โบท็อกซ์น่องทำให้แรงกล้ามเนื้อลดใน 2–4 วัน แต่ทรงน่องต้องรอประเมินราว 6–8 สัปดาห์ ดูตัวเลขเส้นรอบน่องจากงานวิจัย และเกณฑ์เลือกเวลาฉีดเข็มที่สอง
เผยแพร่
อัปเดต
Author
Wi Young-jin · Chief director
Seoul National University College of Medicine · Seoul National University Hospital Specialist
→
โบท็อกซ์น่องทำให้แรงของกล้ามเนื้อเริ่มลดลงใน 2–4 วัน แต่ทรงน่องที่ดูเรียวขึ้นต้องรอประเมินราว 6–8 สัปดาห์
เพราะรูปทรงจะเปลี่ยนก็ต่อเมื่อกล้ามเนื้อที่ถูกใช้น้อยลงค่อย ๆ ลดขนาด เส้นรอบน่องจึงเล็กลงทีละน้อยในเวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน ส่วนเข็มที่สองจะตัดสินหลังผ่านไป 3 เดือน โดยดูว่ากล้ามเนื้อน่องกลับมานูนอีกหรือยัง บทความนี้ไล่ให้ดูทีละช่วง สำหรับคนที่จะฉีดที่เกาหลีค่ะ
สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
ผลรอบแรกของโบท็อกซ์น่องมักประเมินจากทรงน่องเมื่อมองจากด้านหลัง ไม่ใช่จากความรู้สึกในสัปดาห์แรก
ช่วงที่รู้สึกได้: แรงน่องลดลงใน 2–4 วัน และอ่อนที่สุดราววันที่ 10
ในงานวิจัย เส้นรอบน่องลดลงไม่ถึงครึ่งเซนติเมตรที่ 8 สัปดาห์ และ 0.67 ซม. ที่ 6 เดือน
เข็มที่สอง: ดูว่าแรงกล้ามเนื้อกลับมาหรือยัง และไม่ฉีดจุดเดิมถี่กว่า 8–12 สัปดาห์
แรงของกล้ามเนื้อจะเริ่มลดลงใน 2–4 วันหลังฉีด และอ่อนที่สุดราววันที่ 10 สิ่งที่รู้สึกได้ช่วงนี้คือเวลาเขย่งปลายเท้า น่องจะไม่แข็งตึงเท่าเดิม แต่ถ้าส่องกระจก เส้นน่องมักยังดูเหมือนเดิม
พูดง่าย ๆ คือ โบท็อกซ์ (Botox) ไปลดสัญญาณจากเส้นประสาทที่สั่งให้กล้ามเนื้อหดตัว กล้ามเนื้อที่ถูกใช้น้อยลงก็เหมือนลูกโป่งที่ลมค่อย ๆ ซึมออก ไม่ได้แฟบลงในคืนเดียว ทรงน่องจึงเปลี่ยนหลังจากกล้ามเนื้อน่อง (gastrocnemius) ลดขนาดลงไปแล้ว
*กล้ามเนื้อน่อง (gastrocnemius): กล้ามเนื้อมัดนูนด้านหลังส่วนบนของขา ที่เห็นเป็นก้อนชัดเวลาเขย่งปลายเท้า
ด้วยเหตุนี้ โบท็อกซ์ลดริ้วรอยบนใบหน้ามักดูผลกันราว 3–4 สัปดาห์ แต่น่องที่ต้องการลดขนาดกล้ามเนื้อ ควรรอถึงช่วง 6–8 สัปดาห์ก่อนประเมินรอบแรก ผ่านไป 2–3 สัปดาห์แล้วขายังดูเท่าเดิมจึงยังสรุปไม่ได้ อ่านเรื่องช่วงเวลาที่โบท็อกซ์เริ่มออกฤทธิ์ในจุดอื่นได้ที่บทความนี้
ฉีดครั้งเดียวมักไม่ได้ทำให้เส้นรอบน่องเล็กลงทีละหลายเซนติเมตร ในงานวิจัยที่เกาหลีกับ 20 คน ซึ่งแบ่งขาสองข้างของแต่ละคนให้ได้ 60 ยูนิตกับ 100 ยูนิต พบว่าที่ 8 สัปดาห์ เส้นรอบน่องลดจาก 36.35 ซม. เหลือ 35.87 ซม. และสองขนาดยาให้ผลไม่ต่างกัน
อีกงานหนึ่งกับ 27 คน กำหนดปริมาณ 100–300 ยูนิตตามความหนาของกล้ามเนื้อ เส้นรอบน่องส่วนที่ใหญ่ที่สุดลดลง 0.33 ซม. ที่ 3 เดือน และ 0.67 ซม. ที่ 6 เดือน ผู้เขียนมองว่าโบท็อกซ์ช่วยเกลาเส้นน่องที่นูนเป็นเหลี่ยม มากกว่าลดขนาดขาทั้งขา
จึงควรเทียบจากรูปทรงน่องเมื่อมองจากด้านหลัง มากกว่าตัวเลขบนสายวัด และเพราะตัวเลขที่ 6 เดือนลดมากกว่าที่ 3 เดือน น่องบางคนจึงยังเปลี่ยนต่อได้อีกหลังผ่านจุดประเมินแรก ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับความหนาของกล้ามเนื้อและไขมันใต้ผิว
ความหนาของไขมันใต้ผิวมีผลต่อความพอใจหลังฉีด ในงานวิจัยกับ 50 ราย ที่ได้ 300 ยูนิตเท่ากัน แล้วแบ่งตามความหนาของไขมันใต้ผิวเป็น 3 กลุ่ม ที่ 6 เดือน กลุ่มที่ไขมันบางมากและกลุ่มที่ไขมันหนา พอใจกับรูปทรงน่องมากกว่ากลุ่มที่ไขมันหนาปานกลาง ส่วนความพอใจเรื่องเส้นรอบน่องที่ลดลงนั้นต่ำทั้งสามกลุ่ม
สิ่งที่คาดหวังได้จึงเป็นเส้นน่องที่ดูเรียบขึ้น ไม่ใช่ขาที่เล็กลงทั้งท่อน ถ้ากังวลเรื่องขนาดขาโดยรวม ควรคุยให้ชัดตั้งแต่ก่อนฉีด
ก่อนฉีด คุณหมอจะดูสมดุลของขาทั้งสองข้างและความต่างของน่องซ้ายขวาก่อน แล้วจึงกำหนดปริมาณยาและตำแหน่งที่ฉีดในแต่ละข้าง
แรงน่องที่ลดลงคือผลที่ตั้งใจไว้ ถ้ายังเดินได้ตามปกติ แต่รู้สึกน่องหนัก ๆ หรือออกแรงได้ไม่เต็มที่ ถือเป็นอาการที่ผ่านไปได้ ส่วนการที่ยากระจายไปไกลจากจุดฉีดนั้นมีรายงานได้น้อย แต่เกิดได้ตั้งแต่ไม่กี่ชั่วโมงไปจนถึงหลายสัปดาห์หลังฉีด
อาการที่ดูต่อได้
รอยช้ำเล็ก ๆ และอาการปวดตึงตรงจุดฉีด ที่จางลงทุกวัน
เดินบนทางราบได้ปกติ แต่เขย่งปลายเท้าได้ไม่นานเท่าเดิม
อาการที่ต้องติดต่อทันที
กลืนลำบาก หายใจลำบาก หรือพูดลำบาก
หนังตาตก หรือมองเห็นภาพซ้อน
อ่อนแรงทั้งตัว ไม่ใช่แค่ที่ขา
จุดที่ฉีดบวมแดงมากขึ้นเรื่อย ๆ และรู้สึกร้อน
ถ้ากลืน หายใจ หรือพูดลำบาก ให้ไปห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุดทันที อาการอื่นในรายการนี้ส่งรูปทาง LINE แจ้งคลินิกได้ แต่ควรเข้ารับการตรวจโดยแพทย์ เพราะข้อความในแชตใช้แทนการตรวจไม่ได้
ควรเริ่มดูหลังผ่านไป 3 เดือน เพราะราวช่วงนั้นเส้นประสาทที่ยาออกฤทธิ์จะเริ่มสร้างจุดเชื่อมใหม่ แรงกล้ามเนื้อจึงค่อย ๆ กลับมา การฉีดจุดเดิมถี่เกินไปเพิ่มโอกาสที่ร่างกายสร้างภูมิต้านยา ซึ่งทำให้ยาออกฤทธิ์ได้น้อยลง จึงไม่ฉีดซ้ำเร็วกว่า 8–12 สัปดาห์
ในทางกลับกัน มีข้อมูลที่เส้นรอบน่องที่ 6 เดือนเล็กกว่าที่ 3 เดือน ครบ 3 เดือนจึงไม่ได้แปลว่าต้องฉีดทันที ให้ดูว่ากล้ามเนื้อน่องกลับมานูนเวลาเขย่งอีกหรือยัง ถ้ายังไม่กลับมา ก็รอต่อได้ ช่วงที่เหมาะกับแต่ละคน แพทย์จะเป็นผู้ประเมินเป็นรายบุคคล
ราคาโบท็อกซ์น่องขึ้นกับยี่ห้อยาและจำนวนยูนิต ซึ่งกำหนดจากความหนาของกล้ามเนื้อแต่ละข้าง ราคาที่คลินิกในกรุงโซลอาจเปลี่ยนแปลงได้ ดูรายการล่าสุดได้ที่หน้าโปรโมชัน
ถ้าไม่ได้รับยานอนหลับ (sedation) ในวันนั้น ก็ไม่มีเหตุผลที่ต้องเลื่อนเที่ยวบินขากลับเพราะการฉีด โบท็อกซ์น่องไม่ได้เปลี่ยนทรงขาในวันที่ฉีด ทรงน่องจะค่อย ๆ เปลี่ยนในหลายสัปดาห์หลังจากนั้น จุดประเมินรอบแรกจึงมักตรงกับช่วงที่กลับถึงบ้านแล้ว
หลังกลับไทย ถ่ายรูปน่องจากด้านหลังแล้วส่งทาง LINE มาปรึกษาได้ แต่ถ้ามีอาการกลืนลำบาก หายใจลำบาก หรืออาการรุนแรงอื่น ควรไปโรงพยาบาลใกล้บ้านก่อน
ตัวแปรที่ควรถือติดตัวไปคือจุดประเมิน 6–8 สัปดาห์ ก่อนฉีดและเมื่อครบช่วงนั้น ให้ยืนที่เดิม แสงเดิม แล้วถ่ายรูปน่องจากด้านหลังไว้ รูปสองใบนี้ช่วยให้เห็นการเปลี่ยนแปลงชัดกว่าสายวัด และใช้คุยเรื่องเข็มที่สองได้ง่ายขึ้น
ก่อนตัดสินใจ ลองถามคุณหมอว่ากล้ามเนื้อน่องสองข้างของคุณหนาเท่ากันไหม และควรใช้กี่ยูนิตในแต่ละข้าง Beautystone Clinic อยู่ย่านฮับจอง กรุงโซล ใกล้ฮงแด ที่คลินิกมีเจ้าหน้าที่ที่พูดภาษาไทยได้ จึงปรึกษาเป็นภาษาไทยได้โดยตรง แอด LINE พร้อมแจ้งวันที่ฉีดครั้งก่อน ชื่อยาและจำนวนยูนิต และอาการที่ไม่สบายเวลาเดินมาได้เลยนะคะ
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ถ้ากล้ามเนื้อซ้ายขวาหนาไม่เท่ากัน ฉีดยูนิตเท่ากันก็อาจลดลงไม่เท่ากันค่ะ งานวิจัยที่กำหนดปริมาณตามความหนาของกล้ามเนื้อก็แนะนำให้คิดยูนิตจากความหนาของกล้ามเนื้อ ไม่ใช่จากเส้นรอบน่อง ถ่ายรูปสองข้างเทียบกันไว้เมื่อถึงช่วงประเมิน ถ้ายังต่างกันอยู่ ครั้งต่อไปจะปรับยูนิตซ้ายขวาใหม่ได้ค่ะ
ไม่ได้เรียวขึ้นตามจำนวนยูนิตค่ะ งานวิจัยที่ฉีด 60 ยูนิตกับ 100 ยูนิตที่ขาคนละข้าง พบว่าที่ 8 สัปดาห์ เส้นรอบน่องลดลง 0.52 ซม. กับ 0.44 ซม. ซึ่งไม่ต่างกัน การกระจายยาให้ตรงจุดที่กล้ามเนื้อนูน มีผลต่อเส้นน่องมากกว่าการเพิ่มยูนิตค่ะ
จุดเดิมไม่ควรฉีดซ้ำเร็วกว่า 8–12 สัปดาห์ค่ะ ยิ่งฉีดถี่ โอกาสที่ร่างกายสร้างภูมิต้านยาก็ยิ่งมากขึ้น และที่หนึ่งเดือน กล้ามเนื้อน่องมักยังลดขนาดไม่เสร็จ ระหว่างนี้ถ่ายรูปเก็บไว้ แล้วนำมาคุยกับคุณหมอเมื่อถึงเวลาประเมินค่ะ
ไม่ได้เล็กลงไปตลอดค่ะ เมื่อเวลาผ่านไป เส้นประสาทจะสร้างจุดเชื่อมใหม่ และแรงกล้ามเนื้อจะค่อย ๆ กลับมา ในงานวิจัยระยะแรกกับ 6 คน น่องด้านในที่เล็กลงยังคงอยู่ถึง 6 เดือน และไม่พบปัญหาการใช้งาน เช่น การเดินค่ะ
ไม่ควรใช้ตัวเลขเดิมค่ะ แต่ละยี่ห้อมีความแรงต่อยูนิตไม่เท่ากัน ข้อมูลยาของ US FDA ก็ระบุว่ายูนิตของ Xeomin ใช้แทนยูนิตของโบทูลินัมท็อกซินยี่ห้ออื่นไม่ได้ แจ้งชื่อยาและจำนวนยูนิตครั้งก่อนมา แพทย์จะคิดปริมาณใหม่ตามยาที่ใช้ครั้งนี้ค่ะ
เดินได้ค่ะ แต่ช่วงไม่กี่เดือนแรกควรระวังมากขึ้น งานวิจัยกับผู้หญิงสุขภาพดี 15 คนที่วัดผลที่ 1 และ 3 เดือน พบว่าความยาวก้าวและความเร็วในการเดินเท่าเดิม แต่การทรงตัวระหว่างเดินเปลี่ยนไปเล็กน้อย บนทางที่ล้มง่ายจึงควรเดินช้ากว่าปกติค่ะ
ไม่ควรฉีดค่ะ ช่วงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร มีโรคทางเส้นประสาทที่ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง เคยแพ้โบท็อกซ์ หรือมีการติดเชื้อตรงจุดที่จะฉีด ก็ไม่ควรฉีดเช่นกัน ยาบางชนิด โดยเฉพาะยาปฏิชีวนะบางกลุ่ม อาจทำให้ยาออกฤทธิ์แรงขึ้น จึงควรแจ้งยาที่ทานอยู่ทั้งหมดก่อนฉีดค่ะ
โครงหน้า&วอลลุ่ม
โบท็อกซ์น่อง เห็นผลกี่สัปดาห์ และเข็มที่สองควรฉีดเมื่อไหร่ดี?
โครงหน้า&วอลลุ่ม
ราคาร้อยไหม ทำแค่ร่องแก้มกับทั้งหน้า ใบเสนอราคาต่างกันตรงไหน?
ยกกระชับ
Oligio X กรอบหน้าหย่อน เห็นผลเดือนที่เท่าไหร่ ต้องรอนานแค่ไหน?
โครงหน้า&วอลลุ่ม
ฉีดโบท็อกซ์หน้าผากที่ไหนดี? ฉีดแล้วคิ้วหนัก เช็กอะไรตอนปรึกษา
ผิว
รอยดำหลังทำ CO2 Fraxel และรอยน้ำตาลหลังการรักษาแผลเป็น เมื่อไหร่ถึงจะค่อยๆ จางลงคะ?
ผิว
ฉีดคีลอยด์ร่วมกับ CO2 laser รอยแผลเป็นสีขาวที่แข็งๆ จะนิ่มและจางลงไหมคะ?
