เปลือกตาตกหลังฉีดโบท็อกซ์ (Botox) หว่างคิ้ว มักเริ่มเห็นราววันที่ 3–14 หลังฉีด และค่อย ๆ ดีขึ้นเองเมื่อฤทธิ์ยาลดลง บางคนอาจนานได้ถึง 12 สัปดาห์ ส่วนรอยช้ำหรือปวดหัวเล็กน้อยในวันที่ฉีดเป็นอาการจากเข็มตรงจุดฉีด ไม่ใช่เรื่องเดียวกับเปลือกตาตกค่ะ

บทความนี้จะช่วยแยกว่าอาการไหนรอดูได้ อาการไหนต้องรีบไปพบแพทย์ และถ้าเคยเปลือกตาตกมาแล้ว ครั้งหน้าควรวางแผนยังไงนะคะ

สรุปสั้น ๆ

• เปลือกตาตกหลังฉีดหว่างคิ้วพบได้ไม่บ่อย และมักดีขึ้นเองเมื่อฤทธิ์ยาหมด

• ความถี่: ในการทดลองที่ฉีดหว่างคิ้ว 20 ยูนิต พบ 13 คนจาก 405 คน (3%)

• ช้ำ บวม และปวดหัวเล็กน้อยในวันที่ฉีด มาจากเข็ม ไม่ใช่เปลือกตาตก

• ไปพบแพทย์ทันที: ถ้ากลืน พูด หรือหายใจลำบาก หรือมองเห็นภาพซ้อน

ฉีดโบท็อกซ์หว่างคิ้วแล้วเปลือกตาหนัก เกิดจากอะไร?

เปลือกตาหนักเกิดจากยาที่กระจายไปถึงกล้ามเนื้อยกเปลือกตาจนแรงลดลง กล้ามเนื้อเล็ก ๆ ที่ขมวดคิ้วอยู่ไม่ไกลจากกล้ามเนื้อนี้ ถ้ายาซึมออกจากจุดฉีดไปถึง ลืมตาแล้วเปลือกตาบนจะยกขึ้นได้ไม่สุด

*กล้ามเนื้อยกเปลือกตา: กล้ามเนื้อที่ดึงเปลือกตาบนขึ้น ทำให้เราลืมตาได้

คล้ายม่านที่มีเชือกดึงขึ้น พอเชือกหย่อน ม่านก็ลงมาบังหน้าต่างมากขึ้น

ส่องกระจกดู ถ้าคิ้วอยู่ระดับเดิมแต่ขอบเปลือกตาบังตาดำมากขึ้น คือเปลือกตาตก ถ้าคิ้วทั้งเส้นต่ำลง มักมาจากกล้ามเนื้อหน้าผาก ซึ่งเป็นคนละสาเหตุ

จุดฉีดจึงควรอยู่สูงกว่ากึ่งกลางคิ้วเกิน 1 เซนติเมตร และจุดด้านนอกควรสูงกว่าขอบกระดูกเหนือตาเกิน 1 เซนติเมตร*

*อ้างอิงวิธีใช้ตามฉลาก Botox Cosmetic ที่ US FDA อนุมัติ

ก่อนฉีด คุณหมอจะให้คุณขมวดคิ้วเพื่อดูจุดที่กล้ามเนื้อรวมตัว และดูว่าคิ้วซ้ายขวาสูงเท่ากันไหม ถ้าเปลือกตาหนักหรือคิ้วไม่เท่ากันมาแต่เดิม ควรถ่ายรูปเก็บไว้ก่อน

เปลือกตาตกหลังฉีดหว่างคิ้ว เริ่มวันไหน และอยู่นานแค่ไหน?

เปลือกตาตกมักโผล่มาหลังฉีดหลายวัน โบท็อกซ์เริ่มลดแรงกล้ามเนื้อราว 1–2 วันหลังฉีด และแรงขึ้นตลอดสัปดาห์แรก เปลือกตาตกจึงเริ่มเฉลี่ยราววันที่ 3–14 พอฤทธิ์ยาลดลง เปลือกตาก็ยกขึ้นได้เหมือนเดิม

ในการทดลองก่อนได้รับอนุมัติสำหรับริ้วรอยหว่างคิ้ว คนที่ได้โบท็อกซ์ 20 ยูนิต 405 คน มีเปลือกตาตก 13 คน (3%) กลุ่มยาหลอก 130 คนไม่มีใครเป็น ตัวเลขนี้เป็นของ Botox Cosmetic ส่วน Xeomin หรือ Coretox ใช้หน่วยยูนิตต่างกัน จึงยกไปใช้ตรง ๆ ไม่ได้

ช่วงที่กล้ามเนื้ออ่อนแรงอาจอยู่ได้นานถึง 12 สัปดาห์*

*อ้างอิงข้อมูลจาก DermNet เว็บไซต์ข้อมูลโรคผิวหนังของนิวซีแลนด์

นานกว่านั้นพบได้น้อย บันทึกผู้ป่วย 7 คนที่ถูกส่งต่อไปตรวจตาเพราะเป็นนาน อาการอยู่ 6 สัปดาห์ถึง 13 เดือน แต่บันทึกนี้รวมเฉพาะคนที่เป็นนาน ไม่ใช่ระยะเวลาของทุกคน ระยะเวลาที่ดีขึ้นอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล

ช้ำ บวม ปวดหัวหลังฉีดหว่างคิ้ว เกี่ยวกับเปลือกตาตกไหม?

ช้ำ บวม แดง และเจ็บตรงจุดฉีด มาจากเข็มมากกว่าตัวยา บางคนปวดหัวเล็กน้อยราว 2–4 ชั่วโมงหลังฉีด ใช้ยาแก้ปวดทั่วไปอย่างพาราเซตามอลได้ อาการเหล่านี้เห็นตั้งแต่วันที่ฉีด ส่วนเปลือกตาตกมาทีหลังหลายวัน ดูจังหวะเวลาก็แยกได้

ปวดหัวในวันที่ฉีดไม่ได้มาจากยาอย่างเดียว งานวิจัยที่เทียบคน 202 คนที่ฉีดโบท็อกซ์หว่างคิ้ว 20 ยูนิต กับคน 71 คนที่ได้ยาหลอก พบปวดหัว 11% ในกลุ่มโบท็อกซ์ และ 20% ในกลุ่มยาหลอก กลุ่มยาหลอกก็ถูกฉีดด้วยเข็มที่ตำแหน่งเดียวกัน แปลว่าการฉีดเองก็ทำให้ปวดหัวได้

ผลข้างเคียงหลังฉีดโบท็อกซ์หว่างคิ้ว อาการไหนรอดูได้ อาการไหนต้องรีบไปพบแพทย์?

ช้ำ บวมตรงจุดฉีด และปวดหัวเล็กน้อยในวันที่ฉีด รอดูได้ เปลือกตาหนักลงไม่ใช่เหตุฉุกเฉิน แต่ควรถ่ายรูปหน้าตรงตอนลืมตาส่งมาทาง LINE ยาหยอดตาที่ยกเปลือกตาขึ้นชั่วคราวช่วยให้ดีขึ้นได้บางส่วน แพทย์จะดูตาของคุณก่อนว่าควรใช้ไหม

สัญญาณด้านล่างอาจเกิดจากยาที่กระจายออกไปนอกจุดฉีด อย่ารอให้หายเอง อาการเริ่มได้ตั้งแต่หลายชั่วโมงไปจนถึงหลายสัปดาห์หลังฉีด

• กลืนอาหารหรือน้ำลายลำบาก ให้ไปพบแพทย์ทันที

• พูดไม่ชัด หรือเสียงเปลี่ยนไป ให้ไปพบแพทย์ทันที

• หายใจลำบาก ให้ไปห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุดทันที

• มองเห็นภาพซ้อน หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงไปทั้งตัว ให้ไปพบแพทย์ทันที

• เปลือกตาตกลงมาบังตาดำจนมองเห็นไม่ชัด ให้ติดต่อคลินิกทันที

ข้อความทาง LINE ใช้แทนการไปพบแพทย์ไม่ได้ ให้ไปพบแพทย์ก่อน แล้วค่อยแจ้งเรา

กรณีเหล่านี้ควรเลื่อนการฉีดไปก่อน

• กำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

• มีการอักเสบหรือติดเชื้อตรงจุดที่จะฉีด

• เคยแพ้ยาโบทูลินัม ท็อกซิน (Botulinum Toxin)

• เป็นโรคที่ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง เช่น โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงเอ็มจี (Myasthenia Gravis)

เคยเปลือกตาตกมาแล้ว ฉีดหว่างคิ้วครั้งต่อไปควรนัดตอนไหน?

ควรนัดหลังเปลือกตาตกดีขึ้นจนสุดแล้ว ถ้าฉีดซ้ำทั้งที่ยังตก จะแยกยากว่าอาการไหนค้างมา อาการไหนเกิดใหม่ คุณหมอจะดูว่าครั้งก่อนตกข้างไหน วันที่เท่าไรหลังฉีด แล้วขยับจุดฉีดให้ห่างคิ้วขึ้นหรือลดปริมาณ แพทย์จะเป็นผู้ประเมินเป็นรายบุคคล

ตั้งแต่วันที่เห็นเปลือกตาตก ลองถ่ายรูปหน้าตรงตอนลืมตาในแสงเดียวกันทุกสัปดาห์ จะกะได้ว่าดีขึ้นเร็วแค่ไหน

ฉีดโบท็อกซ์หว่างคิ้วระหว่างเที่ยวเกาหลี ต้องเลื่อนเที่ยวบินกลับไหม?

หลังฉีดโบท็อกซ์หว่างคิ้ว ไม่จำเป็นต้องเลื่อนเที่ยวบินกลับ เว้นแต่วันนั้นได้รับยาให้หลับ (sedation)

ฉีดครั้งเดียวหน้าไม่ได้เปลี่ยนมากในวันนั้น ยาค่อย ๆ ออกฤทธิ์ในสัปดาห์แรก เปลือกตาตกถ้าเกิดก็มักมาหลังกลับถึงบ้านแล้ว

กลับประเทศแล้ว ส่งรูปหน้าตรงตอนลืมตามาถามทาง LINE ได้ แต่ถ้ากลืน พูด หรือหายใจลำบาก หรือมองเห็นภาพซ้อน ให้ไปโรงพยาบาลใกล้บ้านก่อน

สรุป: ก่อนฉีดหว่างคิ้วครั้งหน้า ควรถามคุณหมอเรื่องอะไร

ตัวแปรที่ควรถือติดตัวไป คือระยะห่างระหว่างคิ้วกับจุดฉีด ลองถามคุณหมอว่า “หว่างคิ้วของฉันจะฉีดกี่จุด และแต่ละจุดห่างจากคิ้วเท่าไร” แล้วจดไว้พร้อมชื่อผลิตภัณฑ์

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าเปลือกตาที่หนักอยู่ตอนนี้ควรรอให้ดีขึ้นก่อน หรือนัดฉีดครั้งใหม่ได้แล้ว แอด LINE มาปรึกษาคุณหมอที่ Beautystone Clinic ย่านฮับจอง กรุงโซล ได้เลยนะคะ ที่คลินิกมีเจ้าหน้าที่ที่พูดภาษาไทยได้ จึงปรึกษาเป็นภาษาไทยได้โดยตรง ข้อความแรกช่วยบอกวันที่ฉีด ชื่อผลิตภัณฑ์ และข้างที่เปลือกตาตก พร้อมรูปหน้าตรงตอนลืมตามาด้วยนะคะ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• ฉลากยา Botox Cosmetic — US FDA, 2018

• โบท็อกซ์หว่างคิ้ว 202 คนเทียบยาหลอก — Plast Reconstr Surg, 2003

• เปลือกตาตกหลังฉีดโบทูลินัม ท็อกซิน — J Cosmet Dermatol, 2021

• เปลือกตาตกนานใน 7 คน — Dermatol Surg, 2015

• โบทูลินัม ท็อกซิน — DermNet