เลเซอร์โทนนิ่งแล้วฝ้ากลับมา: rebound คืออะไร ควรยิงต่อไหม?
ฝ้ากลับมาหลังหยุดโทนนิ่ง อาจเป็นฝ้าที่กลับมา สีเข้มจากการยิง (rebound) หรือสีที่ยังไม่ออก แต่ละแบบใช้แผนต่างกัน พร้อมเกณฑ์ยิงต่อหรือพัก ถ้าจะไปทำที่โซล
เผยแพร่
อัปเดต

Author
Wi Young-jinผู้อำนวยการแพทย์หลัก สาขาเมียงดง
Seoul National University College of Medicine · Seoul National University Hospital Specialist
→
ถ้าฝ้าที่จางลงหลังทำเลเซอร์โทนนิ่งกลับมาอีกหลังหยุดไปไม่กี่เดือน ไม่ได้แปลว่าเลเซอร์ล้มเหลวเสมอไป ฝ้าเป็นภาวะที่กลับมาได้เมื่อหยุดรักษา สิ่งที่ต้องแยกก่อนคือ สีที่เห็นเป็นฝ้าที่กลับมา สีที่เข้มขึ้นจากการยิงเอง หรือสีที่ไม่เคยออกตั้งแต่แรก เพราะสามแบบนี้ใช้แผนต่อไปคนละแบบ
หลายคนทำโทนนิ่งที่ไทยมาแล้ว แล้วเห็นปื้นสีน้ำตาลที่โหนกแก้มกลับมาในจุดเดิม พอมีแผนไปโซลก็ลังเลว่าจะยิงต่อที่เกาหลีดีไหม บทความนี้จะไล่ตามลำดับที่ควรคิด คือแยกชนิดของสี ดูว่าคอร์สครั้งก่อนจบลงอย่างไร แล้ววางแผนให้เข้ากับการเดินทางค่ะ
Rebound คืออะไร? คำเดียวที่ถูกใช้ในสองความหมาย
ในภาษาทั่วไป rebound มักหมายถึงฝ้าที่กลับมาหลังหยุดเลเซอร์ แต่ในงานวิจัย rebound hyperpigmentation หมายถึงสีที่เข้มขึ้นเป็นผลข้างเคียงของการยิง ซึ่งเป็นคนละเรื่องกัน
งานทบทวนอย่างเป็นระบบเรื่องโทนนิ่งรักษาฝ้าเตือนว่าถ้ายิงแรงเกินไป แม้เป็นโทนนิ่งพลังงานต่ำก็ทำให้สีเข้มขึ้นจากการอักเสบที่ไม่ต้องการได้ โดยเฉพาะในผิวสีเข้ม
สีที่กลับมาหลังโทนนิ่งจึงมีได้สามแบบ:
ฝ้าที่กลับมาหลังหยุด (relapse) : จางชัดตอนจบคอร์ส แล้วค่อย ๆ กลับมาเป็นปื้นเดิม
สีเข้มขึ้นจากการยิง (rebound hyperpigmentation) : เข้มขึ้นระหว่างคอร์สหรือหลังยิงถี่ ๆ
สีที่ยังเหลือ (residual pigment) : ไม่เคยจางชัดตั้งแต่แรก อาจอยู่ลึกกว่าที่โทนนิ่งตั้งใจไว้ หรือเป็นรอยชนิดอื่น เช่น ปานโอตะหรือปานฮอริ
ตัวช่วยคือรูปตอนจบคอร์สเทียบกับวันนี้ หน้าสด แสงเดียวกัน ถ้าตอนจบคอร์สจางชัดแล้วค่อย ๆ กลับมาในจุดเดิม กรณีนี้เข้ากับแบบแรกมากที่สุด และยังไม่ใช่เหตุผลให้รีบกลับไปยิงถี่เหมือนเดิม

ฝ้ากลับมาหลังหยุดเลเซอร์ฝ้า เกิดจากอะไร?
ฝ้ากลับมาได้ ส่วนหนึ่งเพราะโทนนิ่งไม่ได้กำจัดเซลล์สร้างเม็ดสี (melanocyte) ออกไป งานทบทวนอธิบายว่าโทนนิ่งทำลายเม็ดสีภายในเซลล์แบบเลือกจุด และปล่อยให้เซลล์ที่มีเม็ดสียังอยู่ครบ
งานทบทวนเดียวกันกล่าวถึงปัจจัยที่เกี่ยวกับฝ้า ได้แก่ แสงแดดเรื้อรัง การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน (เช่น การตั้งครรภ์และยาคุมกำเนิด) และพันธุกรรม
งานวิจัยบางชิ้นรายงานว่าฝ้ากลับมาในสัดส่วนที่ไม่น้อยเมื่อครบ 3 เดือนหลังรักษา
งานวิจัยจากโรงพยาบาลรามาธิบดีในผู้ป่วยชาวเอเชีย 22 คนที่ยิงสัปดาห์ละครั้งรวม 5 ครั้ง พบว่าในช่วงติดตามผล ผู้ป่วยทุกคนมีฝ้ากลับมา (recurrence) และผู้วิจัยสรุปว่าผลที่ดีขึ้นเป็นเพียงชั่วคราว
ในงานที่ถูกรวบรวมไว้ ผู้ป่วยทุกคนใช้ครีมกันแดดเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลฝ้าอยู่แล้ว
กันแดดอย่างเดียวจึงอาจไม่พอ แต่ขาดไม่ได้

ก่อนยิงซ้ำ ดูว่าคอร์สครั้งก่อนจบลงแบบไหน
เวลาฝ้ากลับมา คำถามแรกไม่ใช่ว่ายิงไปกี่ครั้งแล้ว แต่คือคอร์สครั้งก่อนจบลงแบบไหน หยุดทันทีหลังครั้งสุดท้าย หรือค่อย ๆ เว้นระยะห่างขึ้นพร้อมยาที่ใช้คู่
อีกงานวิจัยที่กรุงเทพฯในฝ้ารักษายาก 35 ราย ยิงสัปดาห์ละครั้ง 10 ครั้ง ต่อด้วยเดือนละครั้งอีก 2 ครั้ง ร่วมกับทา alpha arbutin 7% และบันทึกการกลับมาของฝ้าไว้ 2 ราย
สองงานนี้ออกแบบต่างกัน จึงเทียบตัวเลขกันตรง ๆ ไม่ได้ และไม่ได้พิสูจน์ว่าการเว้นระยะคือเหตุผลเดียวที่ทำให้ผลต่างกัน
ภาพรวมจากงานทบทวนคือ การใช้โทนนิ่งร่วมกับวิธีอื่น เช่น ยาทาลดเม็ดสี กรดทราเนซามิกชนิดรับประทาน หรือการผลัดเซลล์ผิวด้วยสารเคมี โดยรวมช่วยลดผลข้างเคียง ส่วนประสิทธิภาพอาจดีกว่าหรือไม่ดีกว่าการยิงอย่างเดียวก็ได้
จึงมีทางเลือกหลักสองทาง:
ทาง A ยิงต่อแบบเว้นระยะ : เหมาะเมื่อฝ้าเคยตอบสนองดี ไม่มีจุดขาวด่าง และผิวไม่แดงแสบง่าย ใช้จำนวนครั้งน้อยลง ห่างขึ้น คู่กับยาที่แพทย์สั่ง
ทาง B พักการยิงก่อน : เหมาะเมื่อเคยยิงถี่ต่อเนื่องมานาน เริ่มเห็นจุดขาว หรือสีเข้มขึ้นระหว่างคอร์ส ใช้ยาทาและการป้องกันแสงเป็นหลัก แล้วประเมินใหม่ด้วยรูปเงื่อนไขเดียวกัน
ถ้าฝ้าจางดีตอนจบคอร์ส เพิ่งกลับมาหลังหยุด และไม่มีจุดขาว ทาง A คุยต่อได้ แต่ถ้าเคยยิงทุกสัปดาห์ต่อเนื่องหลายเดือนหรือเริ่มเห็นจุดขาว ควรเริ่มจากทาง B ก่อน ยารับประทานต้องให้แพทย์ดูประวัติสุขภาพและยาที่ใช้อยู่ก่อนเสมอ ส่วนสีที่ไม่เคยจางตั้งแต่แรก การยิงโทนนิ่งซ้ำแบบเดิมอาจไม่ช่วยเพิ่ม ต้องตรวจก่อนว่าเป็นสีชนิดไหนและอยู่ลึกแค่ไหน

ผลข้างเคียงที่ต้องระวัง ถ้ายิงถี่หรือยิงนานเกินไป
ในงานวิจัย 35 รายข้างต้น ผลข้างเคียงเล็กน้อยและชั่วคราวที่บันทึกไว้ ได้แก่ ความไม่สบายระหว่างยิง ผิวแดง ขนอ่อนเปลี่ยนเป็นสีขาว และลมพิษ
ที่ต้องระวังกว่าคือจุดขาวด่าง (mottled hypopigmentation) ซึ่งงานทบทวนระบุว่าบางครั้งเกิดขึ้นและคงอยู่ได้ และอาจเกี่ยวกับพลังงานเลเซอร์สะสมที่สูง
พลังงานสะสมคือผลรวมของความแรงแต่ละครั้ง ความถี่ และจำนวนครั้งทั้งหมด นี่คือเหตุผลที่ฝ้ากลับมาแล้วไม่ควรรีบเพิ่มความถี่
งานวิจัย 22 คนข้างต้นพบ rebound hyperpigmentation 4 ใน 22 คน และจุดขาวด่าง (mottled hypopigmentation) 3 คน
ส่วนงานวิจัย 35 รายบันทึกจุดขาวด่างไว้ 3 ราย
งานทบทวนเรื่องรอยดำหลังการอักเสบในผิวสีเข้มเตือนว่าตัวการรักษาเองอาจทำให้รอยดำเกิดขึ้นหรือแย่ลงได้ ถ้าก่อการระคายเคือง
ช่วงที่ฝ้ากำลังกลับมาจึงควรเลี่ยงการขัดหน้าแรง ๆ และผลิตภัณฑ์ที่ทาแล้วแสบร้อน ถ้าผิวแดงแสบนานผิดปกติ เห็นจุดขาวเล็ก ๆ หรือจุดที่ยิงเข้มขึ้น ควรแจ้งแพทย์ก่อนยิงครั้งต่อไป

ในแผนการเดินทาง: ขึ้นเครื่อง ไปครั้งเดียวได้อะไร และหลังกลับไทย
ถ้าวันนั้นไม่ได้ใช้ยาสลบแบบหลับ (sedation) ก็ไม่มีเหตุผลต้องเลื่อนเที่ยวบินเพราะการทำเลเซอร์ ส่วนผิวแดงหลังยิงจะติดกล้องแค่ไหนต่างกันในแต่ละคน ถ้ามีวันถ่ายรูปสำคัญให้บอกตอนปรึกษา เที่ยวกลางแจ้งควรทากันแดดซ้ำ
โทนนิ่งไม่ใช่การรักษาที่จบในครั้งเดียว งานวิจัยโทนนิ่งส่วนใหญ่ยิงทุก 1–2 สัปดาห์
จังหวะแบบนี้คนที่มาเที่ยวทำตามได้ยาก แต่การมาหนึ่งครั้งก็มีความหมาย ได้แยกว่าสีที่กลับมาเป็นแบบไหน แล้ววางแผนดูแลที่ทำต่อได้ที่ไทย การเปลี่ยนแปลงมักค่อยเป็นค่อยไป มากกว่าจะต่างชัดในครั้งเดียว
หลังกลับไทย ถ้าเห็นอะไรผิดปกติ ส่งรูปบริเวณที่ทำมาถามทาง LINE ได้ แต่ถ้ามีอาการชัด เช่น พุพอง ปวดหรือบวมมาก ให้ไปพบแพทย์ใกล้บ้านที่ไทยก่อนค่ะ

สรุป: ฝ้ากลับมาไม่ได้แปลว่าต้องยิงถี่ขึ้น
ฝ้าที่กลับมาหลังหยุดโทนนิ่งเกิดได้ เพราะเซลล์สร้างสียังอยู่ ก่อนยิงซ้ำให้แยกก่อนว่าเป็นฝ้าที่กลับมา สีเข้มจากการยิง หรือสีที่ยังไม่ออก แล้วเลือกระหว่างยิงต่อแบบเว้นระยะคู่กับยา หรือพักการยิงก่อน ทั้งนี้ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ควรให้แพทย์ประเมินผิวจริงก่อนตัดสินใจ
ก่อนปรึกษา ลองจดสามอย่างจากคอร์สครั้งก่อน: ยิงไปกี่ครั้ง ห่างกันกี่สัปดาห์ และจบแบบหยุดทันทีหรือค่อย ๆ เว้นระยะพร้อมยาอะไร สามข้อนี้บอกได้มากกว่าจำนวนครั้งอย่างเดียวว่าควรไปทาง A หรือทาง B
ถ้ากำลังวางแผนมาโซล ส่งข้อมูลนี้พร้อมรูปมาทาง LINE ของ Beautystone ได้เลยนะคะ เช่น "เคยทำโทนนิ่ง ○ ครั้ง ทุก ○ สัปดาห์ หยุดตั้งแต่เดือน ○ ตอนนี้ฝ้ากลับมาที่โหนกแก้ม จะไปโซลเดือน ○ ค่ะ"

ผิว
รีจูรัน ราคา: Rejuran Healer 2cc ครั้งเดียวพอสำหรับทั้งหน้าไหม?

ยกกระชับ
Titanium Lifting ราคาขึ้นกับอะไร? แค่กรอบหน้า 40KJ พอไหม

ผิว
ฉีดรีจูรันเจ็บมาก เปลี่ยนเป็น Belotero Revive จะเจ็บน้อยลงไหม?

โครงหน้า&วอลลุ่ม
ผลข้างเคียงโบลดกราม เคี้ยวไม่มีแรง ยิ้มแปลก กี่เดือนถึงกลับมา?

ผิว
รอยดำ PIH หายเองได้ไหม? กี่เดือนจาง และเมื่อไหร่ควรทำ Pico Toning

ร่างกาย
Onda ต้นแขน คืออะไร? ใช้ไมโครเวฟอุ่นชั้นไขมันแบบไหน ต้องทำกี่ครั้ง






