ในช่วงที่สิวบุก หลายคนมักจะอยากใช้ยาทาภายนอกที่ซื้อจากร้านขายยาควบคู่ไปกับสกินแคร์รักษาสิวที่เค้าว่าดีกันใช่ไหมคะ? แต่ในขณะเดียวกันก็อาจจะแอบกังวลว่า "ถ้าทั้งสองอย่างมีส่วนผสมที่คล้ายกัน จะยิ่งทำให้ผิวระคายเคืองหนักกว่าเดิมหรือเปล่านะ"

ขอสรุปให้ฟังก่อนเลยค่ะว่า เราสามารถใช้ยาทาสิวควบคู่กับสกินแคร์ได้ค่ะ แต่ถ้าส่วนผสมซ้ำซ้อนกัน อาจทำให้ผิวระคายเคืองคูณสองได้เลย แทนที่จะทาทั้งสองอย่างทับกันในบริเวณเดียวกันและเวลาเดียวกัน หลักการง่ายๆ คือการแยกช่วงเวลาทา ตรวจสอบส่วนผสมที่ซ้ำซ้อน และคอยสังเกตสัญญาณผิวระคายเคืองค่ะ

เมื่อส่วนผสมในยาทาและสกินแคร์ซ้ำซ้อนกัน ความระคายเคืองอาจเพิ่มเป็นสองเท่า

จากข้อมูลของ DermNet NZ เว็บไซต์ข้อมูลโรคผิวหนังระดับสากล ระบุว่าการรักษาภาวะสิวอุดตันหรือสิวอักเสบระยะเริ่มต้น มักจะใช้ส่วนผสมอย่าง Benzoyl Peroxide, Azelaic Acid, Tretinoin, และ Adapalene เป็นหลัก รวมถึงแนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์ล้างหน้าที่มีส่วนผสมของ Salicylic Acid ช่วยผลัดเซลล์ผิวร่วมด้วย แต่บ่อยครั้งที่โทนเนอร์ แผ่นโทนเนอร์ (Pad) หรือเซรั่มรักษาสิวตามท้องตลาดก็มักจะมีส่วนผสมอย่าง Salicylic Acid (BHA), Niacinamide, Tea Tree Oil หรือ Retinol อยู่ด้วย ทำให้หลายคนเผลอใช้ส่วนผสมที่ออกฤทธิ์ซ้ำซ้อนกันโดยไม่รู้ตัวค่ะ

การทาส่วนผสมที่คล้ายกันซ้ำๆ ในบริเวณเดียวกันและเวลาเดียวกัน จะยิ่งไปเร่งการผลัดเซลล์ผิวและยับยั้งซีบัม (น้ำมันผิว) มากเกินไป จนทำให้ผิวเกิดการระคายเคือง หากเริ่มมีอาการคัน ยิบๆ แดง หรือลอกเป็นขุย นั่นคือสัญญาณเตือนว่าต้องลดตัวใดตัวหนึ่งลง หรือแยกช่วงเวลาในการใช้ค่ะ

การแยกช่วงเวลาทา คือวิธีที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับผิว

โดยทั่วไปแล้ว ควรให้ความสำคัญกับความเข้มข้นและความถี่ของยาทาที่แพทย์สั่งเป็นอันดับแรก ส่วนสกินแคร์ให้ใช้เป็นตัวเสริมโดยลดความถี่ในการใช้ลง หากเราแยกช่วงเวลาทาได้อย่างเหมาะสม ผลิตภัณฑ์ทั้งสองก็ทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่ทำร้ายผิวค่ะ

ถ้าผิวเริ่มส่งสัญญาณเตือน ให้ลดความถี่ในการใช้ลงก่อน

หากระว่างที่ใช้ยาทาควบคู่กับสกินแคร์ แล้วผิวของคุณส่งสัญญาณเตือนเหล่านี้ ควรลดความถี่ในการใช้ตัวใดตัวหนึ่งลงทันทีค่ะ

• รู้สึกยิบๆ หรือแสบร้อนบนผิวหน้านานเกิน 5 นาทีหลังทา

• เช้าวันถัดมา ผิวบริเวณที่ทามีรอยแดงหรือลอกเป็นขุย

• มีอาการคันยิบๆ จนเผลอเอามือไปจับหรือเกาบ่อยๆ

• ผิวบริเวณที่บอบบาง เช่น รอบริมฝีปาก หรือร่องจมูก แห้งลอกเป็นขุยขาวๆ

• แต่งหน้าไม่ค่อยติด เมคอัพตกร่องหรือดูเป็นคราบมากกว่าปกติ

หากมีอาการข้างต้นตั้งแต่ 1 ข้อขึ้นไป แนะนำให้ลดตัวที่ทำให้ระคายเคืองมากกว่า (โดยทั่วไปคือยาทาหรือ Retinol ความเข้มข้นสูง) เหลือแค่วันเว้นวัน หรือสัปดาห์ละ 3 ครั้ง แล้วกลับไปเน้นขั้นตอนบำรุงและปลอบประโลมผิว (moisturizer & soothing) สัก 2-3 วัน เมื่อผิวเริ่มแข็งแรงขึ้นค่อยๆ เพิ่มความถี่กลับมา วิธีนี้จะช่วยให้ผิวค่อยๆ ปรับตัวได้ดีกว่าการหยุดใช้ไปเลยทันทีค่ะ

การล้างหน้าและการบำรุงผิว คือหัวใจสำคัญของการใช้ร่วมกัน

สมาคมแพทย์ผิวหนังอเมริกัน (AAD) ระบุว่า การล้างหน้าบ่อยเกินไปอาจส่งผลเสียทำให้สิวเห่อหนักกว่าเดิมได้ โดยแนะนำว่าความถี่ที่เหมาะสมคือ ล้างหน้าเช้าและเย็นวันละ 2 ครั้ง และล้างเพิ่มได้อีก 1 ครั้งหลังทำกิจกรรมที่มีเหงื่อออกมาก ยิ่งถ้าจำเป็นต้องทายาสิวหรือใช้สกินแคร์กลุ่ม BHA บ่อยขึ้น การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวสูตรอ่อนโยน เจลล้างหน้าสูตรไม่มีน้ำหอม, มีค่า pH เป็นกรดอ่อนๆ (mild acidic) และใส่นารีแอกทีฟชนิดอ่อนโยน จะช่วยลดโอกาสที่ผิวจะเกิดการระคายเคืองสะสมได้ดีที่สุดค่ะ

พ้อยท์สำคัญในการใช้ยาทาควบคู่กับสกินแคร์คือ "การป้องกันไม่ให้ผิวเกิดการระคายเคืองสะสม" หากเราทามอยส์เจอไรเซอร์เพื่อเสริมเกราะป้องกันผิวให้หนาแน่นพอ ผิวก็จะสามารถทนทานต่อสารออกฤทธิ์รักษาสิวได้ดียิ่งขึ้น ขั้นตอนแนะนำคือ ล้างหน้า -> บำรุงผิว (Moisturizer) -> ลงยาทาหรือสกินแคร์รักษาสิว -> ตบท้ายด้วยมอยส์เจอไรเซอร์เนื้อบางเบาอีกชั้น ซึ่งเป็นวิธีที่ช่วยกระจายและลดแรงระคายเคืองต่อผิวได้ดีมากๆ ค่ะ

อาการแบบนี้ ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังทันที

• ใช้ยาทาต่อเนื่องกัน 2-3 สัปดาห์แล้ว แต่สิวยังไม่มีท่าทีว่าจะดีขึ้นเลย

• ระหว่างใช้สกินแคร์หรือยาทา จู่ๆ ก็มีผื่นขึ้นเห่อหรือหน้าบวมแดงทั่วทั้งใบหน้า

• ผิวบริเวณรอบปาก ร่องจมูก แห้งลอกตกสะเก็ดหนาๆ ติดต่อกันนานกว่า 1 สัปดาห์

• รอยดำรอยแดงจากสิวดูเข้มขึ้นเรื่อยๆ และมีสิวใหม่ขึ้นซ้ำๆ ที่จุดเดิมไม่หาย

• ได้ยาทาจากโรงพยาบาลมา แต่ไม่แน่ใจว่าต้องปรับใช้ร่วมกับสกินแคร์ที่มีอยู่อย่างไร

หากพบอาการเหล่านี้ตั้งแต่ 1 ข้อขึ้นไป แนะนำให้รวบรวมรายชื่อสกินแคร์ ยาทา และยาที่รับประทานอยู่ทั้งหมด แล้วไปเข้าพบแพทย์ผิวหนังเพื่อความปลอดภัยค่ะ คุณหมอจะช่วยประเมินและคัดกรองสารเคมีที่ซ้ำซ้อน รวมถึงหาสาเหตุของการระคายเคืองได้อย่างรวดเร็วและตรงจุดที่สุด

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q. มีรอยแดงและรอยดำหลังจากสิวหาย สามารถใช้สกินแคร์ Whitening พร้อมกันกับยารักษาสิวได้ไหมคะ?

A. สำหรับรอยแผลเป็นจากสิว (PIH*: Post-Inflammatory Hyperpigmentation) แนะนำให้แยกเวลาการใช้สกินแคร์ Whitening และยารักษาสิวออกจากกันจะดีที่สุดค่ะ เพราะการทาสารไวท์เทนนิ่งทับลงไปบริเวณผิวที่กำลังระคายเคืองจากยาสิว อาจกระตุ้นให้เม็ดสีเข้มขึ้นกว่าเดิมได้ แนะนำให้แยกช่วงเวลาเป็น เช้า = Whitening / เย็น = ยารักษาสิว ค่ะ

Q. Salicylic Acid ในสกินแคร์ กับยาทา Salicylic Acid เหมือนกันไหม?

A. เป็นส่วนผสมตัวเดียวกันค่ะ แต่ "ความเข้มข้น" ต่างกัน โดยส่วนใหญ่สาร BHA ในสกินแคร์ทั่วไปจะมีระดับความเข้มข้นอยู่ที่ 0.5 - 2% เพื่อความปลอดภัยในชีวิตประจำวัน ขณะที่ยาทาภายนอกมักจะมีความเข้มข้นที่สูงกว่าตามที่แพทย์สั่ง หากใช้ร่วมกันอาจทำให้ปริมาณความเข้มข้นสะสมสูงเกินไปจนผิวลอกแห้งได้ ดังนั้นแนะนำให้ปรับลดการใช้ตัวใดตัวหนึ่งลงเพื่อความปลอดภัยค่ะ

Q. ก่อนเข้ารับการทำหัตถการผิวหนัง ควรหยุดใช้ยาทาและสกินแคร์รักษาสิวเมื่อไหร่ดี?

A. ขึ้นอยู่กับประเภทของหัตถการค่ะ แต่โดยทั่วไปสำหรับเลเซอร์หรือการผลัดเซลล์ผิว (Peeling) แนะนำให้อยู่งดใช้ส่วนผสมกลุ่มกระตุ้นการผลัดเซลล์ผิว เช่น BHA, Retinol และยาทาสิวล่วงหน้าประมาณ 7 วัน สำหรับยาทาที่แพทย์สั่ง ควรปรึกษากับแพทย์ผู้ดูแลรักษาเพื่อกำหนดวันที่ควรหยุดใช้อย่างถูกต้องและปลอดภัยที่สุดค่ะ

บทความเด็ดที่แนะนำให้อ่านต่อ

• สิวเสี้ยนหัวดำ บีบเอง vs Salicylic Acid vs Tretinoin ผลลัพธ์ต่างกันอย่างไรใน 1 เดือน

• แผ่นแปะสิว Duoderm และ Medifoam เปลี่ยนตอนไหนดี? ต้องทิ้งไว้กี่วันถึงควรเปลี่ยนแผ่นใหม่

• ปลอกหมอนควรซักบ่อยแค่ไหน ถึงจะดีต่อผิวหน้าและช่วยลดสิวได้จริง?

• ตุ่มเล็กๆ ใต้ตา สรุปว่าเป็น สิวหิน (Syringoma) หรือ สิวข้าวสาร (Milium) กันแน่?