เคยไหมคะ ตั้งใจทำเลเซอร์โทนนิงเพื่อให้ฝ้าหรือรอยด่างดำจางลง แต่พอทำไปได้สักพักกลับรู้สึกว่าผิวดูเข้มขึ้น หรือมีบางจุดที่ดูเป็นด่าง ไม่เรียบเนียนอย่างที่หวัง จนเริ่มกังวลว่าตกลงมันได้ผลจริงไหม หรือทำแล้วแย่ลงกันแน่

ความรู้สึกนี้เกิดขึ้นได้จริง และมีเหตุผลทางผิวหนังอยู่เบื้องหลัง เลเซอร์โทนนิงเป็นการยิงพลังงานพลังงานต่ำซ้ำ ๆ หลายครั้งเพื่อค่อย ๆ ปรับเม็ดสีใต้ผิว แต่กระบวนการนี้ไม่ได้ตรงไปตรงมาเสมอไป และบางครั้งอาจทำให้เม็ดสีตอบสนองในทางที่เราไม่คาดคิด

บทความนี้ BeautyStone Clinic ย่านฮับจอง กรุงโซล จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่า ทำไมหลังทำเลเซอร์โทนนิงบางคนถึงเห็นสีผิวเข้มขึ้นหรือเป็นด่างชั่วคราว อาการแบบไหนที่พบได้ และควรดูแลตัวเองอย่างไร เพื่อให้คุณพอเห็นภาพก่อนไปปรึกษาแพทย์ค่ะ

เลเซอร์โทนนิงทำงานกับเม็ดสีใต้ผิวยังไง?

เลเซอร์โทนนิงคือการใช้เลเซอร์พลังงานต่ำยิงซ้ำ ๆ หลายครั้ง เพื่อค่อย ๆ กระจายและลดเม็ดสีเมลานินที่อยู่ใต้ผิว แนวคิดคือการทำแบบเบา ๆ และสม่ำเสมอ จะช่วยปรับสีผิวให้ดูสม่ำเสมอขึ้น โดยเฉพาะในกรณีอย่างฝ้าที่เป็นปัญหาเรื้อรัง

เมลานินเป็นเม็ดสีที่ร่างกายสร้างขึ้นเพื่อปกป้องผิวจากแสงแดด เมื่อผิวถูกกระตุ้น เช่น จากแดด การอักเสบ หรือความร้อน เซลล์สร้างเม็ดสีก็อาจผลิตเมลานินมากขึ้น จุดนี้เองที่ทำให้เรื่องเม็ดสีเป็นเรื่องละเอียดอ่อน เพราะการกระตุ้นที่มากเกินไปอาจนำไปสู่การสร้างเม็ดสีเพิ่ม แทนที่จะลดลง

เพราะแบบนี้ เลเซอร์โทนนิงจึงต้องอาศัยการปรับพลังงานและจำนวนครั้งที่พอเหมาะ ไม่ใช่ยิงแรงหรือถี่เกินไป เพราะสมดุลตรงนี้มีผลต่อว่าผิวจะตอบสนองไปในทางที่ดีขึ้นหรือแย่ลง

ทำไมบางคนถึงเห็นสีผิวเข้มขึ้นหลังทำ?

การที่ผิวดูเข้มขึ้นหลังทำเลเซอร์โทนนิงเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ และมักเป็นเรื่องของการตอบสนองของเม็ดสีมากกว่าจะเป็นสัญญาณว่าทำแล้วเสียหายเสมอไป

สาเหตุที่พบได้บ่อยคือ ภาวะรอยดำหลังการอักเสบ (Post-Inflammatory Hyperpigmentation: PIH) เมื่อผิวถูกกระตุ้นด้วยพลังงานหรือความร้อน อาจเกิดการอักเสบเล็ก ๆ ที่มองไม่เห็น แล้วร่างกายตอบสนองด้วยการสร้างเม็ดสีเพิ่มในบริเวณนั้น ทำให้ดูเข้มขึ้นชั่วคราว

อีกกรณีคือ ในช่วงแรกของการทำ เม็ดสีที่ถูกกระตุ้นอาจดูเข้มขึ้นก่อนที่จะค่อย ๆ จางลง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการ นอกจากนี้ ปัจจัยอย่างการโดนแดดโดยไม่ป้องกัน สภาพผิวที่ไวต่อการเกิดเม็ดสี หรือการทำถี่และแรงเกินไป ก็อาจทำให้ผิวเข้มขึ้นได้เช่นกัน

มีบทความทางการแพทย์ที่ทบทวนเรื่องภาวะเม็ดสีและการใช้เลเซอร์กับฝ้า เช่น การทบทวนเรื่องฝ้าและแนวทางการดูแลด้วยเลเซอร์ ซึ่งชี้ให้เห็นว่าการกระตุ้นที่มากเกินไปมีความเกี่ยวข้องกับการเกิดเม็ดสีที่ไม่พึงประสงค์ อย่างไรก็ตาม การตอบสนองของผิวแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล

แล้วอาการเป็นด่างหรือผิวจางเป็นหย่อมล่ะ เกิดจากอะไร?

นอกจากผิวเข้มขึ้นแล้ว บางคนอาจเจอลักษณะตรงข้าม คือผิวบางบริเวณดูจางลงเป็นหย่อม หรือสีผิวไม่สม่ำเสมอจนดูเป็นด่าง

สาเหตุหนึ่งที่เป็นที่พูดถึงในกรณีของเลเซอร์โทนนิงที่ทำถี่และสะสมมาก คือภาวะที่เม็ดสีในบางบริเวณลดลงมากเกินไปจนดูจางกว่าผิวรอบข้าง ทำให้เห็นเป็นจุดขาวหรือผิวลายเป็นหย่อม ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมการทำเลเซอร์โทนนิงจึงไม่ควรทำถี่หรือสะสมพลังงานมากเกินไปโดยไม่มีการประเมิน

ทั้งอาการเข้มขึ้นและจางเป็นด่าง สะท้อนเรื่องเดียวกัน คือเม็ดสีใต้ผิวเป็นระบบที่บอบบาง การกระตุ้นที่ไม่พอเหมาะอาจทำให้สมดุลเสียไปได้ทั้งสองทาง ตรงนี้จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมการออกแบบการรักษาโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจึงสำคัญ

อาการชั่วคราวมักดีขึ้นเมื่อไหร่ และควรดูแลยังไง?

ในหลายกรณี ผิวที่ดูเข้มขึ้นชั่วคราวจากภาวะรอยดำหลังการอักเสบมักค่อย ๆ จางลงได้เองเมื่อเวลาผ่านไป แต่ระยะเวลาที่ใช้แตกต่างกันไปในแต่ละคน บางคนใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน โดยเฉพาะถ้าดูแลผิวและหลีกเลี่ยงแดดอย่างเหมาะสม

แนวทางการดูแลตัวเองที่ช่วยได้ในช่วงนี้ ได้แก่

• ป้องกันแดดอย่างเคร่งครัด ทั้งทาครีมกันแดดและหลีกเลี่ยงแดดจัด เพราะแดดเป็นตัวกระตุ้นเม็ดสีที่สำคัญ

• ดูแลผิวให้ชุ่มชื้นและหลีกเลี่ยงการขัดถูหรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่ระคายเคือง

• ไม่ทำเลเซอร์ซ้ำถี่เกินไปด้วยตัวเอง ควรให้แพทย์ประเมินระยะห่างที่เหมาะสม

• หากอาการเข้มขึ้นหรือเป็นด่างไม่ดีขึ้นหรือเป็นมากขึ้น ควรกลับไปปรึกษาแพทย์

สิ่งสำคัญคือ อย่าเพิ่งรีบตกใจหรือทำเลเซอร์ซ้ำเองเพื่อหวังจะแก้ เพราะอาจยิ่งกระตุ้นเม็ดสีเพิ่ม การให้แพทย์ประเมินก่อนว่าเป็นอาการชั่วคราวหรือต้องปรับแนวทาง จะปลอดภัยกว่า

ผลข้างเคียงและข้อควรระวังที่ควรรู้

เลเซอร์โทนนิงโดยรวมถือว่าเป็นหัตถการที่ค่อนข้างอ่อนโยน แต่ก็ยังมีโอกาสเกิดผลข้างเคียงได้ โดยเฉพาะเรื่องเม็ดสี หลังทำอาจมีรอยแดงเล็กน้อย รู้สึกอุ่น ๆ หรือผิวไวต่อแดดมากขึ้นในช่วงแรก ส่วนเรื่องที่ควรระวังเป็นพิเศษคือ ภาวะรอยดำหลังการอักเสบ และภาวะที่เม็ดสีจางลงเป็นหย่อมจากการทำสะสมมากเกินไป

ผู้ที่อยู่ในกลุ่มต่อไปนี้ควรแจ้งแพทย์ก่อนเสมอ

• กำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

• มีประวัติผิวไวต่อการเกิดรอยดำหลังการอักเสบ

• มีการอักเสบ ผื่น หรือแผลในบริเวณที่จะทำ

• กำลังใช้ยาหรือผลิตภัณฑ์ที่ทำให้ผิวไวต่อแสง

เพื่อความปลอดภัย ควรทำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในคลินิกที่ได้มาตรฐาน เพราะการเลือกพลังงาน จำนวนครั้ง และระยะห่างที่เหมาะสม มีผลโดยตรงต่อทั้งผลลัพธ์และความเสี่ยงเรื่องเม็ดสี ข้อมูลเรื่องฝ้าและภาวะเม็ดสีจากแหล่งอ้างอิงทางผิวหนังอย่าง DermNet ก็เป็นอีกแหล่งที่ช่วยให้เข้าใจภาพรวมได้

สรุป

การที่สีผิวดูเข้มขึ้นหรือเป็นด่างชั่วคราวหลังทำเลเซอร์โทนนิง มักเกี่ยวข้องกับการตอบสนองของเม็ดสีใต้ผิว โดยเฉพาะภาวะรอยดำหลังการอักเสบที่ทำให้ผิวดูเข้มขึ้นในช่วงแรก และภาวะเม็ดสีจางเป็นหย่อมจากการทำถี่และสะสมมากเกินไป ทั้งสองอย่างสะท้อนว่าเม็ดสีเป็นระบบที่บอบบางและต้องดูแลด้วยความพอเหมาะ

ในหลายกรณีอาการเข้มขึ้นชั่วคราวมักค่อย ๆ ดีขึ้นได้เองเมื่อดูแลผิวและป้องกันแดดอย่างเหมาะสม แต่ผลลัพธ์และระยะเวลาต่างกันไปในแต่ละบุคคล การประเมินโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก่อนและระหว่างการทำ จึงช่วยลดความเสี่ยงและปรับแนวทางให้เหมาะกับผิวแต่ละคนได้

หากคุณทำเลเซอร์โทนนิงแล้วกังวลว่าผิวเข้มขึ้นหรือเป็นด่าง และอยากรู้ว่าเป็นอาการชั่วคราวหรือควรปรับแนวทาง ที่ BeautyStone Clinic ย่านฮับจอง กรุงโซล เรามีบริการปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย แอด LINE มาปรึกษาคุณหมอได้เลยนะคะ