ถ้าสังเกตเห็นรอยสีน้ำตาลบนโหนกแก้มจำศีลเริ่มเข้มขึ้นเรื่อยๆ พอเสิร์ชหาก็จะเจอกับบริการ Toning, Pico, IPL ขึ้นคู่กันตลอดเลยใช่ไหมล่ะคะ? อาจจะชวนให้คิดว่า "ทำแค่อย่างเดียวก็จางลงหมดแล้วหรือเปล่า" แต่จริงๆ แล้ว ถึงจะเป็นรอยสีน้ำตาลเหมือนกัน แต่ถ้าเป็นเม็ดสีคนละชนิดกัน วิธีการรักษาที่เห็นผลดีที่สุดก็จะมีความแตกต่างกันออกไปค่ะ

ตอบแบบสั้นๆ เลยก็คือ กระ ฝ้า และจุดด่างดำจากวัย (Lentigo) ในภาษาไทยเราอาจจะเรียกปนๆ กันไป แต่กลไกการเกิดของพวกมันนั้นแตกต่างกันโดยสิ้นเชิงค่ะ เม็ดสีบางชนิดอยู่ชั้นตื้น ขณะที่บางชนิดฝังตัวอยู่ในชั้นลึก แถมบางครั้งยังมีเรื่องของการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนมาเป็นตัวกระตุ้นด้วย ทำให้การตอบสนองต่อการเลเซอร์ไม่เหมือนกัน ดังนั้น แทนที่จะเลือกโปรแกรมการรักษาก่อน การย้อนกลับมาดูว่าเม็ดสีของเราจัดอยู่ในกลุ่มไหน จะช่วยให้เลือกวิธีได้รวดเร็วและตรงจุดมากกว่าค่ะ

> บทความนี้เป็นคอนเทนต์ที่เรียบเรียงข้อมูลการทำหัตถการจาก Beautystone สาขาฮับจอง ค่ะ

เมื่ออ่านบทความนี้จบ คุณจะ

• เข้าใจว่าทำไมกระ ฝ้า และจุดด่างดำจากวัย ถึงไม่ใช่เม็ดสีประเภทเดียวกัน

• รู้ว่าเลเซอร์ Toning, Pico และ IPL เหมาะกับเม็ดสีประเภทไหนบ้าง

• รู้วิธีคาดคะเนรูปแบบเม็ดสีผิวของตัวเองเบื้องต้น

• รู้จุดสำคัญในการดูแลผิวเพื่อลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำหลังเลเซอร์

กระ ฝ้า และจุดด่างดำจากวัย ไม่ใช่เม็ดสีแบบเดียวกันทั้งหมดค่ะ

แม้จะถูกรวมๆ อยู่ในคำว่า "รอยดำ" แต่จุดเริ่มต้นต่างกันสิ้นเชิงเลยค่ะ กระจะเป็นจุดสีน้ำตาลเล็กๆ ขอบชัดเจนที่มักจะมีมาตั้งแต่เด็ก ส่วน ฝ้า* คือโรคเม็ดสีที่มีลักษณะเข้มขึ้นแบบสมมาตรซ้ายขวาบริเวณโหนกแก้ม หน้าผาก และดั้งจมูก และสุดท้าย จุดด่างดำจากวัย (Lentigo) จะเป็นปื้นสีน้ำตาลเข้มที่เข้มขึ้นเรื่อยๆ จากการสะสมของรังสี UV หลังอายุ 30-40 ปีขึ้นไปค่ะ

ฝ้า*: โรคเม็ดสีสองข้างสมมาตรที่มีทั้งฮอร์โมนและรังสี UV เป็นตัวกระตุ้นร่วมกัน มักจะเข้มขึ้นบริเวณโหนกแก้มทั้งสองข้างพร้อมๆ กัน

มีข้อมูลระบุว่า ฝ้ามักจะเข้มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดหลังตั้งครรภ์หรือหลังจากทานยาคุมกำเนิด โดยมีแสงแดดเป็นตัวกระตุ้นหลัก เช่นนี้เลยค่ะ ฝ้าเกิดจากการทำงานร่วมกันของฮอร์โมนและรังสี UV ในทางตรงกันข้าม จุดด่างดำจากวัยไม่ได้เกิดจากฮอร์โมน แต่มีสาเหตุหลักมาจากการเผชิญแสงแดดสะสมมาเป็นเวลานาน จุดเริ่มจึงต่างกันอย่างสิ้นเชิง เมื่อจุดประสงค์และต้นเหตุต่างกัน จะหวังให้เลเซอร์เครื่อเดียวกันตอบสนองได้ผลลัพธ์เหมือนกันก็คงเป็นเรื่องยากค่ะ

นอกจากนี้ การจัดวางตัวของเม็ดสีว่าอยู่แค่ชั้นหนังกำพร้า (ชั้นตื้น) หรือเจาะลึกลงไปถึงชั้นหนังแท้ (ชั้นลึก) ก็ทำให้ผลลัพธ์การรักษาแตกต่างกัน ยิ่งเห็นภาพตัดขวางความลึกนี่จะทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้นเลยค่ะ

Toning, Pico, IPL เลเซอร์ตัวไหนเหมาะกับเม็ดสีประเภทใดบ้าง?

ทั้ง 3 วิธีนี้มีระบบการทำงานและเหมาะกับปัญหาผิวที่ต่างกัน ลองเปรียบเทียบในตารางนี้ดูค่ะ

จากคำอธิบายที่ว่า IPL เป็นวิธีการรักษาแบบไม่ลอกผิว (Non-ablative) โดยพลังงานแสงจะถูกดูดซับโดยเป้าหมายเม็ดสีอย่างเมลานินและเปลี่ยนเป็นพลังงานความร้อน ซึ่งทำงานกับชั้นใต้หนังกำพร้าเป็นหลัก ทำให้ IPL เหมาะกับรอยประเภทตื้นหรือรอยที่มาพร้อมกับอาการหน้าแดงค่ะ ส่วนจุดด่างดำจากวัยปื้นเข้มๆ เลเซอร์ Pico จะตอบโจทย์ แต่ถ้าเป็นฝ้าที่มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำสูง การทำ Toning พลังงานต่ำแบบต่อเนื่องหลายๆ ครั้งมักจะเป็นวิธีที่นำมาใช้บ่อยกว่า ด้วยเหตุนี้ทำให้จำนวนครั้งที่แนะนำในการทำแต่ละหัตถการจึงต่างกันออกไปค่ะ

ลองมาดูจำนวนครั้งที่แนะนำเพื่อเปรียบเทียบว่าจะแตกต่างกันแค่ไหนนะคะ

จะรู้ได้อย่างไรว่าเม็ดสีของตัวเองจัดอยู่ในประเภทไหน?

หากยังสับสนว่ารอยบนหน้าเป็นแบบใด ลองบีบกลุ่มตามเบาะแสด้านล่างนี้ดูนะคะ

• กระ — จุดสีน้ำตาลขนาดเล็กที่มีมาตั้งแต่เด็ก ขอบเขตชัดเจน และมักพบบ่อยบริเวณที่โดนแดด

• ฝ้า — แผ่กระจายตัวเป็นคู่ซ้ายขวาบริเวณโหนกแก้ม หน้าผาก หรือดั้งจมูก และมักจะเข้มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดหลังจากช่วงตั้งครรภ์หรือเริ่มทานยาคุมกำเนิด

• จุดด่างดำจากวัย (Lentigo) — รอยสีน้ำตาลเข้มขึ้นหลังจากอายุ 30-40 ปี บางครั้งผิวบริเวณนั้นอาจมีความหยาบกร้านร่วมด้วยเล็กน้อย

ผลการรายงานพบว่า ฝ้าสัมพันธ์กับประวัติทางพันธุกรรมประมาณ 60% และเป็นกลุ่มอาการเรื้อรังที่เกิดร่วมกันระหว่างรังสี UV, ฮอร์โมน และส่วนผสมในเครื่องสำอางบางชนิด ด้วยเหตุนี้ ฝ้าจึงไม่ใช่โรคที่รักษาให้หายขาดปุ๊บปั๊บในครั้งเดียว แต่เป็นสิ่งที่ต้องดูแลรักษากันในระยะยาว ทว่า การดูด้วยตาเปล่าเพื่อวิเคราะห์ให้แม่นยำว่าเม็ดสีนั้นเกาะติดอยู่แค่ชั้นตื้นหรือลึกลงไปถึงชั้นในนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายเลยค่ะ เนื่องจากการแบ่งแยกระหว่างประเภทชั้นหนังกำพร้า (Epidermal type) และชั้นหนังแท้ (Dermal type) อาจใช้เป็นกรอบระบุแนวทางการรักษาได้ แต่การฟันธงความลึกรอยโรคผ่านการตรวจภายนอกแบบประเมินทั่วไปนั้นทำได้ยาก แพทย์จึงมักประเมินอาการร่วมกับการตรวจด้วยอุปกรณ์ Wood's lamp หรือพิจารณาจากภาพรวมทางคลินิกค่ะ ดังนั้น ให้ใช้เบาะแสด้านบนเพื่อคาดเดาประเภทเฉยๆ แล้วไปรับการวินิจขาจและประเมินความลึกที่ถูกต้องในขั้นตอนการปรึกษากับหมอจะดีที่สุดนะคะ

ทำไมต้องเลือก Beautystone สาขาฮับจอง?

ที่ Beautystone สาขาฮับจอง ก่อนที่จะแนะนำหัตถการใดๆ เรามักจะแนะนำตามมาตรฐานก่อนว่าเม็ดสีของคุณกระจายตัวอยู่ในผิวชั้นไหนเป็นหลัก เราจะประเมินอัตราส่วนระหว่างชั้นผิวตื้นและลึกผ่านการตรวจวินิจฉัย ดูโทนสีผิวของคนไข้ร่วมกับประวัติการกลับมาเป็นซ้ำ แล้วถึงเสนอบริการ Toning, Pico, IPL แบบเดี่ยวหรือแบบผสมผสานค่ะ ตัวอย่างเช่น หากเม็ดสีในชั้นลึกมีความเข้มมาก เราจะเริ่มสลายเม็ดสีด้วย Toning พลังงานต่ำอย่างสม่ำเสมอก่อน แต่หากเป็นจุดด่างดำแบบตื้นเดี่ยวๆ ที่โดดออกมา เราก็จะพิจารณาทำ Pico แบบเซสชันเดี่ยวค่ะ ด้วยความที่เป็นคลินิกขนาดอบอุ่นไม่ไกลจากสถานีฮับจอง จึงทำให้เราสามารถใส่ใจรายละเอียดและร่วมประเมินรูปแบบเม็ดสีร่วมกับคนไข้ไปทีละเคสได้เป็นอย่างดีค่ะ

สิ่งที่ต้องเตรียมตัวก่อนและหลังทำหัตถการ

ก่อนทำเลเซอร์ประมาณ 1 สัปดาห์ แนะนำให้งดการทำเซลฟ์แทนนิ่ง งดการสครับผิว หรือการใช้ผลิตภัณฑ์ผลัดเซลล์ผิวที่มีกรดรุนแรงค่ะ เพราะหากผิวอยู่ในภาวะที่แพ้ง่ายหรืออ่อนแอจากการโดนกระตุ้น แล้วมารับการยิงเลเซอร์ อาจทำให้กระบวนการฟื้นตัวของผิวยาวนานขึ้นกว่าเดิมได้ค่ะ

ส่วนการดูลหลังเลเซอร์ การกันแดดคือตัวแปรหลักที่จะตัดสินผลลัพธ์เลยค่ะ ซึ่งในการรักษาฝ้านั้น หัวใจสำคัญคือการปกป้องผิวจากแสงแดดและการทายารักษา ส่วนเลเซอร์จะทำหน้าที่เสริมความงามให้ดีขึ้นเท่านั้น หากในชีวิตประจำวันละเลยการทาครีมกันแดด เม็ดสีก็พร้อมจะกลับขึ้นมาเข้มใหม่ได้เสมอค่ะ นอกจากนี้ หลังทำทันทีอาจเกิดรอยคล้ำชั่วคราวหรือที่เรียกว่าอาการ PIH* ซึ่งเป็นเรื่องปกติที่พบได้บ่อยในผิวคนเอเชีย โดยทั่วไปจะจางลงตามกาลเวลาแต่ก็ขึ้นอยู่กับสภาพผิวส่วนบุคคลด้วยค่ะ ปกติมักจะดูแลควบคู่ไปกับยากลุ่มไวท์เทนนิ่งอย่าง Tranexamic acid หรือ Azelaic acid และการสกินแคร์ในชีวิตประจำวันระหว่างการเลเซอร์แต่ละรอบก็ส่งผลต่อผลลัพธ์สุดท้ายเป็นอย่างมากเลยค่ะ เนื่องจากบทความนี้เป็นเพียงข้อมูลทั่วไปเพื่อเป็นแนวทางเฉยๆ ความปลอดภัยสูงสุดจึงควรปรึกษาแพทย์ผู้รักษาโดยตรงเพื่อเลือกหัตถการและจังหวะเวลาที่เหมาะกับเม็ดสีของคุณที่สุดค่ะ

PIH*: รอยดำชั่วคราวที่อาจเกิดขึ้นได้หลังได้รับความร้อนจากหัตถการหรืออาการอักเสบ มักพบได้บ่อยตามธรรมชาติของผิวชาวเอเชียค่ะ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q. การทำเลเซอร์ครั้งเดียวสามารถลบรอยดำออกหมดได้เลยไหมคะ?

A. เนื่องจากถึงจะเป็นรอยสีน้ำตาลเหมือนกัน แต่ความลึกกับต้นตอสามารถต่างกันได้ค่อนข้างมาก จึงยากที่จะจัดการให้หมดจดได้ในครั้งเดียวค่ะ หากเป็นพวกกระตื้นๆ เล็กน้อย อาจจางลงได้หลังจากทำ 1-2 ครั้ง แต่ถ้าเป็นฝ้า มักจำเป็นต้องรับการทำเลเซอร์ด้วยพลังงานต่ำอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจำนวนครั้งจะขึ้นอยู่กับเฉดสีและการกระจายตัวของเม็ดสีของแต่ละบุคคลค่ะ

Q. หลังทำเลเซอร์ไปแล้ว กี่วันถึงจะใช้ชีวิตได้ตามปกติ?

A. สำหรับ Toning และ IPL หลังทำอาจมีรอยแดงจางๆ ซึ่งมักจะยุบหายไปภายในไม่กี่ชั่วโมงไปจนถึงวันรุ่งขึ้น ส่วนเลเซอร์ Pico อาจจะมีสะเก็ดบางๆ หรือรอยแดงละเอียดอยู่ประมาณ 2-3 วัน ขึ้นอยู่กับระดับพลังงานที่แพทย์ใช้และการฟื้นตัวของผิวแต่ละบุคคลด้วยค่ะ

Q. ช่วงตั้งครรภ์สามารถทำเลเซอร์ได้ไหม?

A. ระหว่างตั้งครรภ์และให้นมบุตร ไม่แนะนำให้ทำสีผิวหรือเลเซอร์เม็ดสีใดๆ ค่ะ เนื่องจากเป็นช่วงที่ฮอร์โมนในร่างกายเปลี่ยนแปลงขึ้นลงค่อนข้างรวดเร็ว จึงยากที่จะคาดเดาผลลัพธ์การรักษาได้อย่างแม่นยำ อีกทั้งหลังคลอดแล้วฮอร์โมนกลับสู่ภาวะปกติ รอยดำหรือฝ้าอาจจะจางลงเองตามธรรมชาติได้ด้วย แนะนำให้เลื่อนการทำไปก่อนจะดีที่สุดค่ะ

Q. ทำไมหลังทำเลเซอร์ไปแล้ว รอยเม็ดสีถึงดูเหมือนกลับมาเข้มขึ้นอีก?

A. การเผชิญแสงแดด (รังสี UV) และการเหวี่ยงของระดับฮอร์โมนคือตัวกระตุ้นหลักเลยค่ะ หากละเลยการทากันแดด หรืออยู่ในช่วงที่เริ่มทานยาคุม/ตั้งครรภ์ เม็ดสีก็อาจกลับมาเป็นซ้ำได้ง่าย การทายารักษาและการดูแลปกป้องผิวจากแสงแดดหลังทำหัตถการจึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะคงผลลัพธ์ที่ดีได้ยาวนานที่สุดค่ะ

บทความที่เกี่ยวข้องแนะนำให้อ่านเพิ่มเติม

• ทำไมต่อให้เลเซอร์จุดตกกระ (Toning·Pico·IPL) ไปตั้ง 10 ครั้งแล้วก็ยังไม่หายรักษายังไงก็ไม่จาง

• เอาตรงๆ นะครับ เมื่อ 5 ปีก่อนผมก็ไม่ได้รักษาฝ้าด้วย Toning แบบนี้หรอกครับ

• ราคาเลเซอร์ฝ้า ทำไมการเข้าโปรแกรม Toning ราคาถูกหลักพัน อาจทำให้หน้าพังและเสียเงินหนักกว่าเดิม

• สารภาพตามตรง เมื่อ 5 ปีก่อนผมยังไม่ได้ใช้เลเซอร์ 1064nm ในแบบทุกวันนี้เลยครับ