สรุปก่อนเลย ถ้าจะทำหัตถการ ควรหยุด aspirin, ยาต้านการแข็งตัวของเลือด และสมุนไพร/อาหารเสริมบางชนิดชั่วคราวประมาณ 1–2 สัปดาห์ก่อน จะปลอดภัยกว่า เพราะมีส่วนผสมที่เพิ่มความเสี่ยงต่อรอยช้ำและเลือดออกได้

เวลาคนไข้มาทำเอกสารยินยอมในห้องตรวจ พอถามว่า "มียาอะไรที่กินอยู่ไหมครับ/คะ?" หลายคนตอบว่า "ไม่มีค่ะ" แบบไม่ทันคิด แต่พอถามต่อก็จะบอกว่า "กินโอเมก้า 3 ทุกวัน" หรือ "เพิ่งกินยาสมุนไพรแก้หวัดมาเมื่ออาทิตย์ก่อน" แปลว่าไม่ได้มองว่าสิ่งนั้นเป็นยา จริง ๆ แล้วผลลัพธ์ของหัตถการไม่ได้ขึ้นอยู่แค่ายาตามใบสั่งแพทย์เท่านั้น

ยาที่เพิ่มความเสี่ยงรอยช้ำและเลือดออก

สิ่งที่ต้องระวังที่สุดคือยาที่ทำให้เลือดแข็งตัวช้าลง ยาต้านเกล็ดเลือดและยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น aspirin, warfarin, clopidogrel เป็นตัวอย่างที่พบบ่อย ถ้าคุณจำเป็นต้องกินทุกวันเพื่อการรักษา อย่าหยุดเองเด็ดขาด ควรปรึกษาแพทย์ที่สั่งยาก่อน

ยาลดปวดที่หาซื้อได้ทั่วไปอย่าง ibuprofen และ naproxen ในกลุ่ม NSAID* ก็ควรเลี่ยงก่อนทำหัตถการประมาณ 1 สัปดาห์ ส่วนยากลุ่ม Tylenol (acetaminophen) มีโอกาสทำให้ช้ำน้อยกว่า จึงมักแนะนำให้ใช้เป็นยาแก้ปวดก่อนทำหัตถการ

NSAID*: คือยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ช่วยลดการอักเสบและอาการปวด แต่ก็อาจกระทบการทำงานของเกล็ดเลือด ทำให้หลังทำหัตถการช้ำได้ง่ายขึ้น

อาหารเสริมก็เป็นยาเหมือนกัน

อาหารเสริมดูเหมือนเป็นของธรรมชาติ จึงง่ายที่จะคิดว่าปลอดภัย แต่จริง ๆ แล้วก็มีผลต่อผลลัพธ์ของหัตถการเหมือนกัน โดยเฉพาะโอเมก้า3 (น้ำมันปลา), วิตามิน E, สารสกัดจากใบแปะก๊วย (ginkgo), สารสกัดกระเทียม และโสม มีแนวโน้มทำให้เลือดบางลง ควรหยุดชั่วคราว 5–7 วันก่อนทำหัตถการ

กลับกันก็มีอาหารเสริมบางอย่างที่ไม่จำเป็นต้องหยุด เช่น มัลติวิตามินทั่วไป, วิตามิน C, วิตามิน D ปกติกินต่อได้ แต่ถ้าคุณได้รับวิตามิน C ฉีดเข้าหลอดเลือดดำขนาดสูงเป็นระยะ ๆ อาจต้องปรับตารางนัด จึงควรแจ้งก่อนทำหัตถการ

ยาสมุนไพรและอาหารเสริมเพื่อสุขภาพ จุดที่มักถูกมองข้าม

ยาสมุนไพรเกาหลีเป็นจุดบอดที่มักไม่ถูกบันทึกในระบบข้อมูลใบสั่งยา ยาลูกกลอนหรือยาต้มสมุนไพร (환·탕약) มักตรวจสอบส่วนผสมได้ยาก จึงมักถูกเล่ามาแค่ว่าเป็น "ยาสมุนไพรแก้หวัด" หรือ "ยาบำรุง" เท่านั้น เพื่อความปลอดภัย ควรหยุดกินยาสมุนไพรหนึ่งสัปดาห์ก่อนทำหัตถการ

แม้แต่ในกลุ่มอาหารเสริมเพื่อสุขภาพ ก็มีผลิตภัณฑ์ที่อาจมีผลต่อการไหลเวียนเลือดและการอักเสบ เช่น คอลลาเจน เอนไซม์ อาหารเสริมลดน้ำหนัก หรือผลิตภัณฑ์เสริมภูมิ ควรใช้เกณฑ์เดียวกันนี้ด้วย วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือเช็กส่วนผสมทั้งหมดบนฉลากร่วมกับทีมแพทย์ก่อนทำหัตถการ

ถ้ามียาที่หยุดไม่ได้

ถ้ายาที่ควรหยุด ได้กินไปเมื่อวานหรือวันนี้ ก็ไม่ได้แปลว่าต้องยกเลิกหัตถการเสมอไป เพราะความเสี่ยงรอยช้ำจะแตกต่างกันตามชนิดหัตถการ และต้องดูครึ่งชีวิตของยาและขนาดยาร่วมกันก่อนตัดสินใจ

แต่อย่าปิดบังเด็ดขาด เพราะถ้าคิดว่าไม่เป็นไรแล้วปล่อยผ่าน พอหลังทำเกิดรอยช้ำมากกว่าที่คาด จะหาสาเหตุย้อนหลังได้ยาก ถ้ามาบอกตรง ๆ แม้จะถึงห้องตรวจแล้ว เราก็ยังปรับความเข้มของหัตถการหรือนัดวันใหม่เพื่อความปลอดภัยได้