เคยไหมคะ? ส่องกระจกดูมุมข้างของตัวเองแล้วรู้สึกว่าไหล่ห่อ คอตั้งบ่า ดูไหล่หนาจนทำให้คอดูสั้นและตันเป็นพิเศษ ยิ่งเวลาเกล้าผมขึ้นหรือใส่เสื้อโชว์คอ ยิ่งเห็นชัดเลยค่ะ หลายคนเลยเริ่มหาข้อมูลเรื่อง Botox บ่า แต่สิ่งที่กังวลในใจจริงๆ ไม่ใช่เรื่องผลลัพธ์ แต่เป็นความกังวลที่ว่า "ถ้าเริ่มฉีดครั้งหนึ่งแล้ว จะต้องฉีดไปตลอดชีวิตเลยหรือเปล่า"

คำตอบสั้นๆ คือ Botox บ่าไม่ใช่หัตถการที่ต้องฉีดในปริมาณเท่าเดิมไปตลอดชีวิตค่ะ ยิ่งฉีดซ้ำ กล้ามเนื้อที่ปูดนูนก็จะยิ่งลดขนาดลง ทำให้ระยะห่างในการฉีดแต่ละครั้งยาวนานขึ้น และถึงแม้จะฉีดน้อยลงเรื่อยๆ แต่แนวไหล่ก็ยังคงสวยได้รูปอยู่ค่ะ

ทำไมบ่าลอยหนา ถึงทำให้คอดูสั้นลง

※ กล้ามเนื้อทราพีเซียส (Trapezius) คือ กล้ามเนื้อผืนใหญ่ที่คลุมตั้งแต่บริเวณต้นคอด้านหลัง ไหล่ ไปจนถึงหลังส่วนบนค่ะ หากกล้ามเนื้อส่วนบนนี้พัฒนาตัวหนาเกินไป หรือมีอาการเกร็งตึงอยู่ตลอดเวลา แนวไหล่จะยกสูงขึ้น ทำให้เส้นแบ่งระหว่างคอกับไหล่ดูเบลอหายไป ผลก็คือทำให้ช่วงคอดูสั้นและหนากว่าความเป็นจริง แม้ว่าคอจะยาวเท่าเดิมก็ตามค่ะ

พฤติกรรมการนั่งทำงานนานๆ, การสะพายกระเป๋าหนักๆ ไว้ข้างเดียว หรือนิสัยชอบเกร็งไหล่จากความเครียดสะสม จะยิ่งทำให้กล้ามเนื้อบริเวณนี้แข็งตัวหนาขึ้น ดังนั้น คีย์สำคัญจึงไม่ใช่การไปตัดไหล่ แต่เป็นการลดแรงเกร็งของกล้ามเนื้อที่ปูดนูนลง เพื่อช่วยให้แนวไหล่คลายตัวและลาดต่ำลงอย่างเป็นธรรมชาติค่ะ

* กล้ามเนื้อทราพีเซียส (Trapezius): กล้ามเนื้อรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนผืนใหญ่ที่คลุมบริเวณต้นคอด้านหลัง ไหล่ และหลังส่วนบน ทำหน้าที่หลักในการยักไหล่ขึ้นค่ะ

Botox ทำงานอย่างไรที่บริเวณบ่า

Botox ไม่ได้เข้าไปสลายกล้ามเนื้อโดยตรงนะคะ แต่ทำงานโดยการเข้าไปบล็อกสัญญาณชั่วคราวที่เส้นประสาทส่งไปบอกกล้ามเนื้อว่า "เกร็งตัวหน่อย" ซึ่งบริเวณที่สัญญาณเหล่านี้เดินทางไปมาก็คือ ※ รอยต่อระหว่างเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ (Neuromuscular Junction) นั่นเองค่ะ เมื่อสัญญาณกระตุ้นลดลง กล้ามเนื้อทราพีเซียสส่วนบนที่เคยปูดเกร็งก็จะคลายตัวออก และเมื่อเวลาผ่านไป ขนาดและวอลลุ่มของตัวกล้ามเนื้อก็จะค่อยๆ ยุบตัวลงค่ะ

ด้วยเหตุนี้ "จุดที่ฉีด" จึงเป็นตัวกำหนดผลลัพธ์เลยค่ะ การจิ้มยาลงไปตรงจุดที่นูนที่สุดเพียงจุดเดียว ไม่ได้ช่วยให้แนวไหล่เรียวสวยขึ้นเสมอไป แต่ต้องมองหาจุดที่มีการเกร็งตัวจริง แล้วกระจายฉีดให้อย่างแม่นยำ เพื่อให้กล้ามเนื้อที่นูนหนาทั้งแผงยุบตัวลงอย่างสม่ำเสมอค่ะ

* รอยต่อระหว่างเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ (Neuromuscular Junction): จุดที่เส้นประสาทและกล้ามเนื้อมาเจอกัน โดย Botox จะเข้าไปยับยั้งการหลั่งสารสื่อประสาท (Acetylcholine) ณ จุดนี้ เพื่อช่วยคลายความตึงเครียดของกล้ามเนื้อค่ะ

เราไม่ได้ฉีดยาในปริมาณเท่ากันกระจายไปทั่วบ่านะคะ

จุดนี้แหละค่ะที่เป็นเรื่องของศิลปะการดีไซน์ แพทย์จะประเมินจากรูปทรงที่ปูดนูนและทิศทางขยับบ่าในชีวิตประจำวันเพื่อออกแบบจุดฉีด หากกดเน้นเฉพาะจุดที่นูนที่สุดลึกเกินไป อาจทำให้จุดนั้นยุบเป็นรอยบุ๋ม ขณะที่บ่าสองข้างยังคงนูนอยู่ จนแนวไหล่ดูขรุขระไม่เรียบเนียนได้ เส้นไหล่ที่สโลปลงมาจากคออย่างสวยงามเกือบเป็นมุมฉาก จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีการปรับแต่งกล้ามเนื้อทั้งแผง ไม่ใช่แค่จุดเดียวค่ะ

ถึงแม้จะใช้ปริมาณยูนิตเท่ากัน แต่ผลลัพธ์ที่ได้จะต่างกันโดยสิ้นเชิงขึ้นอยู่กับการจัดสรรตัวยาค่ะ ดังนั้นหากบ่าสองข้างนูนไม่เท่ากัน แพทย์ก็จะประเมินปรับปริมาณยาให้ต่างกันด้วย ในขั้นตอนการปรึกษาครั้งแรก แพทย์จึงมักจะให้ลองขยับยักไหล่ดูก่อน เพื่อประเมินและตรวจดูด้วยตาตัวเองว่าปกติแล้วคนไข้เผลอเกร็งกล้ามเนื้อตรงจุดไหนมากที่สุดค่ะ

ถ้าอย่างนั้นก็ต้องฉีดไปตลอดเลยใช่ไหมคะ

สำหรับการฉีดครั้งแรก ผลลัพธ์มักจะอยู่ได้นานประมาณ 3-6 เดือนค่ะ แต่ถ้าหากฉีดอย่างต่อเนื่อง ผลลัพธ์จะเริ่มเปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้นค่ะ เพราะกล้ามเนื้อที่ถูกใช้งานน้อยลงชั่วคราวจากฤทธิ์ของ Botox จะค่อยๆ ฝ่อตัวลงทีละนิด เหมือนกับกล้ามเนื้อส่วนอื่นๆ ของร่างกายที่พอเราไม่ได้ออกกำลังใช้งาน ขนาดก็จะค่อยๆ เล็กลง ดังนั้นพอฉีดเป็นครั้งที่สอง สาม เป็นต้นไป ระยะห่างในการฉีดก็จะยาวขึ้น และหลายๆ เคสยังสามารถลดปริมาณยูนิตลงได้อีกด้วยค่ะ

ในเคสทางคลินิก ถ้าสังเกตคนที่ฉีด Botox หน้าผากบ่อยๆ แม้จะเว้นช่วงหยุดฉีดไปนาน ริ้วรอยก็มักจะไม่กลับมาลึกเท่าเดิม เนื่องจากกล้ามเนื้อหน้าผากที่เคยขมวดเกร็งบ่อยๆ คลายแรงลงจนพฤติกรรมการขมวดคิ้วเปลี่ยนไปค่ะ สำหรับ Botox บ่าก็ใช้หลักการคล้ายกัน ยิ่งฉีดซ้ำอย่างต่อเนื่อง การ 'คงสภาพ' แนวไหล่สวยๆ ก็จะทำได้ง่ายและใช้ปริมาณยาน้อยลงเรื่อยๆ ค่ะ

กรณีแบบนี้ ต้องพิจารณาอย่างละเอียดเพิ่มเติมนะคะ

อย่างไรก็ตาม หากรีบร้อนอยากเห็นผลไวแล้วฉีด Botox ในปริมาณโดสที่สูงเกินไปหรือถี่เกินไป อาจส่งผลขัดขวางทำให้ผลลัพธ์ดูไม่เป็นธรรมชาติได้ค่ะ และเนื่องจากมีโอกาสเสี่ยงที่จะเกิด ※ อาการดื้อยา การออกแบบระยะเวลาและปริมาณยาที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุดค่ะ

นอกจากนี้ อาจมีอาการตึงหรือล้าบริเวณไหล่อยู่ประมาณ 2-3 วันหลังฉีด ซึ่งส่วนใหญ่เป็นอาการชั่วคราวและหายได้เองค่ะ และหากอาการไหล่หนาไม่ได้เกิดจากตัวกล้ามเนื้อ แต่เกิดจากสรีระท่าทางหรือปัญหากระดูกคอทับเส้นประสาท การฉีด Botox เพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ ดังนั้นในตอนปรึกษา แพทย์จึงต้องช่วยหาสาเหตุที่แท้จริงของการเกิดไหล่หนาก่อนเป็นอันดับแรกค่ะ

* อาการดื้อยา: ปรากฏการณ์ที่ร่างกายทำปฏิกิริยากับยาเมื่อใช้บ่อยหรือถี่เกินไป ทำให้ประสิทธิภาพของยาลดลง ซึ่งปัญหานี้สามารถป้องกันได้ด้วยการเว้นระยะการฉีดให้เหมาะสมตามคำแนะนำของแพทย์ค่ะ

คำถามที่พบบ่อย

Q. ฉีดเสร็จแล้วแนวไหล่จะลาดลงทันทีเลยไหมคะ?

กล้ามเนื้อจะเริ่มคลายแรงเกร็งตัวใน 3-5 วัน และจะเริ่มมองเห็นแนวไหล่ที่เปลี่ยนไปในสัปดาห์ที่ 2-3 ก่อนจะเห็นผลลัพธ์ชัดเจนที่สุดในช่วงสัปดาห์ที่ 4-6 ค่ะ จึงไม่ใช่หัตถการที่ตื่นมาแล้วไหล่จะเรียวสวยทันทีในวันรุ่งขึ้นนะคะ

Q. แขนจะหมดแรงหรือยกของหนักไม่ได้เลยไหม?

เนื่องจากเราดีไซน์การฉีดมุ่งเป้าไปที่กล้ามเนื้อส่วนบนที่ยกปูดขึ้นมาเท่านั้น ในปริมาณที่เหมาะสม จึงไม่ค่อยมีผลกระทบกับการใช้ชีวิตประจำวันทั่วไปค่ะ แต่อาจจะมีอาการเมื่อยตึงๆ อยู่ประมาณช่วง 2-3 วันแรกได้ค่ะ

Q. พอหมดฤทธิ์ยาแล้ว บ่าจะกลับมาปูดนูนมากกว่าเดิมไหมคะ?

ไม่เลยค่ะ ยิ่งฉีดซ้ำขนาดของมวลกล้ามเนื้อจะยิ่งเล็กลงเรื่อยๆ ดังนั้นต่อให้ยาหมดฤทธิ์แล้ว บ่าก็จะไม่กลับมาปูดหนากว่าตอนก่อนฉีดครั้งแรกแน่นอนค่ะ

บทความน่าอ่านเพิ่มเติม

• Botox กับ 2 พ้อยท์สำคัญที่ควรรู้

• Must-read ก่อนใส่เสื้อเปิดไหล่หน้าร้อนนี้: เทคนิคดีไซน์จุดฉีด Botox บ่า | Beautystone ฮงแด

• ทำไมต้องเลือก Coretox สำหรับการฉีด Botox บ่า?

• ใช้ Botox ตัวเดียวกัน แต่ทำไมเทคนิคฉีดหน้าผากกับกรามถึงต่างกันโดยสิ้นเชิง? | Beautystone ฮงแด