุก 6 สัปดาห์ รวม 3-4 ครั้ง พบว่า 6 เดือนหลังครั้งสุดท้าย 43.3% ดีขึ้นเกินครึ่ง 25% ดีขึ้นหนึ่งในสี่ถึงครึ่ง และ 31.7% ดีขึ้นไม่ถึงหนึ่งในสี่

*เลเซอร์ CO2 Fractional：เลเซอร์ที่เจาะรูเล็ก ๆ เป็นแท่งถี่ ๆ ลงในผิว ให้เนื้อเยื่อใหม่ค่อย ๆ เติมขึ้นมา

หลุม rolling และ box scar ตื้นตอบสนองดี ส่วนหลุมแคบลึกตอบสนองน้อยกว่า ราว 1 ใน 3 คนยังเปลี่ยนไม่ถึงหนึ่งในสี่ ถ้าพยายามแก้ box scar ที่ลึกด้วยการเพิ่มจำนวนครั้งเลเซอร์อย่างเดียว อาจใช้เวลานานโดยที่ผลไม่ได้อย่างที่หวัง

การรักษาหลุมสิวไม่ได้เรียบในครั้งเดียว แต่ค่อย ๆ ตื้นลงทีละครั้ง ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสภาพผิวและการดูแลตัวเอง

หลุมสิวลึกแบบ box scar คุณหมอดูอะไรก่อนเพิ่ม Subcision, TCA CROSS หรือ Punch?

สิ่งแรกที่คุณหมอดูคือความลึกและรูปทรงของขอบหลุม ถ้าตื้นและขอบไม่ชันมาก มักเริ่มจากการรักษาที่ช่วยกระตุ้นการฟื้นฟูผิว เช่น เลเซอร์ CO2 Fractional หรือ CureJet

ต่อมาคือดูว่าก้นหลุมยึดติดกับเนื้อเยื่อด้านล่างหรือไม่ ถ้าดึงผิวออกด้านข้างหรือกดดูแล้วหลุมไม่เรียบขึ้น เหมือนมีเชือกรั้งไว้ข้างใต้ คุณหมอจะพิจารณาทำ Subcision* ร่วมด้วยเพื่อตัดพังผืดที่ดึงอยู่

*Subcision：การสอดเข็มเล็กเข้าใต้ผิว เพื่อตัดแถบพังผืดที่ดึงหลุมให้ยุบลง

ถ้าปากหลุมเล็กแต่ลึก จะพิจารณา TCA CROSS ซึ่งแต้มกรดความเข้มข้นสูงลงเฉพาะในหลุม ในทางกลับกัน box scar ที่กว้างและก้นแบน การใช้ TCA CROSS อย่างเดียวมักไม่พอ และอาจทำให้ขอบหลุมกว้างขึ้นหรือเกิดรอยดำได้ ถ้าหลุมลึกมาก อาจพิจารณาวิธี Punch ที่เจาะยกก้นหลุมขึ้นมาให้เสมอผิว

งานวิจัยแบบแบ่งครึ่งหน้าในคน 42 คน ข้างหนึ่งทำเลเซอร์อย่างเดียว อีกข้างเพิ่ม Punch พบว่าเดือนแรกยังไม่ต่างกัน แต่ 4 เดือนต่อมา ข้างที่เพิ่ม Punch ได้ผลดีกว่า คุณหมอจึงแยกส่วนประกอบของหลุมทีละอย่าง แล้วรักษาเป็นขั้นตอนหลายครั้ง และดูเรื่องผิวบาง แนวโน้มเกิดรอยดำ ประวัติคีลอยด์ และสิวที่ยังขึ้นอยู่ประกอบด้วย

ผลข้างเคียงหลังรักษาหลุมสิว อาการไหนรอได้ อาการไหนต้องรีบแจ้ง?

หลังเลเซอร์ CO2 Fractional อาจมีรอยแดงเฉลี่ย 3-4 วัน และสะเก็ดราว 4-6 วัน ซึ่งมักหายได้เองในช่วงนี้ ในงานวิจัย 60 คน มี 3 คนเกิดรอยดำหลังการอักเสบ อยู่นาน 8-12 สัปดาห์ ถ้าผิวค่อนข้างเข้ม หรือเคยมีรอยสิวสีน้ำตาลค้างนาน ควรบอกคุณหมอก่อนทำ

ห้ามแกะสะเก็ดเอง ปล่อยให้หลุดเองตามเวลา ถ้าเห็นอาการต่อไปนี้ ไม่ต้องรอนับวัน ถ่ายรูปแล้วรีบแจ้งทันที

• มีน้ำเหลืองหรือหนองไหล และมีกลิ่น

• แดง ร้อน และปวดมากขึ้นทุกวัน

• บริเวณที่รักษาดูกว้างหรือลึกกว่าเดิม

• มีรอยสีน้ำตาลเข้มกว่าเดิมขึ้นมาเร็ว

TCA CROSS ถ้ากรดซึมออกไปโดนผิวรอบ ๆ หลุมอาจลึกขึ้นได้ ในรายงานผู้ป่วยหนึ่งราย หลังเปลี่ยนอุปกรณ์แต้มกรด มีอาการปวดและรอยดำ 2 เดือนต่อมาหลุมดูชัดขึ้น แต่หลังกลับมาใช้เข็มเล็กแต้มใหม่ อาการดีขึ้น วิธีนี้จึงต้องแต้มกรดปริมาณน้อยมากเฉพาะในหลุมด้วยเข็มเล็ก หากมีอาการผิดปกติ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที

รักษาหลุมสิวระหว่างทริปเกาหลี ต้องเลื่อนเที่ยวบินกลับไหม?

ถ้าวันนั้นไม่ได้รับยาให้หลับ (sedation) ก็ไม่จำเป็นต้องเลื่อนเที่ยวบินกลับเพราะการรักษาหลุมสิว แต่รอยแดงและสะเก็ดอาจอยู่หลายวัน ควรวางวันรักษาให้ห่างจากวันที่มีแผนถ่ายรูป

การรักษาหลุมสิวต้องทำหลายครั้งแล้วดูผลไปเรื่อย ๆ การมาครั้งเดียวจึงยังไม่ใช่การจบแผนที่วางไว้ หลุมมักค่อย ๆ ตื้นลงมากกว่าจะเปลี่ยนมากในครั้งเดียว

หลังกลับไทย ถ้ามีอะไรกังวล ถ่ายรูปแล้วส่งมาทาง LINE ได้ แต่ถ้ามีหนอง ปวดมากขึ้น หรืออาการหนัก ให้ไปพบแพทย์ที่ไทยก่อน

สรุป: ก่อนปรึกษา ถ่ายรูปหลุมสิวด้วยแสงด้านข้างไว้ก่อน

การวางลำดับการรักษาต้องรู้ก่อนว่ามีหลุมแต่ละแบบกี่จุด และก้นหลุมถูกดึงรั้งหรือไม่ ลองถ่ายรูปหน้ากระจกโดยส่องไฟจากด้านข้าง แล้วใช้นิ้วดึงผิวออกด้านข้าง แยกหลุมที่เรียบขึ้นกับหลุมที่ไม่เปลี่ยนไว้ จดด้วยว่ายังมีสิวขึ้นใหม่หรือใช้ยาสิวอยู่ไหม

ก่อนตัดสินใจ ลองถามคุณหมอว่า box scar ของคุณต้องทำ Subcision ด้วยไหม หรือดูจากจำนวนครั้งเลเซอร์ไปก่อนได้

ถ้ากำลังกังวลเรื่องหลุมสิวลึก แอด LINE มาปรึกษาคุณหมอที่ Beautystone Clinic ย่านฮับจอง กรุงโซล พร้อมแนบรูปที่ถ่ายด้วยแสงด้านข้าง การรักษาหลุมสิวที่เคยทำ และวันที่อยากมาได้เลยนะคะ ที่คลินิกมีเจ้าหน้าที่ที่พูดภาษาไทยได้ จึงปรึกษาเป็นภาษาไทยได้โดยตรงค่ะ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• การแบ่งหลุมสิวเป็น ice pick, box scar, rolling, J Am Acad Dermatol 2001

• ชนิดของหลุมสิวและวิธีรักษา, DermNet

• เลเซอร์ CO2 Fractional อย่างเดียว 60 คน, J Cutan Aesthet Surg 2014

• TCA CROSS 70% ในคน 53 คน, Dermatol Surg 2015

• เพิ่ม Punch ร่วมกับเลเซอร์แบบแบ่งครึ่งหน้า 42 คน, Indian J Dermatol 2015

• เพิ่ม Subcision ร่วมกับ RF microneedle แบบแบ่งครึ่งหน้า 25 คน, J Cosmet Dermatol 2017

• รายงานผู้ป่วยที่หลุมชัดขึ้นหลัง TCA CROSS, J Clin Aesthet Dermatol 2021