สารภาพตามตรงนะคะ เมื่อก่อนฉันก็เคยคิดว่าเลเซอร์ลดรอยดำมันก็เหมือนๆ กันหมดนั่นแหละ

ช่วงนี้พออากาศเริ่มเย็นลง

ในห้องตรวจก็เริ่มคึกคักไปด้วยคนไข้ที่มาด้วยปัญหา

"ที่ไปตากแดดมาเมื่อหน้าร้อน รอยดำยังไม่ยอมหายเลยค่ะ"

"ลองหาข้อมูลในอินเทอร์เน็ตแล้ว เครื่องเลเซอร์มีเยอะมากเลยค่ะ

ไม่รู้ว่าจะต้องทำตัวไหนดี"

ประโยคนี้ แค่สัปดาห์ที่แล้วสัปดาห์เดียว ฉันได้ยินจากคนไข้ถึง 7 คนเลยค่ะ

วันนี้ฉันจะมาค่อยๆ อธิบายเหตุผลให้ฟังกันทีละข้อนะคะ

สรุปแล้วมันแตกต่างกันยังไงกันแน่นะ?

เลเซอร์ลดรอยดำ (Pigment Laser) เป็นชื่อเรียกโดยรวมของเครื่องมือ

ที่เลือกทำลายเฉพาะเม็ดสีเมลานินอย่างตรงจุดค่ะ

แต่ภายใต้คำว่า "เลเซอร์ลดรอยดำ" คำเดียวนั้น

มีทั้ง Toning, Spectra, Pico, Ruby, Q-Switched...

รวมอยู่ด้วยกันทั้งหมดเลยค่ะ

ซึ่งเป็นจุดที่คุณหมอและคนไข้หลายคนมักจะเข้าใจผิดกันเยอะมาก

เพราะถึงแม้ชื่อจะดูแตกต่างกัน แต่สุดท้ายแล้ว

จะถูกแบ่งออกเป็น 2 อย่างหลักๆ คือ ความยาวคลื่น (nm) และรูปแบบของพัลส์ (Pulse mode)

ส่วนที่เหลือนั้นเป็นเพียงความแตกต่างของแบรนด์ตัวเครื่องค่ะ

ทำไมบางคนทำแล้วถึงไม่ค่อยเห็นผลล่ะ?

หัวใจสำคัญของบทความนี้

เลเซอร์ลดรอยดำที่วัยรุ่นช่วงอายุ 20-30 ปีในย่านฮงแดและฮับจองถามกันเข้ามามากที่สุด

ถ้าเข้าใจความแตกต่างของความลึกในแต่ละความยาวคลื่น การเลือกเลเซอร์ก็จะง่ายขึ้นทันทีค่ะ

เลเซอร์ลดรอยดำที่วัยรุ่นช่วงอายุ 20-30 ปีในย่านฮงแดและฮับจองถามกันเข้ามามากที่สุด


ถ้าเข้าใจความแตกต่างของความลึกในแต่ละความยาวคลื่นแล้ว


การเลือกเลเซอร์ก็จะง่ายขึ้นเยอะมากเลยค่ะ

นี่เป็นเคสของคนไข้ผู้หญิงอายุ 28 ปีที่เดินทางมาจากฮับจองเมื่อเดือนที่แล้วค่ะ

เธอเคยทำเลเซอร์ Toning จากคลินิกอื่นมาแล้ว 10 ครั้ง

แต่กลับมาหาเราด้วยความกังวลว่า "รู้สึกว่าฝ้ามันกลับดูเข้มขึ้นกว่าเดิมเสียอีก"

พอตรวจวินิจฉัยดูแล้ว ปรากฏว่าไม่ใช่ฝ้าค่ะ

แต่เป็น ADM (ปานโอตะชนิดเกิดภายหลัง หรือ Acquired Bilateral Nevus of Ota-like Macules)

ซึ่งโรคนี้ค่อนข้างก้ำกึ่งและวินิจฉัยยาก

เพราะมองจากภายนอกแล้วจะคล้ายกับฝ้ามากๆ เลยค่ะ

แต่จุดสำคัญตรงนี้คืออะไรทราบไหมคะ?

ฝ้าจะอยู่บริเวณผิวหนังกำพร้าไปจนถึงผิวหนังแท้ชั้นตื้น (ลึกประมาณ 0.3 มม.)

ในขณะที่ ADM จะลงลึกไปจนถึงผิวหนังแท้ชั้นกลาง (ลึกตั้งแต่ 1 มม. ขึ้นไป) ค่ะ

ความยาวคลื่น 1064nm จะสามารถทะลุลงลึกใต้ผิวได้ถึง 4-5 มม.

ส่วนความยาวคลื่น 532nm จะลงลึกได้สุดแค่ประมาณ 1 มม. เท่านั้น

ความแตกต่างตรงนี้แหละค่ะที่เปลี่ยนผลลัพธ์โดยสิ้นเชิง

เนื่องจากคนไข้ท่านนั้นทำแต่เลเซอร์ Toning ในกลุ่มคลื่น 532nm ซ้ำๆ

พลังงานจึงส่งไปไม่ถึงรอยดำที่อยู่ลึกด้านล่างเลยค่ะ

ที่คลินิกของเราเลยรักษาด้วยเครื่อง Pico 1064nm ร่วมกับ Ruby laser ไป

ทำไปทั้งหมด 3 ครั้ง

สัปดาห์ที่แล้วตอนที่เธอมาตรวจติดตามผล ตัวเธอเองยังตกใจกับผลลัพธ์เลยค่ะ

สรุปใจความสำคัญโดย หมอวี ยองจิน


สำหรับปัญหารอยดำ "ตำแหน่งที่รอยดำนั้นอยู่" จะเป็นตัวกำหนดทิศทางการรักษาค่ะ


แม้จะมองเห็นเป็นจุดสีน้ำตาลเหมือนกัน


แต่การจะเลือกใช้เครื่องมือไหน จะขึ้นอยู่กับว่ามันอยู่ชั้นกำพร้าหรือชั้นหนังแท้


ดังนั้น การวินิจฉัยที่ถูกต้องจึงต้องมาก่อน แล้วการทำเลเซอร์ค่อยตามมาค่ะ

ปกติแล้วในห้องตรวจ หมอจะแบ่งประเภทแบบนี้ค่ะ

แม้ว่าในแต่ละเคสจะมีความแตกต่างกันไป

แต่โดยทั่วไปแล้ว หมอจะอธิบายโดยแบ่งกลุ่มคนไข้ออกเป็นประมาณนี้ค่ะ

แต่การใช้พลังงานสูงๆ ก็ไม่ใช่ว่าจะดีเสมอไปนะคะ

โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับ "ฝ้า" หากยิงเลเซอร์แรงเกินไป

ก็อาจจะทำให้เกิดรอยดำคล้ำหลังทำเลเซอร์ (Rebound Hyperpigmentation) ยิ่งกว่าเดิมได้ค่ะ

ดังนั้น ในการปรึกษาครั้งแรก

หมอมักจะแนะนำคนไข้ว่า "เราลองตรวจด้วยกล้อง Wood's lamp ดูกันก่อนแล้วค่อยตัดสินใจกันดีกว่าคร้บ"

หมอจะแจ้งคนไข้ในลักษณะนี้เป็นส่วนใหญ่ค่ะ

อย่างไรก็ตาม หากเป็นกลุ่มรอยดำชั้นตื้น

ที่มีขอบเขตชัดเจน เช่น กระตื้น หรือจุดด่างดำหมองคล้ำทั่วไป

มักจะจางลงอย่างชัดเจนหลังทำเพียงแค่ครั้งหรือสองครั้งเท่านั้น

ถือว่าเป็นทางเลือกที่คุ้มค่าและเห็นผลดีที่สุดเลยค่ะ

3 คำถามที่หมอโดนถามบ่อยที่สุดในห้องตรวจ

Q1. ถ้าทำคลินิกแถวๆ ฮงแด ผลลัพธ์ก็น่าจะเหมือนๆ กันหมดไม่ใช่เหรอคะ?

A. สารภาพตามตรงเลยนะคะ

การวินิจฉัยที่ถูกต้องมีผลมากกว่าตัวเครื่องมือเยอะมากเลยค่ะ

ต่อให้ใช้เครื่อง Pico แบรนด์เดียวกัน

แต่ถ้าประเมินประเภทของรอยดำผิดพลาดตั้งแต่แรก

การตั้งค่าพลังงานและเลือกความยาวคลื่นก็จะผิดเพี้ยนไปทั้งหมดเลยค่ะ

สำหรับหมอแล้ว ในการมาตรวจครั้งแรก

หมอจะต้องตรวจด้วย Wood's lamp ร่วมกับกล้องส่องผิวหนังเดอร์โมสโคป (Dermoscopy) เสมอค่ะ

Q2. ต้องทำประมาณกี่ครั้ง และค่าใช้จ่ายประมาณเท่าไหร่คะ?

A. แตกต่างกันไปตามแต่ละประเภทของรอยดำเลยค่ะ

กลุ่มจุดด่างดำชั้นตื้นบ่อยครั้งที่ทำแค่ 1-2 ครั้งก็หายแล้ว

ส่วนฝ้าโดยทั่วไปต้องมองไว้ที่อย่างน้อย 5 ครั้งขึ้นไปค่ะ

ส่วนรื่องราคา จะแตกต่างกันไปตามบริเวณ พื้นที่รอยโรค และตัวเครื่องที่เลือกใช้

เนื่องจากช่วงราคาต่อครั้งค่อนข้างกว้าง

หมอจึงคิดว่าการมาพูดคุยรายละเอียดตอนเข้ามาปรึกษากันโดยตรงจะดีที่สุดค่ะ

Q3. มีคนบอกว่ายิ่งทำเลเซอร์หน้ายิ่งดำขึ้นจริงไหมคะ?

A. อาการนั้นเรียกว่า รอยดำคล้ำหลังการอักเสบ (Post-inflammatory Hyperpigmentation หรือ PIH) ค่ะ

ซึ่งมักจะเกิดขึ้นได้ง่ายเป็นพิเศษในคนไข้ที่เป็นฝ้า

อาการนี้จะเกิดขึ้นเมื่อตั้งค่าพลังงานเลเซอร์แรงเกินไป

หรือเว้นระยะห่างในการทำในแต่ละรอบสั้นเกินไปค่ะ

ด้วยเหตุนี้ หมอเลยชอบวิธีการใช้เลเซอร์พลังงานต่ำยิงซ้ำๆ แบบถนอมผิวมากกว่าค่ะ

แม้ว่าจะต้องใช้เวลาสักหน่อย แต่ปลอดภัยแน่นอนค่ะ

ในบทความถัดไป เดี๋ยวพวกเรามาคุยรายละเอียดที่เจาะลึกกันต่อดีกว่านะครับ ขอบคุณครับ หมอวี ยองจิน ครับ