พอมองกระจกแล้วเจอจุดด่างดำหรือรอยหมองคล้ำขึ้นมาบนใบหน้า ความคิดแรกที่ผุดขึ้นมามักจะเป็น "แค่ทำเลเซอร์สักครั้งก็น่าจะหายแล้ว" ใช่ไหมคะ? แต่พอได้เข้าไปรับการปรึกษาจริงๆ หลายคนกลับยิ่งสับสนหนักกว่าเดิม เพราะบางจุดคุณหมอก็แนะนำให้ทำ Toning บางจุดแนะนำ Pico แถมบางอย่างยังบอกว่าต้องแบ่งทำตั้งหลายครั้งถึงจะดีขึ้น

เหตุผลนั้นง่ายมากครับ เป็นเพราะระดับความลึกของเม็ดสีเมลานินในแต่ละจุดนั้นไม่เท่ากัน รอยดำที่อยู่ตื้นๆ บนชั้นผิวกำพร้า กับรอยดำที่ฝังลึกอยู่ในชั้นผิวแท้ ต่างก็ต้องการความยาวคลื่นแสงและระดับความลึกในการเข้าถึงที่แตกต่างกัน ดังนั้น เลเซอร์เครื่องเดียวจึงไม่สามารถจัดการได้หมดทุกอย่างครับ ขั้นตอนแรกที่สำคัญจึงไม่ใช่การตั้งคำถามว่า "เลเซอร์ตัวไหนดีที่สุด?" แต่เป็น "รอยดำของเราอยู่ลึกในชั้นผิวไหน?" ต่างหาก บทความนี้จะพาทุกคนมาเจาะลึกรอยโรคเม็ดสียอดฮิตทั้ง 4 ประเภทตามระดับความลึก เพื่อให้เข้าใจว่ารอยโรคแบบไหนเหมาะกับวิธีการเลเซอร์แบบใดครับ

> บทความนี้เป็นคอนเทนต์รวบรวมข้อมูลการรักษาจาก Beautystone สาขาฮับจองครับ

เมื่ออ่านบทความนี้จบ คุณจะเข้าใจเกี่ยวกับ:

• เหตุผลว่าทำไมการรู้ว่ารอยดำอยู่บนชั้นผิวกำพร้าหรือชั้นผิวแท้ถึงเป็นเรื่องที่สำคัญมากๆ

• ระดับความลึกของฝ้า, กระ, กระเนื้อ และปานโอตะ

• คลื่นพลังงานเลเซอร์ที่ใช้รักษารอยดำตื้นและรอยดำลึกว่าทำไมถึงแตกต่างกัน

• แนวทางการเลือกวิธีดูแลรักษาที่เหมาะกับรอยโรคของเรา เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนเข้าไปคุยกับคุณหมอ

รอยโรคเม็ดสี แบ่งออกเป็น "ระดับตื้นบนผิวกำพร้า" และ "ระดับลึกในผิวแท้"

หากต้องการเข้าใจเรื่องรอยโรคเม็ดสี เราต้องเริ่มดูจากจุดที่เม็ดสีเมลานินสะสมอยู่ก่อนครับ ผิวหนังของเราหลักๆ จะแบ่งออกเป็น ผิวกำพร้า (Epidermis) ที่อยู่ชั้นนอกสุด และ ผิวแท้ (Dermis)* ที่อยู่ถัดลงไปข้างใต้ ซึ่งรอยโรคเม็ดสีจะแสดงสีสันและขอบเขตที่แตกต่างกันไปตามชั้นผิวที่มันฝังตัวอยู่ครับ

หากเมลานินรวมตัวกันอยู่บนชั้นผิวกำพร้า มักจะมองเห็นเป็นสีน้ำตาลเข้มและมีขอบเขตค่อนข้างชัดเจน ในทางกลับกัน หากเมลานินจมลึกอยู่ในชั้นผิวแท้ สีจะดูจางลงเป็นสีน้ำตาลอ่อนไปจนถึงสีเทาอมน้ำเงิน และมีขอบเขตที่ค่อนข้างเบลอและไม่ชัด ซึ่งจากข้อมูลทางการแพทย์ผิวหนังระบุว่า รอยโรคเม็ดสีจะถูกแบ่งออกเป็น รอยดำชั้นตื้นบนผิวกำพร้าที่เกิดจากเมลานินสะสมบนเซลล์เคราติโนไซต์ และรอยดำชั้นลึกที่เกาะตัวในชั้นผิวแท้ ซึ่งอธิบายว่าแม้จะเป็นรอยโรคเม็ดสีเหมือนกัน แต่ถ้าอยู่คนละชั้นผิวก็จะมีคุณสมบัติที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง และความลึกที่แตกต่างกันนี้เองที่เป็นหัวใจสำคัญในการเลือกประเภทเลเซอร์ครับ

ผิวแท้ (Dermis)*: คือชั้นผิวที่อยู่ถัดลงมาจากชั้นผิวกำพร้า รอยดำที่ฝังลึกในชั้นนี้จำเป็นต้องใช้แสงที่มีความยาวคลื่นยาวขึ้นเพื่อส่งพลังงานลงไปได้ลึกเพียงพอ

เมลานิน (Melanin)*: เม็ดสีที่ทำหน้าที่กำหนดสีผิวของเรา เมื่อผิวได้รับการกระตุ้นจากรังสี UV หรือฮอร์โมน เซลล์สร้างเม็ดสีจะผลิตเมลานินออกมามากเกินไป จนปรากฏเป็นรอยดำตามจุดต่างๆ

ผิวกำพร้า (Epidermis)*: ชั้นนอกสุดของผิวหนัง รอยดำที่อยู่ตื้นๆ มักจะรวมตัวกันอยู่ที่ชั้นนี้ ทำให้แสงเลเซอร์เข้าถึงได้ง่ายกว่า

ความลึกของรอยโรคเม็ดสียอดฮิตทั้ง 4 ประเภท

แม้ว่าเราจะเรียกพวกมันรวมๆ กันว่า "รอยดำ" หรือ "จุดด่างดำ" แต่แต่ละประเภทกลับเกาะตัวอยู่คนละชั้นผิวอย่างสิ้นเชิงครับ หากเราลองแบ่ง 4 ประเภทยอดฮิตตามระดับความลึก จะได้ดังนี้ครับ

กระแดด และจุดด่างดำ ส่วนใหญ่จะเป็นรอยดำตื้นๆ บนชั้นผิวกำพร้า มักจะเข้มขึ้นเมื่อโดนแสงแดด มีขอบค่อนข้างชัดเจน ทำให้เลเซอร์เข้าถึงได้ง่าย ส่วนกระเนื้อ ก็จัดอยู่ในกลุ่มรอยดำชั้นผิวกำพร้าเช่นกันครับ จากข้อมูลทางการแพทย์ระบุว่า กระเนื้อเกิดจากการสะสมของเม็ดสีในชั้นฐาน (Basal Layer) ร่วมกับการแบ่งตัวที่มากผิดปกติของเซลล์เคราติโนไซต์ ซึ่งอธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงในชั้นผิวกำพร้าครับ

ส่วน ฝ้า จะมีความซับซ้อนกว่านั้นมากครับ เพราะนอกจากจะมีโอกาสอยู่แค่ในชั้นผิวกำพร้าเพียงอย่างเดียวแล้ว บางรายอาจจะลงลึกถึงชั้นผิวแท้ หรืออาจเป็นแบบผสม (Mixed type) ที่มีอยู่ทั้งสองชั้นเลยก็ได้ จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมการรักษาฝ้าของแต่ละคนถึงไม่เหมือนกันนั่นเอง สำหรับ ปานโอตะ* ถือเป็นตัวแทนของรอยดำชั้นผิวแท้เลยครับ เนื่องจากตัวเซลล์สร้างเม็ดสีไปฝังลึกในชั้นผิวแท้ จึงทำให้มองเห็นเป็นสีเทาอมน้ำเงิน และต้องใช้พลังงานเลเซอร์ที่ลงลึกกว่ารอยดำทั่วไปอย่างมากถึงจะตอบสนองต่อการรักษาได้

ปานโอตะ*: เป็นรอยโรคเม็ดสีที่มีเซลล์สร้างเมลานินฝังลึกในชั้นผิวแท้ มักปรากฏที่บริเวณรอบดวงตาหรือโหนกแก้มเป็นสีเทาอมน้ำเงิน โดยทั่วไปจะใช้วิธีรักษาด้วยเลเซอร์ความยาวคลื่นยาวที่สามารถลงลึกถึงชั้นผิวแท้ โดยต้องแบ่งทำต่อเนื่องหลายครั้ง

ทำไมรอยดำชั้นตื้นและรอยดำชั้นลึก ถึงต้องใช้ความยาวคลื่นเลเซอร์ที่ต่างกัน

ตรงนี้แหละครับที่จะพูดถึงเรื่อง "ความยาวคลื่น" (Wavelength) เพราะความยาวของคลื่นเลเซอร์แต่ละชนิดจะมีระดับการทะลุทะลวงในชั้นผิวที่ต่างกัน คลื่นความยาวสั้นจะตอบสนองได้ดีกับรอยดำชั้นตื้นบนผิวกำพร้า ส่วนคลื่นความยาวสูงจะสามารถเจาะทะลวงผ่านลงไปถึงชั้นผิวแท้ที่อยู่ลึกลงไปได้ ดังนั้น การเลือกความยาวคลื่นที่ตรงกับความลึกของรอยโรคจึงเป็นหัวใจหลักในการรักษานั่นเอง

สำหรับรอยโรคเม็ดสีบนชั้นผิวกำพร้า เช่น กระแดด หรือ กระเนื้อ คลื่นสั้นจะทำงานได้ดีมาก โดยมักจะใช้ความยาวคลื่น 532nm หรือเทคโนโลยีแสงอย่าง IPL* ในการยิงเคลียร์เม็ดสีชั้นบน ซึ่งวิธีการยิงแบบนี้จะเข้าไปจับกับเม็ดสีที่เข้มข้นอย่างรวดเร็วเพื่อให้เม็ดสีสะกิดหลุดออกมาเป็นสะเก็ด จึงต้องอาศัยระยะเวลาในการสะกิดและพักฟื้นหลังหลังทำไปประมาณระยะหนึ่งครับ

IPL*: เทคโนโลยีการใช้แสงความเข้มสูง (Intense Pulsed Light) หลายความยาวคลื่นยิงลงไปพร้อมกัน มักใช้รักษารอยดำตื้นๆ หรือรอยแดงในบริเวณกว้าง แทนที่จะเจาะจงเฉพาะจุดเหมือนเลเซอร์เส้นเดี่ยว

ส่วนปานโอตะที่เป็นรอยโรคในชั้นผิวแท้ จำเป็นต้องใช้คลื่นความยาวสูง โดยนิยมใช้เลเซอร์ระบบ Q-switched หรือ Pico laser ที่ความยาวคลื่น 1064nm ที่สามารถส่งพลังงานลงไปได้ลึก โดยแบ่งยิงรักษาทีละหลายๆ ครั้ง เนื่องจากเม็ดสีลึกจะไม่สามารถเคลียร์ออกหมดได้ในทันที แต่จะค่อยๆ จางลงทีละนิดหลังจากการรักษาแต่ละรอบครับ

และในส่วนของ "ฝ้า" ที่มักเกิดผสมกันทั้งชั้นลึกและชั้นตื้น การใช้ความร้อนสูงยิงกระแทกในครั้งเดียวจึงไม่ใช่ทางออกที่เหมาะสมครับ แต่มักจะใช้การรักษาด้วยเทคนิค Laser Toning* ที่ใช้พลังงานต่ำแต่ยิงเป็นจำนวนหลายๆ ครั้งแทน เพราะว่าฝ้าเป็นจุดที่มีความไวสูงมาก หากใช้พลังงานเลเซอร์ที่เข้มข้นหรือรุนแรงเกินไป อาจกระตุ้นให้กลับมาเป็นซ้ำหรือทำให้รอยเข้มขึ้นกว่าเดิมได้ ดังนั้น การปรับระดับพลังงานและการเตรียมผิวล่วงหน้าจึงเป็นสิ่งที่สำคัญมากๆ สำหรับการรักษาฝ้าครับ

Laser Toning*: เทคนิคการยิงเลเซอร์พลังงานต่ำซ้ำๆ เพื่อให้เม็ดสีค่อยๆ สลายตัวโดยไม่สร้างความร้อนสะสมมากเกินไป มักใช้รักษาฝ้าที่ยากต่อการยิงพลังงานสูงๆ ในครั้งเดียว

เมื่อมองภาพรวมในการดูแลเปรียบเทียบระดับความลึกในการทำลายเม็ดสีแต่ละรูปแบบ จะออกมาเป็นทิศทางแบบภาพนี้ครับ

ทำไมต่อให้เป็นรอยโรคแบบเดียวกัน แต่ทรีตเมนต์ของแต่ละคนก็ยังไม่เหมือนกัน

อ่านมาถึงตรงนี้ หลายท่านอาจจะรู้สึกว่า "งั้นแค่รู้ว่าเราเป็นรอยโรคประเภทไหน ก็เลือกเลเซอร์ตัวนั้นได้เลยนี่นา?" แต่ความจริงยังมีอีกขั้นที่ละเอียดอ่อนกว่านั้นครับ เพราะต่อให้เป็นฝ้าเหมือนกัน แต่ระดับความผสมผสานของความลึกตื้นก็ต่างกัน แถมถ้าคนไข้มีสภาพผิวเดิมที่ค่อนข้างคล้ำ ก็จะมีโอกาสเกิดผลกระทบข้างเคียงหลังทำเลเซอร์ (เช่น รอยดำหลังเลเซอร์ PIH) ได้ง่ายกว่าอีกด้วยครับ

ดังนั้น การรักษารอยโรคเม็ดสีที่ดีและปลอดภัยที่สุดจึงไม่ใช่การยิงอัดพลังงานแรงๆ ตั้งแต่สบตาครั้งแรก แต่เป็นการประเมินปริมาณและความลึกของเม็ดสีก่อน จากนั้นจึงค่อยๆ ทำการรักษาด้วยพลังงานต่ำๆ เพื่อดูผลตอบสนองของผิวก่อนครับ โดยเฉพาะคนที่กังวลเรื่องฝ้า การรีบร้อนใช้เลเซอร์ยิงอัดแรงๆ อาจทำให้ผิวอักเสบจนฝ้าเข้มและเกิดรอยเพิ่มขึ้น จึงมีความจำเป็นที่จะต้องแบ่งการรักษาเป็นขั้นตอน และประเมินความพร้อมของผิวไปสเต็ปต่อสเต็ปครับ

ทำไมถึงต้องเลือก Beautystone สาขาฮับจอง

ที่ Beautystone สาขาฮับจอง เราไม่เคยรีบร้อนสุ่มเลเซอร์เพียงเพื่อแค่จะกำจัดสิ่งที่คุณหมอเห็นอย่างเดียว แต่คุณหมอวี ยองจิน จะประเมินเรื่องของความลึกตื้นของเม็ดสีในชั้นผิวให้ละเอียดก่อนเสมอครับ เพราะต่อให้เป็นฝ้าเหมือนกัน พลิกหน้ามาถ้าสีผิวต่างกัน การตอบสนองก็ไม่เหมือนกัน การเริ่มด้วยพลังงานที่เหมาะสมอย่างอ่อนโยน ค่อยๆ สังเกตการฟื้นตัวของผิว และวางแผนรักษาในครั้งถัดไปจึงเป็นสิ่งที่เราให้ความสำคัญเป็นอันดับแรกครับ ด้วยความที่เราเป็นคลินิกขนาดดูแลอบอุ่นและตั้งอยู่ใกล้กับสถานีรถไฟใต้ดินฮับจอง เราจึงสามารถดูแลติดตามผลการตอบสนองของผิวคนไข้อย่างใส่ใจแบบเคสต่อเคสได้เป็นอย่างดีครับ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q. เป็นทั้งฝ้าและกระแดด สามารถใช้เลเซอร์ตัวเดียวกันยิงลบออกหมดในรอบเดียวได้ไหมคะ?

A. เนื่องจากจุดด่างดำทั้งสองแบบมีความลึกของเม็ดสีไม่เหมือนกัน วิธีการรักษาจึงต้องใช้วิธีที่แตกต่างกันครับ โดยรอยกระแดดจะเกาะอยู่ตื้นๆ บนผิวชั้นบน ซึ่งตอบสนองได้ดีกับการใช้คลื่นพลังงานระยะสั้นเพื่อลบจุดตัดขอบให้ชัดเจน แต่ฝ้ามีโอกาสฝังลึกถึงชั้นผิวแท้ การรักษาจึงเหมาะสมกับการใช้พลังงานต่ำค่อยๆ ทยอยทำ ดังนั้น ต่อให้คุณหมอจะดูแลรักษาให้ในวันเดียวกัน แต่พิกัดพลังงานรวมถึงการเลือกชนิดเลเซอร์ที่ใช้เล็งในปัญหานั้นจะแตกต่างกันออกไปครับ

Q. หากเป็นปัญหากระเนื้อ ทำเลเซอร์แค่ครั้งเดียวจะหายเกลี้ยงเลยไหม?

A. กระเนื้อขึ้นชื่อว่าเป็นรอยโรคบนชั้นผิวกำพร้า จึงเป็นรอยโรคที่ค่อนข้างตอบสนองดีกับการยิงเล็งเม็ดสีเข้มข้นตรงจุดเพื่อสะกิดออกในครั้งแรก ทว่าหลังยิงเลเซอร์เสร็จ ผิวจุดนั้นจะมีสะเก็ดเกิดขึ้นและต้องใช้เวลาฟื้นตัวสักระยะหนึ่งครับ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดและความหนาของตัวกระเนื้อด้วย บางกรณีอาจจบนิ่งได้ในการยิงรอบเดียว หรือบางกรณีอาจต้องย้ำดูแลเพิ่มเติมอีกสักรอบ ดังนั้นหากให้ดีที่สุด แนะนำให้ปรึกษากับแพทย์เพื่อเช็กสภาพผิวก่อนครับ

Q. ทำไมคนที่รักษาปานโอตะ ถึงจำเป็นต้องมารักษาซ้ำบ่อยๆ ครับ?

A. เนื่องจากปานโอตะเป็นปัญหารอยดำที่เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสีฝังลึกอยู่ในผิวชั้นแท้ จึงไม่สามารถจางหายเรียบเนียนได้ด้วยการสะกิดลอกผิวชั้นบนออกรอบเดียวเหมือนกระตื้นครับ ความจำเป็นคือต้องใช้ความยาวคลื่นยาวในการลงไปตีเม็ดสีด้านล่างให้ค่อยๆ สลายตัว แล้วอาศัยการกำจัดตามธรรมชาติของระบบร่างกาย โดยความลึกของแต่ละคนแตกต่างกันทำให้อาจต้องใช้จำนวนรอบในการเข้ามารักษาซ้ำที่ยาวนานกว่ารอยดำประเภทอื่นครับ

Q. หากเราเร่งทำ Laser Toning บ่อยๆ จะช่วยให้รอยฝ้าจางไวขึ้นได้จริงหรือเปล่าครับ?

A. จริงๆ แล้วอาจมองเห็นผลลัพธ์เป็นตรงกันข้ามเลยก็เจอบ่อยครับ เพราะฝ้าเป็นจุดผิวที่เซนซิทีฟมาก หากอัดพลังงานเข้มเกินไปหรือร่นระยะเวลาถี่จนเกินไป อาจจะไปกระตุ้นเซลล์สร้างเม็ดสีจนทำให้จุดนั้นกลับมาด่ำมืดเป็นฝ้าเข้มทวีคูณยิ่งขึ้นไปรอบหน้าครับ การดูแลรักษาฝ้าให้ปลอดภัยที่สุดจึงต้องอาศัยการยิงพลังงานต่ำแบบค่อยเป็นค่อยไป เว้นช่วงระยะห่างให้เหมาะสมเพื่อสังเกตสัญญาณสุขภาพผิว และวางแผนปรับระดับความตื้นลึกในการส่งพลังงานไปพร้อมกับการแนะนำของคุณหมอที่ดูแลครับ

อ่านบทความเพิ่มเติม

• จุดด่างดำ ฝ้า กระเนื้อ รอยเม็ดสีต่างกันแบบนี้ ระหว่าง Laser Toning, Pico, IPL ตกลงเราควรเลือกอะไรดี?

• สารภาพตามตรง เมื่อ 5 ปีก่อนผมก็ไม่ได้แนะนำแนวทางแบบ 1064nm สำหรับเรื่องรอยดำแบบนี้ครับ

• สารภาพตามตรง เมื่อ 5 ปีก่อนผมก็ไม่ได้ยิง Laser Toning รักษาฝ้าในวิธีการแบบทุกวันนี้

• เหตุผลที่ทำไมการซื้อโปรเลเซอร์ Toning ราคาถูกหลักพัน อาจทำให้คุณเสียดายเงินภายหลังได้