เมื่อวันพุธที่แล้ว มีคนไข้วัย 29 ปีที่ฉีดโบท็อกซ์ยี่ห้อเดิมมาตลอด 5 ปี

แวะเข้ามาปรึกษาที่คลินิกครับ

"คุณหมอคะ ช่วงนี้ทำไมโบท็อกซ์หมดฤทธิ์เร็วขึ้นจังเลยคะ

แบบนี้คืออาการดื้อยาหรือเปล่าคะ?"

ซึ่งคำถามนี้ หมอเองก็เจอบ่อยมากๆ ในคนไข้ที่มาปรึกษาครับ

ถ้าจะตอบคำถามนี้ เราต้องมาเริ่มทำความรู้จักประเภทของโบท็อกซ์กันก่อนดีกว่าครับ

Xeomin กับ Coretox

ไม่ได้แตกต่างกันแค่ชื่อนะครับ

โบท็อกซ์คือยาฉีดที่ผ่านกระบวนการทำให้สารสื่อประสาท (neurotoxin) บริสุทธิ์

เพื่อทำหน้าที่ยับยั้งสัญญาณการหดตัวของกล้ามเนื้อครับ

ผลิตภัณฑ์ในเกาหลีส่วนใหญ่จะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ นะครับ

อย่าง Nabota, Liztox ฯลฯ

จะอยู่ในรูปแบบของโปรตีนเชิงซ้อน (Complexing Protein) ขนาด 900kDa

ขณะที่ Xeomin และ Coretox จะเป็นสารสกัดท็อกซินสายเดี่ยวบริสุทธิ์

ขนาด 150kDa ที่แยกเอาโปรตีนเชิงซ้อนออกไปแล้วครับ

ดังนั้น จึงไม่ได้ต่างกันแค่ชื่อแบรนด์นะครับ

แต่มันมีโครงสร้างโมเลกุลที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงครับ

แล้วทำไมบางคนถึงดื้อยา

ในขณะที่บางคนไม่เป็นล่ะ?

"ความแตกต่างระหว่าง 900kDa และ 150kDa

คือ 'การมีหรือไม่มีโปรตีนเชิงซ้อน' เท่านั้นครับ

 

ยิ่งโมเลกุลโปรตีนมีขนาดใหญ่ขึ้น ภูมิคุ้มกันของร่างกาย

ก็ยิ่งมีโอกาสรับรู้ว่าเป็นสิ่งแปลกปลอมจากภายนอกมากขึ้น

ทำให้ความเสี่ยงในการดื้อยาเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วยครับ"

 

— หมอวี ยองจิน (Beautystone Clinic สาขาฮงแด)

ในแง่ของระบบภูมิคุ้มกัน ยิ่งโปรตีนมีขนาดใหญ่มากเท่าไหร่

โอกาสที่ร่างกายจะมองว่าเป็นสิ่งแปลกปลอมและต่อต้านก็ยิ่งสูงขึ้นครับ

เมื่อร่างกายสร้างแอนติบอดีขึ้นมา

โบท็อกซ์ก็จะถูกทำลายก่อนที่จะเข้าสู่กล้ามเนื้อเสียอีก

ซึ่งนั่นคือสิ่งที่เราเรียกกันว่า 'อาการดื้อยา (ดื้อโบท็อกซ์)' นั่นเอง

คนไข้ที่มาเมื่อเดือนก่อน

ฉีดตัว 900kDa เป็นประจำทุกๆ 3 เดือน

จนทำให้ระยะเวลาคงผลลัพธ์ลดลงจาก 8 สัปดาห์ เหลือเพียงแค่ 4 สัปดาห์เท่านั้นครับ

หมอเลยแนะนำไปว่า "ให้พักการฉีดไปก่อน 6 เดือน แล้วค่อยเปลี่ยนยี่ห้อกันใหม่นะคะ"

และปฏิเสธการรักษาในวันนั้นไปครับ

เมื่อสงสัยว่าดื้อยา สิ่งแรกที่ควรทำคือต้องหยุดฉีด

และรอให้ระดับภูมิคุ้มกันของร่างกายสงบลงก่อนเป็นอันดับแรกครับ

วิธีเลือกประเภทโบท็อกซ์

ให้ตอบโจทย์กับตัวเราที่สุด

ดูตารางเปรียบเทียบนี้สรุปง่ายๆ ให้เห็นภาพชัดขึ้นครับ

สำหรับท่านที่ฉีดปีละ 1-2 ครั้ง ก่อนงานสำคัญ

ไม่ว่าจะเลือกกลุ่มไหนก็ไม่ได้แตกต่างกันมากนักครับ

แต่ถ้าต้องการฉีดลดกรามใหญ่ๆ

แบบต่อเนื่องสม่ำเสมอทุกๆ 3 เดือน

หมอแนะนำกลุ่ม 150kDa เพื่อความปลอดภัยในระยะยาว 5 ปี 10 ปีข้างหน้าจะดีกว่าครับ

และโปรดระวังนะครับ หากรู้สึกว่ายาหมดฤทธิ์เร็วแล้วไปลดเวลาฉีดให้ถี่ขึ้นเป็นทุกๆ 2 เดือน

แบบนั้นโอกาสเสี่ยงสร้างแอนติบอดีขึ้นมาต่อต้านจะยิ่งสูงขึ้นไปอีกครับ

3 คำถามยอดฮิตที่พบบ่อยในห้องตรวจ

Q1. ตอนนี้ฉีดแบรนด์หนึ่งอยู่

จะขอเปลี่ยนประเภทเลยได้ไหมคะ?

เปลี่ยนได้สิครับ แต่จังหวะเวลาเป็นเรื่องที่สำคัญมากครับ

หากผลลัพธ์ยังคงอยู่ได้ดีประมาณ 3-4 เดือน

การฉีดรอบหน้าก็สามารถเปลี่ยนได้เลยครับ

แต่ถ้าหากสงสัยว่ามีอาการดื้อยาแล้ว

เพื่อความปลอดภัย แนะนำให้งดเว้นการฉีดไปก่อนประมาณ 6 เดือนจะดีที่สุดครับ

Q2. ราคามันต่างกันแค่ไหน

แล้วยี่ห้อแพงๆ จะดีกว่าจริงไหมคะ?

ราคาต้นทุนของผลิตภัณฑ์ไม่ได้ส่งผล

ถึงผลลัพธ์ของการรักษาโดยตรงเสมอไปครับ

แบรนด์ที่แพงกว่าอาจไม่ได้ดีที่สุดสำหรับทุกคนครับ

แต่เราควรพิจารณาจากพฤติกรรมการฉีดของเราเอง

ว่าตัวที่มีโปรตีนต่ำจะคุ้มค่าและปลอดภัยกับเรามากกว่าในระยะยาวหรือไม่

Q3. ผลข้างเคียงหรือข้อควรระวัง

ของแต่ละประเภทเหมือนหรือต่างกันครับ?

อาการช้ำหรือบวมทันทีหลังการรักษา ไม่ค่อยเกี่ยวกับประเภทของโปรดักต์หรอกครับ

แต่มักจะขึ้นอยู่กับเทคนิค ความเชี่ยวชาญของแพทย์

รวมไปถึงการประเมินปริมาณยูนิตที่เหมาะสมมากกว่าครับ

เพียงปฏิบัติตามคำแนะนำร่วมกันอย่างเคร่งครัด

เช่น ไม่ควรนอนราบทันที หรือห้ามนวดบริเวณที่ฉีด ก็เพียงพอแล้วครับ

หากจะจำหลักการง่ายๆ ในวันนี้ไปใช้

— ให้จำไว้ว่า โบท็อกซ์ไม่ได้ตัดสินกันที่ยี่ห้อ

แต่เลือกที่ 'ขนาดของโปรตีน' เป็นหลักครับ

ในบทความหน้า

เรามาคุยกันต่อว่า 'หากสงสัยว่าดื้อยา

ต้องพักรักษาตัวและเว้นระยะนานแค่ไหน'

หมอจะมาไขข้อข้องใจให้ชมกันนะครับ

ไว้พบกันใหม่กับ หมอวี ยองจิน นะครับ

บทความที่เกี่ยวข้อง

• ฉีดโบท็อกซ์โหนกแก้มแล้วมุมปากเบี้ยวได้จริงเหรอ? [ต้องเปลี่ยนหัวเข็มใหม่]

• เพิ่งฉีดโบท็อกซ์มา ทำไมยังไม่เห็นผลตอนนี้ล่ะ! แต่ละจุดเห็นผลช้าเร็วต่างกันนะ

• ตามหาแต่โบท็อกซ์ลดกรามราคาถูกที่สุด? เหตุผลที่ตัวเลขราคาอาจเป็นกับดักที่คุณคาดไม่ถึง