"เลือก Xeomin เพราะได้ยินมาว่าไม่มีดื้อยา

แถมแทบไม่มีผลข้างเคียงเลย จริงไหมคะ?"

มีคนไข้ถามกันเข้ามาเยอะมากๆ เลยครับ

วันนี้หมอจะมาไขข้อข้องใจเรื่องนี้ทีละประเด็นกันนะครับ

Xeomin กับคำว่า 'ท็อกซินที่ไม่ดื้อยา'

มาเริ่มทำความเข้าใจกันก่อนครับ

ในบรรดาผลิตผลิตภัณฑ์ Botulinum Toxin Type A ทั้งหมดนั้น

Xeomin คือตัวที่ผ่านกระบวนการสกัดเอา

โปรตีนที่ซับซ้อน (Complexing Proteins) ออกไป

จนเหลือตัวยาบริสุทธิ์ (Pure Neurotoxin) เท่านั้นครับ

ต่างจาก Botox (Allergan) ตรงที่

Xeomin ไม่มีโปรตีนห่อหุ้ม

จุดเด่นที่สำคัญที่สุดจึงเป็นการช่วยลดโอกาสการสร้างสารต้านอนุพันธ์หรืออาการดื้อยานั่นเองครับ

แต่เรื่องนี้หมายถึงเรื่อง 'การดื้อยา' เท่านั้นนะครับ

ไม่ได้แปลว่า 'ผลข้างเคียงเป็นศูนย์' แต่อย่างใดครับ

แล้วจริงๆ ผลข้างเคียงของ Xeomin

จากเคสคนไข้ในคลินิกพบบ่อยแค่ไหน?

ข้อมูลเจาะลึกจาก

หมอวี ยองจิน

แม้ Xeomin จะได้ชื่อว่าเป็น 'ท็อกซินที่ไม่ดื้อยา'

แต่ก็ไม่ใช่ว่ามีผลข้างเคียงเป็น 0 นะครับ

 

อาการปวดหัวหลังฉีดทันทีพบได้ประมาณ 5~10%

อาการหนังตาตกพบได้น้อยกว่า 1%

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากไม่มีโปรตีนเจือปน โอกาสเกิดอาการแพ้

จึงลดลงเหลือเพียงครึ่งหนึ่งเมื่อเทียบกับ Botox ทั่วไปครับ

จากประสบการณ์ที่หมอทำหัตถการ Xeomin ในคลินิก

ประมาณ 30~40 เคสต่อสัปดาห์

คนไข้ที่ติดต่อกลับมาสอบถามเรื่องผลข้างเคียง

เฉลี่ยจะอยู่ที่ประมาณ 2~3 คนเท่านั้นครับ

ถ้าคิดเป็นสัดส่วน

ก็จะอยู่ที่ประมาณ 5~8% ครับ

ตัวเลขนี้สอดคล้องกับรายงานในงานวิจัยทางการแพทย์

ที่ระบุอัตราการเกิดอาการปวดศีรษะไว้ที่ 5~10% พอดีเลยครับ

หลายๆ คนมักจะเข้าใจผิดกันเยอะ

แม้ Xeomin จะได้ชื่อว่าเป็น 'ท็อกซินที่ไม่ดื้อยา'

แต่ไม่ได้แปลว่าผลข้างเคียงเป็น 0 นะครับ

มีรายงานอ้างอิงอาการปวดศีรษะหลังฉีดราวๆ 5~10%

และอาการหนังตาตก (Ptosis)

พบได้น้อยมากๆ คือไม่ถึง 1% ครับ

แต่ด้วยความที่ไม่มีสิ่งแปลกปลอมอย่างคอมเพล็กซ์โปรตีน ปฏิกิริยาการแพ้ต่างๆ

จึงลดน้อยลงไปได้ครึ่งหนึ่งเมื่อเทียบกับ Botox แบบปกติครับ

หมอขอเล่าเรื่องของคนไข้เคสหนึ่งให้ฟังก่อนนะครับ

เมื่อเดือนก่อนมีคนไข้วัย 25 ปีเข้ามารับการฉีด Xeomin เพื่อลดริ้วรอยระหว่างคิ้วและหางตา

แล้วกลับมาหาหมออีกครั้งในวันที่ 3

ด้วยอาการปวดหัวตึงๆ ครับ

ตอนแรกคนไข้กังวลมากถามว่า "นี่คืออาการข้างเคียงหรือเปล่าคะ"

แต่จริงๆ แล้วนี่คือปฏิกิริยาชั่วคราวตามธรรมชาติ

ที่พบได้บ่อยที่สุดหลังการฉีดท็อกซินเลยครับ

หลังจากให้คนข้าทานยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการไปประมาณหนึ่งสัปดาห์

อาการปวดหัวก็หายสนิท

พอเข้าสัปดาห์ที่ 2 กล้ามเนื้อก็คลายตัว แสดงสีหน้าได้อย่างเป็นธรรมชาติ

คนไข้ปลื้มและพึงพอใจกับผลลัพธ์มากๆ เลยครับ

ปวดหัวเป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุด

รองลงมาคือรอยช้ำและอาการบวมบริเวณที่ฉีดครับ

สิ่งที่เราต้องใส่ใจดูแลจริงๆ คือ

อาการหนังตาตก (Ptosis) ซึ่งพบได้น้อยกว่า 1%

หรืออธิบายง่ายๆ คือแทบไม่ถึง 1 ใน 100 คนด้วยซ้ำครับ

ส่วนใหญ่มักเกิดจากการฉีดบริเวณหน้าผากในตำแหน่งที่ต่ำจนเกินไป

หรือใช้ปริมาณยาสูงเกินไป

แต่ต่อให้เกิดขึ้น อาการมักจะค่อยๆ ฟื้นฟูกลับมาเป็นปกติได้เองภายใน 4~8 สัปดาห์ครับ

ตรงนี้มีเรื่องสำคัญอีกอย่างหนึ่งที่ควรรู้ครับ

ความเร็วในการออกฤทธิ์ของ Xeomin

จะแตกต่างจากท็อกซินตัวอื่นอยู่นิดหน่อยนะครับ

ปกติจะเริ่มรู้สึกตึงๆ ได้ในวันที่ 2~3 ที่ฉีด

และจะเห็นผลลัพธ์ที่ชัดเจนที่สุดในช่วง 10~14 วันหลังฉีดครับ

ดังนั้น ช่วงแรกๆ หลังฉีดจึงมีคนไข้หลายคนทักเข้ามาถามว่า "ทำไมยังไม่ค่อยเห็นผลเลยปกติไหมคะ"

ซึ่งนี่ไม่ใช่ผลข้างเคียงหรือดื้อยานะครับ

แต่เป็นเพราะตัวยากำลังค่อยๆ เริ่มทำงานครับ

สรุปใจความสำคัญจาก หมอวี ยองจิน

หากจะอธิบายเรื่องผลข้างเคียงของ Xeomin ให้ถูกต้องที่สุดก็คือ 'เกิดขึ้นได้ แต่พบได้น้อยมาก และส่วนใหญ่เป็นแบบชั่วคราว' ครับ

อาการปวดหัว 5~10% บรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวดทั่วไป

อาการหนังตาตกน้อยกว่า 1% จะค่อยๆ หายดีขึ้นตามเวลา

จุดเด่นที่แตกต่างอย่างแท้จริงคือการไม่มีสิ่งเจือปนอย่างคอมเพล็กซ์โปรตีน

ทำให้ความเสี่ยงในการเกิดอาการแพ้และการดื้อยา

ลดลงไปได้กว่าครึ่งเลยครับ

คนไข้กลุ่มไหนบ้างที่มีความเสี่ยง

ที่จะเกิดผลข้างเคียงจาก Xeomin มากกว่าปกติ

มาดูตารางสรุปนี้เพื่อความเข้าใจที่ง่ายขึ้นกันดีกว่าครับ

หมอขออนุญาตเล่าเคสคนไข้อายุ 36 ปีเพิ่มอีกท่านนะครับ

คนไข้มีประวัติเคยฉีด Botox แบรนด์อื่นมาแล้ว 5~6 ครั้ง

ช่วงหลังรู้สึกว่าฤทธิ์ยาอยู่ได้สั้นลงเรื่อยๆ เลยตัดสินใจมาปรึกษาหมอครับ

พอหมอเปลี่ยนมาใช้ Xeomin ให้ในการฉีดครั้งแรก

ตอนแรกคนไข้บอกว่า "ยังไม่ค่อยเห็นความต่างเท่าไหร่"

แต่หลังจากการฉีดครั้งที่สอง

คนไข้แฮปปี้มากเพราะผลลัพธ์อยู่ได้นานขึ้นเกือบเดือนเลยครับ

เคสแบบนี้ไม่ได้น่ากังวลเรื่องผลข้างเคียงเลยครับ

แต่ Xeomin ถือเป็น

'ทางเลือกที่ดีมากสำหรับกลุ่มที่เริ่มมีอาการดื้อยา' ครับ

วิธีการปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันผลข้างเคียงก็ง่ายมากครับ

ห้ามนอนราบหลังฉีด 4 ชั่วโมง

งดนวดหรือถูแรงๆ บริเวณที่ฉีด

หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์และการออกกำลังกายหนักๆ ใน 24 ชั่วโมงแรกครับ

หากมีอาการปวดหัว สามารถทานยาพาราเซตามอลเพื่อช่วยได้ครับ

แต่หากสังเกตเห็นอาการหนังตาตก ควรเข้ามาให้คุณหมอตรวจดูทันที

เพื่อความรวดเร็วในการจ่ายยาหยอดตาหรือรักษาตามอาการต่อไปครับ

อ่านมาถึงตรงนี้แล้ว

น่าจะมีคำถามเหล่านี้ในใจแน่ๆ เลยใช่ไหมคะ

Q1. ฉีด Xeomin ไปแล้วอาการปวดหัวอยู่นานมากเลย

แบบนี้ปกติไหมคะ?

A. สำหรับปัญหานี้ หมอเรียนแจ้งแบบนี้ครับ

ถ้าเป็นอาการปวดหน่วงๆ ที่หายไปใน 2~3 วันหลังฉีด

อันนี้ถือเป็นอาการปกติทั่วไปที่เกิดขึ้นได้และพบบ่อยมากครับ

สามารถทานยาแก้ปวดก็ดีขึ้นครับ

แต่หากปวดติดต่อกันนานกว่าหนึ่งสัปดาห์

หรือมีทีท่าว่าจะปวดมากขึ้นเรื่อยๆ

แนะนำให้เข้ามาให้คุณหมอตรวจอาการอีกครั้งจะดีที่สุดครับ

แม้จะเกิดขึ้นได้ยาก แต่บางครั้งปฏิกิริยาการคลายตัวของกล้ามเนื้อที่ฉีด

อาจส่งผลให้กล้ามเนื้อส่วนอื่นพยายามทำงานทดแทน

จนเกิดอาการเกร็งตึงในจุดใกล้เคียงขึ้นมา

ซึ่งเคสกลุ่มนี้การทานยาแก้ปวดปกติอาจไม่หายทันทีและอาจต้องใช้เวลาปรับตัวสักนิดนึงครับ

Q2. ได้ยินว่า Xeomin เห็นผลไวกว่า Botox ทั่วไป

แล้วผลข้างเคียงจะเกิดเร็วขึ้นด้วยไหมคะ?

A. เป็นคำถามที่ถามกันเข้ามาบ่อยมากๆ เลยครับ

โดยปกติ Xeomin จะเริ่มออกฤทธิ์เร็วขึ้นนิดหน่อย

จะอยู่ที่ประมาณ 2~3 วันหลังฉีด และอาการข้างเคียงต่างๆ ก็จะมาตามท่วงทำนองนี้เช่นกันครับ

เช่น อาการปวดหัวหรือรอยช้ำ

มักจะเริ่มปรากฏให้เห็นในวันแรกถึงวันที่ 3

ส่วนผลข้างเคียงที่เกี่ยวข้องกับการคลายกล้ามเนื้ออย่างหนังตาตก

คนไข้มักจะสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงเมื่อส่องกระจกในช่วงวันที่ 5~10 ครับ

มองในมุมดีข้อดีของการที่ยาออกฤทธิ์เร็ว

ก็ช่วยคุณหมอให้สามารถตรวจสอบและประเมินวิธีรับมือได้เร็วขึ้นด้วยเช่นกันครับ

Q3. ผลข้างเคียงจากการฉีด Xeomin

จะคงอยู่ตลอดไปไหมคะ?

A. สำหรับข้อนี้ สบายใจได้เลยครับ

เนื่องจากฤทธิ์ของท็อกซินเป็นการบล็อกเส้นประสาทชั่วคราว

เมื่อยาหมดฤทธิ์ตามธรรมชาติ การทำงานของกล้ามเนื้อและระบบประสาทก็จะฟื้นตัวกลับมา 100% แน่นอนครับ

ถึงแม้จะเกิดผลข้างเคียงอย่างคิ้วตก ตาตก หรือหน้าไม่เท่ากัน

ประเมินเวลาคร่าวๆ อย่างมากที่สุดก็ไม่เกิน 4~8 สัปดาห์ และจะค่อยๆ ฟื้นพูกลับสู่สภาวะปกติอย่างเป็นธรรมชาติครับ

แทบจะไม่มีรายงานทางการแพทย์

ที่ระบุถึงกรณีการเกิดผลข้างเคียงถาวรเลยครับ

เข้าใจเลยว่าจุดนี้อาจทำให้หลายๆ คนแอบกังวลใจอยู่บ้าง

แต่เราย้ำให้มั่นใจอีกรอบว่ายาตัวนี้ไม่ได้เข้าไปทำลายโครงสร้างของเส้นประสาท

เป็นเพียงกระบวนการชะลอการส่งสัญญาณชั่วคราวเท่านั้นครับ

แต่อาจจะมีบางช่วงที่ใบหน้าดูไม่คุ้นประหม่าอยู่สักนิด

ซึ่งจุดนี้ต้องอาศัยเวลาให้ยาคลายตัวลงครับ

ถ้าให้หมอสรุปสั้นๆ ให้ฟังวันนี้

— แม้ Xeomin จะมีความเสี่ยงเรื่องอาการดื้อยาที่ต่ำมากๆ

แต่เรื่องอัตราส่วนที่อาจเกิดผลข้างเคียงก็ยังมีตัวเลขไม่ต่างกับแบรนด์อื่นๆ นะครับ

โดยอาการตึงหัวเบาๆ หรืออาการตึงค้างชั่วคราว

ก็ยังจัดอยู่ในกลุ่มอาการพบบ่อยสุดเช่นเคยครับ

ในบทความหน้า หมอจะมาขยายความเพิ่มในหัวข้อ 'เมื่อฉีด Xeomin แล้วดูไม่เห็นผล

เราจะแยกความดื้อยาสะสม กับการฉีดในโดสไม่พอออกจากกันได้อย่างไร' ดีไหมคะ

ทั้งหมดนี้ดูแลด้วยความห่วงใยจาก หมอวี ยองจิน ครับ

คำถามที่พบบ่อย

Q. ฉีด Xeomin แล้วปวดหัวนานมาก เป็นปกติไหม?

A. ถ้าเป็นอาการปวดหัวที่เป็นต่อเนื่องเกิน 1 สัปดาห์ หรือยิ่งเป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ ควรมาเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจดูสักครั้งครับ

Q. ได้ยินว่า Xeomin เห็นผลเร็วกว่า Botox แล้วผลข้างเคียงก็จะมาถึงเร็วขึ้นด้วยไหม?

A. Xeomin ออกฤทธิ์ค่อนข้างเร็ว โดยเห็นผลภายในประมาณ 2–3 วัน แต่ผลข้างเคียงก็จะเกิดตามไทม์ไลน์เดียวกันครับ

Q. ผลข้างเคียงของ Xeomin อาจคงอยู่อย่างถาวรได้ไหม?

A. ตัวยาท็อกซินมีฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเส้นประสาทโดยตรง ดังนั้นเมื่อเวลาผ่านไป การทำงานของเส้นประสาทจะฟื้นตัวกลับมา 100%

Q. เพื่อลดผลข้างเคียงของ Xeomin หลังทำหัตถการทันทีควรระวังเรื่องอะไรบ้างครับ?

A. อย่าเพิ่งนอนราบหลังทำ skin booster 4 ชั่วโมงนะครับ และหลีกเลี่ยงการนวดหรือถูบริเวณที่ทำด้วยครับ นอกจากนี้ ควรงดดื่มแอลกอฮอล์และออกกำลังกายหนักๆ เป็นเวลา 24 ชั่วโมง หากมีอาการปวดศีรษะสามารถทานยาแก้ปวดทั่วไปเพื่อบรรเทาอาการได้ครับ แต่ถ้าหากสงสัยว่ามีอาการหนังตาตก ควรรีบกลับมาพบคุณหมอที่คลินิกทันทีนะครับ