ในช่วงที่สิวบุก หลายคนมักอยากใช้ยาทาภายนอกที่ซื้อจากร้านขายยาควบคู่ไปกับสกินแคร์รักษาสิวที่เขาว่าดีกันใช่ไหมคะ แต่ในขณะเดียวกันก็แอบกังวลว่า "ถ้าทั้งสองอย่างมีส่วนผสมที่คล้ายกัน จะยิ่งทำให้ผิวระคายเคืองหนักกว่าเดิมหรือเปล่า"

ขอสรุปให้ฟังก่อนเลยค่ะว่า ยาทาสิวและสกินแคร์สามารถใช้ร่วมกันได้ แต่หากมีส่วนผสมซ้ำซ้อนกัน อาจทำให้ผิวระคายเคืองเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า แทนที่จะทาทั้งสองอย่างทับกันในบริเวณเดียวกันและเวลาเดียวกัน หลักการพื้นฐานที่ควรจำมีอยู่ 3 ข้อ คือ การแยกเวลาทา, การตรวจสอบส่วนผสมที่ซ้ำซ้อน และการเฝ้าระวังสัญญาณผิวระคายเคืองค่ะ

ระคายเคืองคูณสอง เมื่อส่วนผสมในยาทาภายนอกและสกินแคร์ซ้ำซ้อนกัน

จากข้อมูลของ DermNet NZ เว็บไซต์ข้อมูลโรคผิวหนังระดับสากล ระบุว่าการรักษาภาวะสิวอุดตันถึงสิวอักเสบระดับเริ่มต้น ทั่วไปมักจะใช้ยาทาที่มีส่วนผสมของ Benzoyl Peroxide, Azelaic Acid, Tretinoin และ Adapalene ร่วมกับการแนะนำให้ใช้คลีนเซอร์ผลัดเซลล์ผิวที่มีส่วนผสมของ Salicylic Acid ร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม โทนเนอร์ แผ่นโทนเนอร์ (pad) หรือเซรั่มรักษาสิวตามท้องตลาดทั่วไป มักมีส่วนผสมของ Salicylic Acid (BHA), Niacinamide, Tea Tree Oil หรือ Retinol อยู่แล้ว ทำให้ผู้ใช้อาจเผลอใช้ส่วนผสมที่ซ้ำซ้อนกันโดยไม่รู้ตัวได้บ่อยๆ ค่ะ

หากทาส่วนผสมที่คล้ายคลึงกันซ้ำๆ ในบริเวณเดียวกันและเวลาเดียวกัน ฤทธิ์ในการผลัดเซลล์ผิวและคุมมันจะสะสมตัว จนทำให้ผิวเกิดการระคายเคืองอย่างรุนแรง หากเริ่มเห็นสัญญาณเตือน เช่น อาการคัน, แสบร้อน, แดง หรือผิวลอกเป็นขุย ควรลดการใช้ตัวใดตัวหนึ่งลง หรือแยกเวลาในการใช้ด่วนเลยค่ะ

การแยกเวลาทา คือวิธีที่ปลอดภัยที่สุด

โดยทั่วไปแล้ว ควรให้ความสำคัญกับความเข้มข้นและความถี่ของยาทาตามแพทย์สั่งมาก่อน ส่วนสกินแคร์ให้ใช้เป็นตัวเสริมโดยลดความถี่ในการใช้ลง หากเราแยกเวลาทาได้อย่างถูกต้อง ทั้งสองตัวก็จะทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่ทำให้เกิดอาการระคายเคืองค่ะ

หากเริ่มมีสัญญาณระคายเคือง ให้ลดความถี่ลงก่อน

หากพบสัญญาณเตือนต่อไปนี้ระหว่างที่ใช้ยาทาควบคู่กับสกินแคร์ คุณควรลดความถี่ในการใช้ตัวใดตัวหนึ่งลงทันทีค่ะ

• รู้สึกแสบร้อนนานเกิน 5 นาทีหลังทา

• เช้าวันรุ่งขึ้นมีรอยแดงหรือผิวลอกในบริเวณที่ทา

• มีอาการคันร่วมด้วยจนเผลอเอามือไปลูบหรือเกาบ่อยๆ

• ผิวหนังส่วนที่บอบบาง เช่น รอบริมฝีปาก หรือร่องจมูก แห้งลอกเป็นขุยขุย

• แต่งหน้าไม่ติด หน้าลอย หรือเห็นขุยผิวชัดเจนกว่าปกติ

หากมีอาการตั้งแต่ 1 ข้อขึ้นไป แนะนำให้ลดความถี่ในการใช้ตัวที่ระคายเคืองง่ายที่สุด (มักจะเป็นยาทาภายนอก หรือ Retinol ความเข้มข้นสูง) ให้เหลือวันเว้นวัน หรือสัปดาห์ละ 3 ครั้ง แล้วหันไปเน้นขั้นตอนการบำรุงและปลอบประโลมผิว (moisturizing & soothing) สักระยะ จากนั้นค่อยๆ เพิ่มความถี่กลับมา วิธีปรับลดความถี่นี้จะปลอดภัยต่อผิวและช่วยให้ผิวสร้างความคุ้นชินได้ดีกว่าการหยุดใช้ไปเลยทันทีค่ะ

การทำความสะอาดและการเติมความชุ่มชื้น คือหัวใจสำคัญของการใช้ร่วมกัน

สมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งสหรัฐอเมริกา (AAD) แนะนำว่า การล้างหน้าบ่อยเกินไปอาจส่งผลให้สิวแย่ลงได้ ความถี่ที่เหมาะสมคือล้างวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น และเพิ่มอีก 1 ครั้งหลังเสียเหงื่อ ยิ่งเมื่อเราใช้ยาทาหรือสกินแคร์กลุ่ม BHA บ่อยขึ้น การล้างหน้าอย่างอ่อนโยนจะช่วยลดการสะสมของการระคายเคืองได้ดี ควรเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ล้างหน้าที่ปราศจากน้ำหอม มีค่า pH เป็นกรดอ่อนๆ และมีสารลดแรงตึงผิวที่อ่อนโยนเพื่อให้ปลอดภัยต่อผิวที่สุดค่ะ

อย่างที่เน้นย้ำไปว่า คีย์เวิร์ดสำคัญของการใช้ยาร่วมกับสกินแคร์คือ "ป้องกันการระคายเคืองสะสม" หากเราลงมอยเจอร์ไรเซอร์บำรุงผิวให้ชุ่มชื้นหนาแน่นพอ ต่อให้ผิวเจอสารที่ก่อการระคายเคือง ผิวก็จะมีเกราะป้องกันและทนทานได้ดีขึ้น ลำดับขั้นตอนการทาที่ช่วยลดและกระจายการระคายเคืองได้ดีคือ: ล้างหน้าทันที → ลงมอยเจอร์ไรเซอร์ → ลงยาทาหรือสกินแคร์ที่มีสาร active ingredients → แล้วตบทับด้วยมอยเจอร์ไรเซอร์เนื้อบางเบาอีกครั้ง

อาการแบบนี้ ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังทันที

• ใช้ยาทาติดต่อกัน 2-3 สัปดาห์แล้วแต่อาการสิวยังไม่ดีขึ้น

• ระหว่างใช้สกินแคร์หรือยาทา อยู่ๆ ก็มีผื่นลมพิษหรืออาการบวมขึ้นทั่วใบหน้า

• มีสะเก็ดแผ่นหนาบริเวณรอบปากหรือร่องจมูกนานกว่า 1 สัปดาห์

• รอยดำคล้ำขึ้น และสิวใหม่ขึ้นซ้ำๆ ที่จุดเดิม

• ได้รับยาตามใบสั่งแพทย์มา แต่ไม่แน่ใจว่าต้องใช้ร่วมกับสกินแคร์ที่มีอยู่อย่างไร

หากมีอาการตั้งแต่ 1 ข้อขึ้นไป แนะนำให้รวบรวมรายชื่อสกินแคร์ ยาทา และยารับประทานทั้งหมดที่คุณกำลังใช้ แล้วไปพบแพทย์ผิวหนังจะปลอดภัยที่สุดค่ะ แพทย์จะช่วยคัดกรองส่วนผสมที่ซ้ำซ้อนและระบุสาเหตุของการระคายเคืองได้อย่างรวดเร็ว

คำถามที่พบบ่อย

Q. มีรอยแผลเป็นจากสิวหลงเหลืออยู่ สามารถใช้สكينแคร์ Whitening พร้อมกับยาทาสิวในเวลาเดียวกันได้ไหม?

A. สำหรับรอยแผลเป็นสิว (PIH: รอยดำหลังการอักเสบ) แนะนำให้ใช้สกินแคร์กลุ่ม Whitening และยาทาสิวแยกเวลากันจะปลอดภัยกว่าค่ะ เนื่องจากหากทาสาร Whitening ทับซ้ำบนบริเวณที่ยาทาสิวอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองอยู่แล้ว อาจยิ่งไปกระตุ้นให้เม็ดสีเข้มขึ้นได้ จึงแนะนำให้แยกเวลาทา เช่น เช้าทา Whitening และเย็นทายาสิว ดีที่สุดค่ะ

Q. Salicylic Acid ในสกินแคร์ เหมือนกับยาทา Salicylic Acid หรือเปล่า?

A. เป็นส่วนผสมตัวเดียวกันค่ะ แต่ความเข้มข้นต่างกัน BHA ในสกินแคร์โดยทั่วไปจะมีความเข้มข้นอยู่ที่ 0.5~2% สำหรับใช้ในชีวิตประจำวัน ส่วนยาทา Salicylic Acid มักจะถูกสั่งจ่ายโดยแพทย์ในความเข้มข้นที่สูงกว่า หากใช้ร่วมกันอาจทำให้ความเข้มข้นสะสมเกินเกณฑ์ที่แนะนำ จึงควรปรับลดตัวใดตัวหนึ่งลงเพื่อความปลอดภัยค่ะ

Q. ก่อนเข้ารับการทำหัตถการผิวหนัง ควรหยุดใช้ยาทาและสكينแคร์เมื่อไหร่?

A. ขึ้นอยู่กับประเภทของหัตถการค่ะ แต่โดยทั่วไปก่อนทำเลเซอร์หรือการผลัดเซลล์ผิว (Chemical Peeling) ประมาณ 7 วัน แนะนำให้หยุดใช้ยาทีมีฤทธิ์ระคายเคือง รวมถึงสกินแคร์กลุ่ม BHA และ Retinol ชั่วคราว สำหรับยาทาที่แพทย์สั่ง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อกำหนดเวลาหยุดยาที่แน่นอนและปลอดภัย แทนที่จะหยุดยาเองโดยพลการค่ะ

บทความที่เกี่ยวข้อง

• รอยแผลเป็นสิว ป้องกันก่อนที่จะเกิดได้ไหม?

• ใช้ Duoderm กับสิวดีจริงไหม?

• มีคลินิกผิวหนังที่รักษาสิวดีๆ ในย่านฮงแดบ้างไหมคะ?

• "ทำ CureJet แค่ครั้งเดียว แผลเป็นหลุมสิวจะเต็มเลยไหม?" ความเป็นจริงจากปากคุณหมอ