ตัวแปรเดียวที่ตัดสินว่าผลข้างเคียงจากการฉีดฟิลเลอร์จมูกจะ "รักษาหายเป็นปกติ vs ทิ้งรอยแผลเป็นไว้" คือความเร็วในการฉีด Hyaluronidase (Hyalase) ครับ หากฉีดภายใน 4-6 ชั่วโมง เกือบทั้งหมดจะกลับมาเป็นปกติ แต่ถ้าเกิน 24 ชั่วโมงไปแล้วจะเริ่มยากขึ้น แม้ว่า Hyalase จะเหมือนกันทุกที่ แต่การรู้ "Golden Time" หรือช่วงเวลาทองนี้ แล้วรีบติดต่อคลินิกที่ทำมาทันทีคือคำตอบที่แท้จริงครับ

[!quick] > หากสังเกตเห็นสัญญาณเตือนของการอุดตันในเส้นเลือด (ผิวเปลี่ยนเป็นสีเขียวคล้ำ/ม่วง, เจ็บปวดตุบๆ, ผิวซีดขาว, มีตุ่มน้ำใสขึ้น) ให้รีบติดต่อคลินิกที่ทำการรักษาทันที การฉีด Hyalase ปริมาณสูง + การนวด + การประคบอุ่น ภายใน 4-6 ชั่วโมง จะช่วยให้ฟื้นฟูได้มากกว่า 80%↑ แต่ถ้าเกิน 24 ชั่วโมง อัตราการฟื้นตัวจะลดลงเหลือไม่ถึงครึ่งหนึ่งครับ

Hyalase คือยาอะไรและช่วยอะไรบ้าง

Hyaluronidase* คือเอนไซม์ที่ทำหน้าที่สลายกรดไฮยาลูรอนิก (HA) ฟิลเลอร์กลุ่ม HA ทุกชนิดสามารถสลายได้ด้วยเอนไซม์ตัวนี้ ในเกาหลีจะได้รับการจดทะเบียนกับ อย. ภายใต้ชื่อการค้าเช่น 'Lidase', 'Hyluca' และในทางคลินิกนิยมเรียกกันทั่วไปว่า "Hyalase" ครับ

บทบาทของ Hyalase ในการปฐมพยาบาลเบื้องต้นนั้นเข้าใจง่ายมาก คือ **การสลายฟิลเลอร์ที่ไปอุดตันในเส้นเลือด เพื่อให้เลือดกลับมาไหลเวียนได้อีกครั้ง** มีเพียงเท่านี้เลยครับ ดังนั้น เวลาจึงเป็นตัวแปรที่สำคัญที่สุด ยิ่งสลายได้เร็วเท่าไหร่ โอกาสที่เนื้อเยื่อบริเวณที่ได้รับเลือดจากเส้นเลือดแดงนั้นจะรอดชีวิตก็ยิ่งสูงขึ้นเท่านั้นครับ

* Hyaluronidase: เอนไซม์ที่ใช้สลายกรดไฮยาลูรอนิก หรือฟิลเลอร์กลุ่ม HA ในกรณีฉุกเฉินจะฉีดปริมาณสูงที่ 150-1500 IU บริเวณที่อุดตันเพื่อสลายฟิลเลอร์อย่างเร่งด่วน ส่วนเพื่อปรับแต่งทรงทั่วไปจะใช้ปริมาณต่ำเพียง 30-75 IU ครับ

ช่วงเวลาทอง 4 ชั่วโมง — ทำไมเวลานี้ถึงสำคัญที่สุด

เนื้อเยื่อของเรามีระยะเวลาจำกัดในการทนต่อภาวะขาดออกซิเจน ผิวหนังและชั้นหนังแท้จะทนได้ประมาณ 4-6 ชั่วโมง เส้นประสาทจะสั้นกว่านั้น ส่วนจอประสาทตาจะถูกตัดสินภายในเวลาแค่ 90 นาทีเท่านั้น และนี่คือปฏิกิริยาของร่างกายตามช่วงเวลาครับ

เพราะการจัดการภาวะเส้นเลือดอุดตันอย่างฉุกเฉิน เวลาคือคำตอบ ทุกวินาทีที่ลังเลจะลดโอกาสในการกลับมาเป็นปกติครับ

ขั้นตอนฉุกเฉิน — ทางคลินิกจะทำอย่างไรบ้าง

มาตรฐานการรักษาคือ นับตั้งแต่การโทรหา -> เดินทางมาถึงคลินิก -> การรักษาเสร็จสิ้น ทั้งหมดควรจบลงภายใน 1 ชั่วโมงครับ

1. ฉีด Hyalase ปริมาณสูง — ฉีดยาปริมาณ 150-1500 IU ครอบคลุมบริเวณที่มีการอุดตันและรอบๆ 2. นวดด้วยมือ — เพื่อกระจายฟิลเลอร์ที่เริ่มละลายและช่วยให้การไหลเวียนของเลือดกลับคืนมา 3. ประคบอุ่น — ช่วยขยายหลอดเลือดเพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือด ทำควบคู่ไปกับการนวด 4. ให้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น แอสไพริน — เพื่อป้องกันการก่อตัวของลิ่มเลือด (ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์) 5. เลเซอร์กระตุ้นการไหลเวียนเลือดขนาดเล็ก (V-beam, IPL) — ช่วยสนับสนุนและร่นระยะเวลาการฟื้นฟูให้เร็วขึ้น

หลังรับการรักษา จะต้องมีการ ติดตามอาการอย่างใกล้ชิด เป็นเวลา 2-3 วัน หากสีผิวเริ่มกลับมามีเลือดฝาดและอาการปวดทุเลาลง แสดงว่ากำลังฟื้นตัวได้ดีครับ แต่หากสียังคงคล้ำดำอยู่ ต้องได้รับการรักษาเพิ่มเติมครับ

ฟิลเลอร์อุดตันบริเวณหว่างคิ้ว — จุดสำคัญคือต้องเช็คการมองเห็นใน 90 นาที

การฉีดฟิลเลอร์บริเวณหว่างคิ้ว หากเกิดการอุดตันของเส้นเลือดแดง Supratrochlear Artery อาจทำให้เกิดการไหลย้อนไปอุดตันที่ เส้นเลือดแดงจอประสาทตา (Retinal artery*)* ได้ จอประสาทตาหากไม่ได้รับการรักษาภายใน 90 นาที อาจส่งผลให้สูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร ซึ่งนี่เป็นภาวะฉุกเฉินคนละระดับกับผลข้างเคียงอื่นๆ เลยครับ

* Retinal artery (เส้นเลือดแดงจอประสาทตา): เส้นเลือดแดงที่ไปเลี้ยงจอประสาทตา แยกมาจาก ophthalmic artery เนื่องจากจอประสาทตาทนต่อภาวะขาดออกซิเจนได้เพียง 90 นาทีเท่านั้น หากเกิดการอุดตันจึงต้องรีบรักษาเร็วกว่าเนื้อเยื่อส่วนอื่นๆ อย่างมากครับ

[!warning] > หากมีอาการตาพร่ามัว หรือเห็นจุดดำในตาหลังรับบริการฉีดฟิลเลอร์บริเวณหว่างคิ้วหรือจมูก ให้รีบติดต่อรถฉุกเฉิน 119 หรือหน่วยแพทย์ฉุกเฉินทันที ในกรณีนี้การไปห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาลจะเร็วกว่าการเดินทางไปที่คลินิก และจำเป็นต้องได้รับการรักษาฉุกเฉินจากจักษุแพทย์ครับ

อย่างไรก็ตาม เคสการอุดตันบริเวณหว่างคิ้วนั้นเกิดขึ้นได้ยากมากๆ และสามารถป้องกันได้เกือบทั้งหมดด้วยการเลือกใช้เข็มทู่ (Cannula) ร่วมกับเทคนิคการฉีดลึกลงใต้ชั้นเยื่อหุ้มกระดูกอย่างปลอดภัย เพียงแค่ต้องจำไว้ว่า หากเกิดสัญญาณเตือนขึ้นมา เวลาในการรับมือคือสั้นมากจริงๆ ครับ

ขั้นตอนการดูแลเคสฉุกเฉินของทาง Beautystone

[!clinical] > ในประสบการณ์การรักษาของ หมอวี ยองจิน ก่อนการฉีดฟิลเลอร์จมูก หมอจะแจ้ง 'เบอร์โทรสายด่วนฉุกเฉิน' ให้คนไข้เสมอครับ หลังการฉีดหากรู้สึกว่ามีอาการผิดปกติใดๆ ไม่ว่าจะตอนกลางคืนหรือวันหยุดสุดสัปดาห์ ก็สามารถโทรเข้ามาได้ทันที หากเดินทางมาถึงคลินิกภายใน 30 นาที เกือบทุกเคสจะสามารถเข้าสู่ขั้นตอนการฟื้นฟูให้กลับมาเป็นปกติได้ครับ ทางคลินิกเรามี Hyalase สำรองไว้ตลอดเวลา จึงสามารถฉีดรักษาได้ทันทีครับ

การเลือกรับบริการจากคลินิกที่มีระบบรับมือเคสฉุกเฉินที่ดี ถือเป็นหัวใจสำคัญครึ่งหนึ่งในการฟื้นฟูจากผลข้างเคียงเลยครับ ก่อนทำหัตถการ เพียงแค่เช็คให้มั่นใจว่า 'คลินิกนี้สามารถดูแลรักษาเคสฉุกเฉินได้ทันท่วงทีหรือไม่' ก็ช่วยปกป้องความปลอดภัยของคุณได้มากแล้วครับ ในซีรีส์ตอนที่ 5 เราจะมาเจาะลึกเช็คลิสต์ในการเลือกคลินิกสำหรับทำหัตถการกันนะครับ

คำถามที่พบบ่อย

Q. ถ้าฉีด Hyaluronase แล้ว ฟิลเลอร์ที่เคยทำจะหายไปหมดเลยไหมคะ?

A. ใช่ครับ บริเวณที่มีการอุดตันจะละลายออกไปทั้งหมดเลยครับ สำหรับการทำหัตถการเพื่อปรับรูปทรงใหม่หลังจากฟื้นตัวแล้ว แนะนำให้เว้นระยะอย่างน้อย 2-4 สัปดาห์นะครับ โชคดีที่ว่าการเคยเกิดการอุดตันมาก่อนไม่ได้หมายความว่าการทำทรีตเมนต์ครั้งต่อไปจะมีความเสี่ยงสูงขึ้นครับ แต่ขอแนะนำให้พิจารณาอย่างรอบคอบหากจะกลับไปใช้วิธีการเดิมหรือรักษากับแพทย์ท่านเดิมนะครับ

Q. จะเกิดผลกระทบกระเปื้อน (side effects) จากการฉีด Hyaluronase ไหมคะ?

A. ปฏิกิริยาแพ้ (allergic reaction) พบได้น้อยมากๆ ครับ (โดยเฉพาะในผลิตภัณฑ์ที่มาจากอัณฑะของแกะหรือวัว) ซึ่งก่อนทำหัตถการ คุณหมออาจจะทำการทดสอบผิวหนัง (skin test) ให้ก่อนครับ แต่ในกรณีฉุกเฉิน การฟื้นฟูภาวะอุดตันของเส้นเลือดจะสำคัญกว่าความเสี่ยงในการแพ้ คุณหมอจึงจะทำการฉีดสลายทันทีครับ

Q. ถ้าเคยฉีด filler จากคลินิกอื่นมา สามารถมารับการรักษาฉุกเฉินที่คลินิกของเราได้ไหมคะ?

A. ใช่ครับ hyaluronidase (ยาฉีดสลายฟิลเลอร์) สามารถสลาย HA filler ที่ฉีดมาจากที่ไหนก็ได้ครับ แต่ถ้ามีข้อมูลว่า 'ใช้ฟิลเลอร์ตัวไหน ปริมาณเท่าไหร่ และฉีดที่บริเวณไหน' ก็จะช่วยให้การรักษาแม่นยำยิ่งขึ้นครับ ถ้าเป็นไปได้ หากคุณลูกค้าสามารถนำข้อมูลประวัติการรักษาจากคลินิกเดิม + รูปถ่ายก่อนและหลังทำมาด้วย จะเป็นประโยชน์ในการประเมินและรักษามากๆ เลยครับ

Q. หากมีอาการตาพร่ามัวหลังทำหัตถการบริเวณระหว่างคิ้ว ควรกลับไปพบแพทย์ที่คลินิกที่ทำหัตถการเลยไหมคะ?

A. บางครั้งการไปห้องฉุกเฉินหรือโทร 119 อาจจะเร็วกว่าการไปคลินิกนะครับ เพราะหากเกิดการอุดตันที่เส้นเลือดบริเวณหัวคิ้ว (supratrochlear artery) ลามไปจนถึงเส้นเลือดฝอยที่จอประสาทตา จะต้องได้รับการรักษาภายใน 90 นาที ซึ่งจำเป็นต้องเข้ารับการรักษาพยาบาลฉุกเฉินทางตาโดยด่วนที่สุดครับ