เคยทาครีมหรือขี้ผึ้งสเตียรอยด์ที่หน้าหรือบริเวณผิวหนังเป็นเวลาหลายเดือน แล้วอยากทำ Lifting หรือฟิลเลอร์ในบริเวณเดิมไหมคะ? คำถามนี้พบบ่อยในคลินิกความงาม และเป็นเรื่องที่ควรพูดถึงอย่างตรงไปตรงมาก่อนตัดสินใจทำหัตถการ บทความนี้ BeautyStone Clinic จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่าสเตียรอยด์ส่งผลต่อผิวอย่างไร และข้อมูลอะไรที่ควรเตรียมไปบอกแพทย์ก่อนทำนะคะ

สเตียรอยด์ทาผิวทำอะไรกับชั้นผิวบ้าง?

สเตียรอยด์ทาผิว (Topical Corticosteroids) คือยาที่ใช้ลดการอักเสบในโรคผิวหนังหลายชนิด เช่น ผื่นภูมิแพ้ สะเก็ดเงิน หรือผื่นแพ้สัมผัส แต่เมื่อใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน โดยเฉพาะในบริเวณที่ผิวบางอยู่แล้วอย่างหน้าหรือรอบดวงตา ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้คือชั้นหนังแท้ (dermis) บางลงกว่าปกติ

พูดง่าย ๆ ก็คือสเตียรอยด์กดการสร้างคอลลาเจนและไฟโบรบลาสต์ในชั้นผิว ทำให้ผิวบริเวณนั้นบางลง มองเห็นเส้นเลือดฝอยชัดขึ้น หรือผิวดูบอบบางกว่าเดิม ซึ่งในทางเวชศาสตร์ความงามเรียกว่าภาวะผิวบางจากสเตียรอยด์ (Steroid-Induced Skin Atrophy) งานวิจัยที่ตีพิมพ์ใน PubMed ชี้ว่าการใช้สเตียรอยด์แม้ในระดับอ่อนก็อาจเริ่มทำให้ผิวบางได้เมื่อใช้เป็นเวลานาน

ถ้าผิวบางลงแล้ว จะทำ Lifting หรือฟิลเลอร์ได้ไหม?

โดยทั่วไปการทำ Lifting หรือฟิลเลอร์ในบริเวณที่เคยใช้สเตียรอยด์ทาอยู่ ไม่ได้หมายความว่าทำไม่ได้เลยนะคะ แต่แพทย์จำเป็นต้องรู้ข้อมูลนี้ก่อนเพื่อประเมินและปรับการตั้งค่าการรักษาให้เหมาะสม

เหตุผลหลักคือผิวที่บางกว่าปกติมีโครงสร้างรองรับที่น้อยกว่า ดังนั้นการฉีดฟิลเลอร์ลึกเกินไปหรือการใช้พลังงาน RF หรือ HIFU ในระดับเดิมกับผิวทั่วไปอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อผลข้างเคียงได้ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญมักจะประเมินด้วยการสัมผัสและซักประวัติอย่างละเอียด รวมถึงอาจปรับ depth หรือพลังงานของเครื่องให้อ่อนลงสำหรับบริเวณนั้น ๆ

ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ใช้สเตียรอยด์ ความแรงของยา และระยะเวลาที่หยุดใช้ก่อนทำหัตถการ

ข้อมูลอะไรที่ต้องแจ้งแพทย์ก่อนทำ?

บทความนี้ขอเน้นย้ำว่าข้อมูลด้านล่างนี้สำคัญมาก และควรแจ้งให้ครบก่อนเริ่มทำหัตถการทุกครั้งค่ะ

• บริเวณที่ใช้: ใช้ที่ใบหน้าทั้งหมด หรือเฉพาะจุด เช่น รอบตา คิ้ว แก้ม หรือคอ

• ระยะเวลาที่ใช้: ใช้มานานแค่ไหน ติดต่อกันหรือใช้เป็นช่วง ๆ

• ความแรงของยา: สเตียรอยด์มีหลายระดับ ตั้งแต่อ่อนมากจนถึงแรงมาก ระดับที่ต่างกันส่งผลต่อผิวต่างกัน

• ช่วงที่หยุดใช้: หยุดใช้มานานแค่ไหนแล้ว ชั้นผิวอาจฟื้นตัวได้บางส่วนหลังหยุดใช้ แต่ขึ้นอยู่กับบุคคลและระยะเวลา

• โรคผิวหนังที่รักษาอยู่: ยังมีอาการอยู่ไหม หรือหายแล้ว เพราะโรคบางอย่างก็ส่งผลต่อผิวด้วย

แพทย์จะเป็นผู้ประเมินเป็นรายบุคคลว่าการทำหัตถการในช่วงนี้เหมาะสมหรือไม่ และถ้าเหมาะสม ควรปรับการตั้งค่าอย่างไร

ผลข้างเคียงและความเสี่ยงที่ควรรู้

การทำ Lifting หรือฟิลเลอร์ในบริเวณที่ผิวบางอยู่แล้วอาจมีความเสี่ยงสูงกว่าบริเวณผิวปกติ แม้ว่าในหลาย ๆ กรณีจะทำได้อย่างปลอดภัยเมื่อแพทย์ปรับการรักษาอย่างเหมาะสมแล้ว

• ฟิลเลอร์อาจมองเห็นหรือสัมผัสได้ง่ายขึ้นในชั้นผิวที่บาง

• พลังงาน RF หรือ HIFU อาจกระจายไม่สม่ำเสมอในบริเวณที่มีคอลลาเจนน้อยกว่าปกติ

• รอยแดงหรือบวมหลังทำหัตถการอาจใช้เวลาฟื้นตัวนานกว่าบริเวณผิวปกติ

• ในบางกรณีที่ผิวบางมาก แพทย์อาจแนะนำให้รอให้ผิวฟื้นตัวก่อน

อาจมีรอยแดงเล็กน้อยหลังทำ ซึ่งมักหายได้เองภายใน 1-3 วัน หากมีอาการผิดปกติใด ๆ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที

สำหรับผู้ที่ยังทาสเตียรอยด์อยู่หรือเพิ่งหยุดใช้ไม่นาน ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังเพื่อประเมินสภาพผิวก่อน และแพทย์จะแนะนำช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการทำหัตถการ

อ้างอิง: Effects of Intermittent Treatment with Topical Corticosteroids on Epidermal and Dermal Thickness | A study of potential skin atrophy following topical application of weak corticosteroids

ใครที่ควรระวังเป็นพิเศษ?

ไม่ใช่ทุกคนที่เคยใช้สเตียรอยด์ทาจะมีผิวบางในระดับที่เป็นปัญหา แต่กลุ่มต่อไปนี้ควรแจ้งแพทย์และรับการประเมินอย่างละเอียดก่อนนะคะ

• ใช้สเตียรอยด์ระดับแรงสูงที่บริเวณใบหน้าเป็นเวลาหลายสัปดาห์ขึ้นไป

• ใช้ในบริเวณที่ผิวบางตามธรรมชาติอยู่แล้ว เช่น รอบตา หรือบริเวณใกล้เคียง

• มองเห็นเส้นเลือดฝอยใต้ผิวชัดขึ้นหลังการใช้

• ผิวดูบอบบาง แตกง่าย หรือช้ำง่ายกว่าก่อน

• กำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร — ในกลุ่มนี้ควรงดหัตถการทุกชนิดก่อน

• มีโรคผิวหนังที่ยังรักษาอยู่ด้วยสเตียรอยด์อย่างต่อเนื่อง

การที่มีประวัติการใช้สเตียรอยด์ทาไม่ได้แปลว่าทำหัตถการไม่ได้ แต่แพทย์จำเป็นต้องรู้ข้อมูลนี้เพื่อวางแผนการรักษาให้ปลอดภัย อ่านเพิ่มเติมเรื่องการทำหัตถการในผิวแพ้ง่ายได้ที่นี่

สรุป: บอกหมอก่อน ปรับได้เสมอ

หากคุณมีประวัติการใช้สเตียรอยด์ทาในบริเวณที่อยากทำ Lifting หรือฟิลเลอร์ สิ่งสำคัญที่สุดคือบอกแพทย์ให้ครบ ทั้งบริเวณ ระยะเวลา ความแรงของยา และช่วงที่หยุดใช้ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้แพทย์ปรับการตั้งค่าได้อย่างปลอดภัย และลดความเสี่ยงที่ไม่จำเป็นลงได้มาก

ทั้งนี้ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินก่อนตัดสินใจ

หากคุณกำลังกังวลเรื่องประวัติการใช้สเตียรอยด์และอยากรู้ว่าทำหัตถการที่ต้องการได้ไหม แอด LINE มาปรึกษาคุณหมอที่ BeautyStone Clinic ย่านฮับจอง กรุงโซลได้เลยนะคะ ปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่ายค่ะ