เคยเป็นเริมที่ปากแล้วหายไปนานแล้ว แต่พอจะทำเลเซอร์หรือฟิลเลอร์รอบปากก็เริ่มลังเลว่าจำเป็นต้องบอกแพทย์ไหม? นี่เป็นคำถามที่หลายคนกังวลใจ และคำตอบคือ ต้องบอกทุกครั้ง

เริมที่ปาก (Herpes Labialis) เกิดจากไวรัส HSV-1 (Herpes Simplex Virus type 1) ซึ่งเมื่อหายแล้วจะไม่ได้หายออกไปจากร่างกาย แต่ซ่อนตัวอยู่ในปมประสาทอย่างเงียบ ๆ รอจังหวะที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอหรือมีสิ่งกระตุ้นมารบกวน ความร้อนและการบาดเจ็บจากหัตถการเป็นหนึ่งในตัวกระตุ้นที่ทรงพลังที่สุด

บทความนี้ BeautyStone Clinic จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่าทำไมประวัติเริมถึงสำคัญมากก่อนทำหัตถการ พร้อมแนะนำวิธีเตรียมตัวและแนวทางป้องกันที่ถูกต้องค่ะ

เริมที่ปาก (HSV-1) คืออะไร และทำไมถึงยังน่ากังวลแม้ไม่มีอาการ?

HSV-1 เป็นไวรัสในกลุ่ม Herpes virus ที่พบได้บ่อยมาก ในระยะที่มีอาการ จะมีตุ่มน้ำใสเล็ก ๆ รวมกลุ่มบริเวณรอบปาก ปวดแสบ คัน และมักหายเองภายใน 1-2 สัปดาห์ แต่ตัวไวรัสจะไม่ได้หายตามไปด้วย

หลังจากหายจากอาการเฉียบพลันแล้ว HSV-1 จะเข้าสู่ระยะ แฝงตัว (Latent Phase) โดยซ่อนอยู่ในปมประสาท Trigeminal ซึ่งทอดยาวครอบคลุมบริเวณใบหน้าและปาก ลองนึกภาพว่าไวรัสเหมือนผู้อาศัยเงียบที่อยู่ในระบบประสาทโดยไม่แสดงตัว แต่พร้อมจะออกมาเมื่อมีสัญญาณกระตุ้นที่เหมาะสม

สิ่งที่อาจกระตุ้นให้เริมกลับมา ได้แก่ ความเครียด ไข้ อ่อนเพลีย แสงแดดจัด ภูมิคุ้มกันต่ำ และที่สำคัญคือ ความร้อน ความบาดเจ็บ หรือแรงกดจากหัตถการผิวหนัง บริเวณใบหน้า

หัตถการบริเวณปากที่อาจกระตุ้นเริมให้กำเริบ

ไม่ใช่ทุกหัตถการที่มีความเสี่ยงเท่ากัน โดยทั่วไปหัตถการที่สร้างความร้อนหรือบาดเจ็บในระดับหนึ่งแก่ผิวหนังบริเวณปากและรอบปากมีโอกาสกระตุ้น HSV-1 ได้สูงกว่า

• เลเซอร์ประเภทต่าง ๆ โดยเฉพาะเลเซอร์ที่สร้างความร้อนลึก เช่น CO2 Laser, Erbium Laser หรือ Fraxel บริเวณรอบปาก พลังงานความร้อนที่ส่งเข้าไปในผิวหนังอาจปลุก HSV-1 จากระยะแฝงได้

• ฟิลเลอร์บริเวณปาก เช่น ฉีด กรดไฮยาลูโรนิก (Hyaluronic Acid: HA) เพิ่มปริมาตรริมฝีปาก หรือลดรอยย่น Marionette Line การแทงเข็มอาจกระตุ้นเส้นประสาทบริเวณใกล้เคียง

• ลิฟติ้งบริเวณส่วนล่างของใบหน้า เช่น HIFU, Shurink, Ultraformer ที่ส่งพลังงานลงถึงชั้น SMAS บริเวณรอบปากและคาง

• โบท็อกซ์ (Botox) บริเวณริมฝีปากหรือรอยยิ้ม การแทงเข็มก็มีความเสี่ยงในระดับหนึ่ง แม้จะน้อยกว่าเลเซอร์

ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับความถี่ที่เคยเป็นเริม ภูมิคุ้มกัน และชนิดของหัตถการ ควรให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญประเมินเป็นรายบุคคลค่ะ

ความเสี่ยงและผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นหากไม่แจ้งประวัติ

เมื่อเริมกำเริบหลังทำหัตถการ ไม่ได้เป็นแค่เรื่องความไม่สบายชั่วคราว แต่อาจส่งผลต่อผลลัพธ์ของหัตถการและสุขภาพโดยรวมได้

• เริมกำเริบรุนแรง บาดแผลจากเลเซอร์หรือเข็มอาจเป็นทางให้ HSV-1 แพร่กระจายได้กว้างกว่าปกติ แทนที่จะเป็นตุ่มเล็ก ๆ ไม่กี่เม็ด อาจกลายเป็นแผลกว้างบริเวณหัตถการทั้งหมด

• รอยแผลเป็นหรือรอยดำที่ไม่คาดคิด เมื่อเริมแทรกซ้อนในช่วงฟื้นตัว ผิวหนังที่บอบบางอยู่แล้วอาจฟื้นฟูได้ช้าลง และมีโอกาสเกิดรอยดำ (PIH) ตามมา

• ผลของหัตถการลดลง หากต้องหยุดพักการดูแลผิวหลังหัตถการเพราะเริมกำเริบ ผลลัพธ์ที่ควรได้รับอาจไม่เต็มที่

• ความเสี่ยงต่อการติดเชื้อซ้ำซ้อน แผลเปิดจากเริมอาจเป็นช่องทางให้แบคทีเรียเข้าสู่ผิวหนังได้ง่ายขึ้น

อาจมีรอยแดงหรืออาการระคายเคืองเล็กน้อยหลังทำหัตถการ ซึ่งมักหายได้เองภายใน 1-3 วัน แต่หากมีตุ่มน้ำหรืออาการผิดปกติอื่น ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันทีค่ะ

วิธีแจ้งประวัติเริมอย่างถูกต้องและสิ่งที่แพทย์จะประเมิน

การแจ้งประวัติเริมไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นข้อมูลทางการแพทย์ที่สำคัญมาก แพทย์ผู้เชี่ยวชาญต้องการทราบข้อมูลเหล่านี้เพื่อวางแผนการรักษาให้เหมาะสมที่สุดสำหรับคุณ

ข้อมูลที่ควรแจ้งแพทย์

• เคยเป็นเริมที่ปากหรือบริเวณใบหน้ามาก่อนหรือไม่

• ครั้งสุดท้ายที่เป็นเริมคือเมื่อไหร่ (กี่สัปดาห์หรือกี่เดือนที่แล้ว)

• ความถี่ที่เป็นซ้ำต่อปี (บ่อย ๆ เช่น 3-4 ครั้งต่อปี หรือนาน ๆ ครั้ง)

• เคยรับยาต้านไวรัส (Antiviral) สำหรับเริมมาก่อนหรือไม่

• ปัจจัยที่มักกระตุ้นให้เริมกำเริบในกรณีของคุณ

หลังรับทราบข้อมูล แพทย์ผู้เชี่ยวชาญจะประเมินว่าควรเลื่อนหัตถการหรือไม่ หรืออาจแนะนำให้รับประทานยาต้านไวรัส เช่น Acyclovir หรือ Valacyclovir ล่วงหน้า 1-2 วันก่อนทำหัตถการ และต่อเนื่องหลังทำหัตถการ เพื่อลดความเสี่ยงในการกำเริบ การตัดสินใจนี้จะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์เป็นรายบุคคลค่ะ

ใครที่ควรระวังเป็นพิเศษ และใครที่อาจต้องเลื่อนหัตถการ?

ไม่ใช่ทุกคนที่มีประวัติเริมจะต้องหลีกเลี่ยงหัตถการทุกประเภท แต่มีบางกลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษ

กลุ่มที่ควรแจ้งแพทย์และรับการประเมินอย่างละเอียด

• มีประวัติเริมที่ปากหรือใบหน้าบ่อยกว่า 2 ครั้งต่อปี

• เพิ่งหายจากเริมในช่วง 2-4 สัปดาห์ที่ผ่านมา

• มีภูมิคุ้มกันต่ำจากโรคหรือยา เช่น ได้รับยากดภูมิคุ้มกัน

• ต้องการทำหัตถการบริเวณรอบปากหรือริมฝีปากโดยตรง

กรณีที่ควรเลื่อนหัตถการออกไปก่อน

• กำลังมีเริมกำเริบอยู่ในขณะนั้น (มีตุ่มน้ำหรืออาการปวดแสบ)

• ยังอยู่ในช่วงที่ผิวหนังจากเริมยังไม่หายสนิท

• มีไข้หรืออาการป่วยที่บ่งชี้ว่าภูมิคุ้มกันกำลังต่ำลง

ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับประวัติสุขภาพและชนิดของหัตถการ แพทย์จะเป็นผู้ประเมินเป็นรายบุคคลค่ะ

สรุป: ประวัติเริมไม่ใช่อุปสรรค แต่ต้องแจ้งก่อนทำหัตถการเสมอ

การมีประวัติ HSV-1 หรือเริมที่ปากไม่ได้หมายความว่าคุณทำหัตถการความงามบริเวณใบหน้าไม่ได้ แต่หมายความว่าต้องวางแผนร่วมกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอย่างรอบคอบ เพราะเลเซอร์ ฟิลเลอร์ และลิฟติ้งรอบปากอาจปลุก HSV-1 ที่ซ่อนตัวในระบบประสาทให้กลับมาได้ การแจ้งประวัติก่อนทำหัตถการจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรละเว้น

ทั้งนี้ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินก่อนตัดสินใจ

หากคุณกำลังวางแผนทำหัตถการและมีประวัติเริม ทักมาปรึกษาคุณหมอที่ BeautyStone Clinic ย่านฮับจอง กรุงโซล ได้เลยนะคะ ปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย แอด LINE มาได้เลย คุณหมอยินดีประเมินและวางแผนการดูแลที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคุณนะคะ