📚 สารบัญซีรีส์ · จัดระเบียบพื้นที่ว่างบนใบหน้า

• 1. ทำความเข้าใจเรื่องพื้นที่ว่างบนใบหน้า

  • 1.1 ตรวจประเมินพื้นที่ว่างบนใบหน้าด้วยตัวเอง

• 2. พื้นที่ว่างที่เกิดจากกล้ามเนื้อ

  • 2.1 โบท็อกซ์กล้ามเนื้อเคี้ยว (Masseter) และกล้ามเนื้อขมับ (Temporal)

  • 2.2 โบท็อกซ์ต่อมน้ำลาย (บทความปัจจุบัน)

• 3. พื้นที่ว่างที่เกิดจากไขมัน

  • 3.1 ไขมันหย่อนคล้อย · Ulthera

  • 3.2 ฉีดสลายไขมัน (Lipolytic Injection)

• 4. การออกแบบพื้นที่ว่างบนใบหน้า

  • 4.1 ขั้นตอนการออกแบบพื้นที่ว่าง

บางท่านเคยฉีดโบท็อกซ์กรามมาแล้ว น้ำหนักก็ลดลงแล้ว แต่แปลกที่บริเวณใต้ติ่งหูและใต้คางยังดูนูนหนาและดูหนักอยู่ พอจับดูก็ไม่ใช่กล้ามเนื้อแข็งๆ และไม่ใช่ไขมันที่หยิบติดมือขึ้นมาได้

จุดนี้เป็นจุดที่น่าสงสัยว่าอาจเกิดจาก ต่อมน้ำลาย ครับ เมื่อต่อมน้ำลายโตขึ้น จะทำให้ใบหน้าส่วนล่างดูเหนียงเยอะ หน้าบานและดูหนัก ซึ่งนี่เป็นพื้นที่ว่างส่วนเกินที่แตกต่างจากกล้ามเนื้อหรือไขมันครับ

สรุปในหนึ่งบรรทัด: หากไม่ใช่ทั้งกล้ามเนื้อและไขมัน แต่บริเวณใต้ติ่งหูและใต้คางดูนูนหนา อาจเกิดจากต่อมน้ำลายโตได้ครับ การฉีดโบท็อกซ์ต่อมน้ำลายเพื่อลดการหลั่งน้ำลายจะช่วยให้ขนาดของต่อมน้ำลายเล็กลง และช่วยจัดระเบียบกรอบหน้าส่วนล่างให้เรียวสวยขึ้นครับ

พื้นที่ส่วนเกินที่เกิดจากต่อมน้ำลายจะอยู่คนละจุดกันครับ

บริเวณใบหน้าส่วนล่างมีต่อมน้ำลายขนาดใหญ่อยู่ 2 จุดหลักๆ ได้แก่ ต่อมน้ำลายข้างหู (Parotid gland)* และ ต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกร (Submandibular gland)* ครับ

* ต่อมน้ำลายข้างหู (Parotid): เป็นต่อมน้ำลายที่ใหญ่ที่สุด อยู่บริเวณหน้าใบหูยาวลงมาด้านล่าง หากต่อมนี้โตขึ้นจะทำให้บริเวณใต้ติ่งหูและแก้มด้านข้างดูป่องนูนขึ้นมาครับ

* ต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกร (Submandibular): เป็นต่อมน้ำลายที่อยู่ใต้กระดูกขากรรไกรล่าง หากโตขึ้นจะทำให้แนวใต้คางดูหนาและดูคล้อยลงมาครับ

หากต่อมน้ำลายเหล่านี้โตขึ้นจากกรรมพันธุ์หรือพฤติกรรม จะทำให้พื้นที่ตั้งแต่ใต้ติ่งหูไปจนถึงแนวขากรรไกรดูมีพื้นที่กว้างขึ้น เนื่องจากไม่ใช่อาการโตที่เกิดจากกล้ามเนื้อเคี้ยวหรือไขมัน จุดเด่นคือถึงแม้จะฉีดโบท็อกซ์ลดกรามหรือฉีดสลายไขมันไปแล้ว ก็จะไม่ค่อยเห็นความเปลี่ยนแปลง ดังนั้นเวลาประเมินกรอบหน้าส่วนล่าง หากมองข้ามเรื่องต่อมน้ำลายไป ก็อาจจะพลาดสาเหตุที่แท้จริงได้ง่ายครับ

อาการต่อมน้ำลายโตเกิดได้จากหลายสาเหตุครับ เช่น การชอบทานอาหารแข็งหรืออาหารรสเปรี้ยวเป็นประจำจนกระตุ้นการทำงานของต่อมน้ำลาย การนอนกัดฟันหรือชอบกัดฟันบ่อยๆ หรือบางท่านอาจมีต่อมน้ำลายขนาดใหญ่โดยกำเนิด วิธีสังเกตอย่างหนึ่งคือ หากลองกัดฟันแน่นๆ แล้วพบว่าจุดที่ นูนหนาอยู่ต่ำลงไปหรืออยู่ค่อนไปทางด้านหลัง มากกว่ากล้ามเนื้อเคี้ยวที่แข็งตัวขึ้นมา มีโอกาสสูงที่จะเป็นในส่วนของต่อมน้ำลายครับ เพราะกล้ามเนื้อเคี้ยวจะอยู่บริเวณมุมกรามพอดี ส่วนต่อมน้ำลายจะอยู่ต่ำและเยื้องไปทางด้านหลังมากกว่านั้นครับ

โบท็อกซ์ต่อมน้ำลายทำงานอย่างไรในการลดขนาด

หลักการออกฤทธิ์จะคล้ายๆ กับโบท็อกซ์ลดกรามแต่ก็มีความต่างกันครับ โบท็อกซ์จะเข้าไปยับยั้งสัญญาณประสาทที่ส่งมาสั่งการชั่วคราว ซึ่งในต่อมน้ำลาย สัญญาณนั้นก็คือ คำสั่งในการผลิตน้ำลาย นั่นเองครับ

เมื่อสัญญาณนี้ลดลง ต่อมน้ำลายก็ไม่ต้องทำงานหนักจนเกินไป ทำให้ ขนาดค่อยๆ ยุบตัวเล็กลง เช่นเดียวกับกล้ามเนื้อครับ เมื่ออวัยวะส่วนนั้นไม่ได้ใช้งาน ขนาดก็จะค่อยๆ รีบเล็กลงตามธรรมชาติ

ผลลัพธ์จะไม่ได้เห็นทันทีหลังฉีด โดยทั่วไปจะเริ่มสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงได้อย่างชัดเจนภายในเวลาประมาณ 4-8 สัปดาห์ ครับ ลายเส้นขอบหน้าตั้งแต่ใต้ติ่งหูเชื่อมไปยังแนวคางจะดูเรียบเนียนขึ้น ส่งผลให้ใบหน้าส่วนล่างดูเรียวเล็กเฉี่ยวขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ฉีดตรงไหน และผลลัพธ์อยู่ได้นานแค่ไหน

การฉีดโบท็อกซ์ต่อมน้ำลายจะพิจารณาตำแหน่งตามต่อมน้ำลายที่โตผิดปกติครับ

ผลลัพธ์โดยทั่วไปจะคงอยู่ได้ประมาณ 3-6 เดือน ครับ ในช่วงแรกอาจแนะนำให้ฉีดซ้ำอย่างต่อเนื่องตามระยะเวลาที่เหมาะสม เมื่อต่อมน้ำลายเล็กลงแล้ว หลายๆ ท่านจะพบว่าสามารถรักษาผลลัพธ์ให้อยู่ได้นานขึ้นง่ายกว่าเดิม หากพิจารณาทำร่วมกับการฉีดโบท็อกซ์กรามและขมับ จะช่วยปรับรูปหน้าส่วนล่างทั้งหมดให้ดูสมดุลและลงตัวมากยิ่งขึ้นครับ

สิ่งที่ควรทราบประการหนึ่งคือ โบท็อกซ์ต่อมน้ำลายจะเห็นผลช้าเช่นเดียวกับโบท็อกซ์กล้ามเนื้อครับ ไม่ใช่ว่าฉีดปุ๊บวันรุ่งขึ้นจะยุบลงทันที แต่จะค่อยๆ เปลี่ยนแปลงไปในเวลาหลายสัปดาห์ ดังนั้นขอแนะนำว่าอย่าเพิ่งใจร้อน และรอดูผลลัพธ์ในช่วงสัปดาห์ที่ 4 ถึงสัปดาห์ที่ 8 เป็นหลักนะครับ

มีอาการปากแห้งไหม และข้อควรระวัง

คำถามที่พบบ่อยที่สุดคือ กลัวว่าหลังฉีดแล้วน้ำลายจะไม่ไหลเลยหรือเปล่า

นอกจากต่อมน้ำลายหลักๆ แล้ว เรายังมีต่อมน้ำลายขนาดเล็กกระจายอยู่รอบๆ ช่องปากอีกจำนวนมาก ดังนั้นหากฉีดในปริมาณ (Unit) ที่เหมาะสม น้ำลายจะไม่ลดฮวบจนกระทั่งส่งผลกระทบต่อการรับประทานอาหารหรือการย่อยอาหารแน่นอนครับ อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญคือต้องกำหนดตำแหน่งและปริมาณยาอย่างแม่นยำ จำเป็นต้องอาศัยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่มีความเข้าใจกายวิภาคอย่างลึกซึ้ง ถึงแม้ว่าสาร Botulinum Toxin จะเป็น สารที่มีการศึกษาในเวทีวิชาการแพทย์ถึงประสิทธิภาพในการนำไปปรับใช้รักษาในจุดต่างๆ ที่หลากหลาย แต่สำหรับบริเวณที่มีหน้าที่หลั่งสารคัดหลั่งอย่างต่อมน้ำลายนี้ จะต้องได้รับการดูแลที่ละเอียดอ่อนและพิถีพิถันมากกว่าบริเวณกล้ามเนื้อทั่วไปครับ

นอกจากนี้ อาการต่อมน้ำลายโตอาจไม่ใช่แค่เรื่องของความงามเพียงอย่างเดียว แต่อาจมีสาเหตุอื่นๆ ที่พบได้ยากร่วมด้วย ดังนั้นหากมีอาการบวมขึ้นมาข้างเดียวอย่างกะทันหัน หรือมีอาการเจ็บปวดร่วมด้วย แนะนำให้เข้ารับการตรวจวินิจฉัยเพื่อยืนยันสาเหตุที่แน่ชัดก่อน เพื่อความปลอดภัยสูงสุดครับ ส่วนการฉีดโบท็อกซ์ต่อมน้ำลายเพื่อความงามนั้น จะทำในกรณีที่ไม่ได้มีรอยโรคหรือความผิดปกติทางร่างกายอื่นๆ เหล่านี้ครับ

ในประสบการณ์ทางคลินิกของดิฉัน แนะนำให้ออกสตาร์ทด้วยปริมาณยาที่เหมาะสมพอเหมาะก่อน มากกว่าจะอัดเข้าไประดับสูงๆ ตั้งแต่แรก แล้วค่อยติดตามผลเพื่อปรับยาในครั้งถัดไปครับ สิ่งสำคัญที่สุดขั้นตอนแรกสุดคือ การวิเคราะห์ประเมินก่อนว่าพื้นที่ล้นของใบหน้าส่วนล่างนั้น มีสาเหตุมาจากต่อมน้ำลายมากน้อยแค่ไหนครับ

คำถามที่พบบ่อย

Q. ฉีดโบท็อกซ์ต่อมน้ำลายแล้ว จะทำให้ปากแห้งมากไหมคะ?

หากใช้ปริมาณที่เหมาะสม จะไม่ส่งผลกระทบต่อน้ำลายในชีวิตประจำวันครับ เนื่องจากในช่องปากมีต่อมน้ำลายขนาดเล็กช่วยทำหน้าที่หลั่งน้ำลายพื้นฐานอยู่ หัวใจสำคัญจึงอยู่ที่การระบุพิกัดและปริมาณยาอย่างแม่นยำครับ

Q. สามารถฉีดร่วมกับโบท็อกซ์ลดกรามได้ไหมคะ?

ได้แน่นอนครับ คนไข้ส่วนใหญ่มักจะทำร่วมกับการฉีดโบท็อกซ์ลดกรามและขมับ เนื่องจากกล้ามเนื้อและต่อมน้ำลายเกิดจากคนละสาเหตุ หากคนไข้มีปัญหาทั้งสองร่วมกัน การแก้ไขไปพร้อมๆ กันจะช่วยให้กรอบหน้าส่วนล่างดูได้สัดส่วนและเป๊ะขึ้นมากครับ

Q. ผลลัพธ์อยู่ได้ถาวรไหมคะ?

การฉีดเพียงครั้งเดียวไม่สามารถให้ผลลัพธ์ที่ถาวรได้ครับ โดยทั่วไปจะอยู่ได้ 3-6 เดือน หากฉีดอย่างต่อเนื่อง จะช่วยให้ต่อมน้ำลายเล็กลงและคงผลลัพธ์ได้ยาวนานกว่าเดิมในระยะหลัง แต่หากหยุดฉีด ขนาดก็จะค่อยๆ กลับคืนสู่สภาพเดิมตามธรรมชาติครับ

บทความที่น่าสนใจเพิ่มเติม

• Radiesse — คอลลาเจน booster ที่ช่วยเติมเต็มวอลลุ่มได้อย่างทันใจ

• ทำไม Dysport ถึงเห็นผลไวกว่าโบท็อกซ์ทั่วไป และทำไมเคสที่ดื้อยาต้องพิจารณาอย่างระมัดระวัง

• โบท็อกซ์ลดกรามและน่อง ช่วยปรับกรอบและเรียวขาให้สวยขึ้นได้อย่างไร

• จูวีลุค Face 3 รุ่น — Original, Volume และ Skin มีความแตกต่างกันอย่างไร