เวลาไปปรึกษาเรื่องทำ Sculptra หลายคนน่าจะเคยได้ยินคำเตือนที่ว่า "ระวังผลข้างเคียงเรื่องการเกิดตุ่มนูน หรือ 결절(nodule) นะคะ" กันมาบ้างอย่างน้อยสักครั้งใช่ไหมคะ? คำนี้แทบจะไม่ค่อยได้ยินเวลาคุยเรื่องฟิลเลอร์ตัวอื่นเลย ทำให้ตอนแรกอาจจะนึกภาพไม่ค่อยออกว่ามันคืออะไร และกลายเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้ลังเลก่อนตัดสินใจทำค่ะ

สรุปให้ฟังง่ายๆ ก่อนเลยนะคะ ตุ่มนูน Sculptra เกิดจากการที่อนุภาคของ PLLA (Poly-L-Lactic Acid) ไปกระจุกตัวรวมกันจนกลายเป็นก้อนเล็กๆ บริเวณที่ฉีดค่ะ ซึ่งจริงๆ แล้วเราสามารถลดความเสี่ยงนี้ลงได้เยอะมากด้วย 3 วิธีง่ายๆ คือ การนวดหลังทำ, ความลึกในการฉีด และการเว้นระยะห่างระหว่างรอบค่ะ และถึงแม้จะเกิดตุ่มนูนขึ้นมา ส่วนใหญ่ก็สามารถหายไปได้เองตามธรรมชาติ หรือรักษาแก้ไขทางการแพทย์ได้ค่ะ

บทความนี้เป็นคอนเทนต์ที่รวบรวมข้อมูลการรักษาของ Beautystone Clinic ค่ะ

ตุ่มนูน Sculptra คือการเกาะกลุ่มกันของอนุภาค PLLA ค่ะ

Sculptra ไม่เหมือนฟิลเลอร์ทั่วไปที่ฉีดปุ๊บฟูเป๊ะทันทีนะคะ แต่มันคือการฉีดอนุภาค PLLA (Poly-L-Lactic Acid) ซึ่งเป็นพอลิเมอร์สังเคราะห์ที่ย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ เพื่อเข้าไปกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่ในชั้นผิวหนังแท้ โดยจะค่อยๆ กระจายตัวกระตุ้นคอลลาเจนอย่างช้าๆ ค่ะ ผลลัพธ์จึงไม่ได้เห็นทันทีในครั้งเดียว แต่จะค่อยๆ เห็นการเปลี่ยนแปลงสะสมไปเรื่อยๆ ในช่วง 3-6 เดือนค่ะ

แต่ปัญหาคือ หากอนุภาค PLLA ไปกระจุกตัวอยู่ในบริเวณใดบริเวณหนึ่งหนาแน่นเกินไป หรือกระจายตัวได้ไม่ดีพอ ก็อาจก่อให้เกิดการรวมตัวเป็นก้อนเล็กๆ (ตุ่มนูน) ขึ้นมาได้ค่ะ โดยทั่วไปมักจะคลำไม่เจอในช่วงหลายเดือนถึง 1 ปีแรกหลังทำ และเนื่องจากมักจะอยู่ลึกในชั้นผิวหนังแท้ จึงมองไม่ค่อยเห็นจากภายนอก แต่ถ้าลองใช้มือคลำๆ ดูจะรู้สึกเหมือนมีเม็ดเล็กๆ อยู่ข้างในค่ะ

ตุ่มนูนมี 2 ประเภท — แบบไม่อักเสบ vs แบบอักเสบ

ตุ่มนูนแบบไม่อักเสบ มีสาเหตุหลักมาจากการกระจุกตัวของอนุภาค PLLA จะไม่มีอาการเจ็บหรือบวม ต้องลองคลำดูถึงจะทราบค่ะ ซึ่งส่วนใหญ่จะค่อยๆ จางลงไปเองเมื่อตัว PLLA ย่อยสลายตามธรรมชาติ ส่วนตุ่มนูนแบบอักเสบ จะมีปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันหรือการติดเชื้อร่วมด้วย ทำให้มีอาการเจ็บ บวม และแดง ซึ่งกรณีนี้ต้องได้รับการดูแลรักษาที่แตกต่างจากแบบไม่อักเสบค่ะ

การนวดและความลึกในการฉีด ช่วยลดความเสี่ยงได้เยอะมากค่ะ

เป็นที่ทราบกันดีว่าการนวดหลังทำจะช่วยกระจายอนุภาค PLLA และลดความเสี่ยงในการเกิดตุ่มนูนได้ ซึ่งสมาคมแพทย์ผิวหนังอย่าง AAD ก็แนะนำว่าการนวดอย่างสม่ำเสมอหลังทำเป็นเรื่องที่ควรปฏิบัติค่ะ (※ ลิงก์นี้เป็นคำแนะนำในการดูแลทั่วไป สำหรับโปรโตคอลการนวด Sculptra ตามหลักการแพทย์ กรุณาอ้างอิงจากคู่มือของแพทย์ผู้รักษาและเอกสารกำกับเครื่องมือแพทย์สูตรเริ่มต้นของผู้ผลิตเป็นหลักนะคะ)

ขั้นตอนการนวดโดยทั่วไป:

• ทันทีหลังทำ 5 นาที — แพทย์จะทำการนวดกระจายตัวยาบริเวณที่ฉีดให้ค่ะ

• ภายใน 5 วันหลังทำ — นวดวันละ 5 ครั้ง ครั้งละ 5 นาที (นวดเบาๆ เป็นวงกลม)

• สัปดาห์ที่ 1~2 — นวดเบาๆ ทุกวัน

• หากคลำเจอจุดที่เป็นไตตุ่มนูน ให้เน้นนวดบริเวณนั้นเพิ่มเติมเป็นพิเศษ

การนวดโดยทั่วไปจะเป็นการกดเบาๆ บนบริเวณที่ฉีดแล้ววนเป็นวงกลมค่ะ การกดแรงเกินไปอาจทำให้ตำแหน่งของ PLLA เคลื่อนที่ได้ ดังนั้นทำตามคำแนะนำของแพทย์เพื่อความปลอดภัยดีที่สุดค่ะ

การเว้นระยะห่างรอบการฉีดและปริมาณยาที่ใช้ก็สำคัญมากค่ะ

อย่างที่บอกไปก่อนหน้านี้ว่า ถ้า PLLA เข้าไปกระจุกตัวในจุดเดียวหนาแน่นเกินไป ความเสี่ยงที่จะเกิดตุ่มนูนก็จะสูงขึ้นค่ะ ดังนั้นแทนที่จะฉีดในปริมาณมากๆ ทีเดียว โดยทั่วไปแพทย์มักจะแนะนำให้แบ่งฉีดโดยเว้นระยะห่างประมาณ 6-8 สัปดาห์ค่ะ การเว้นระยะนี้จะช่วยให้ร่างกายมีเวลาสร้างคอลลาเจนอย่างเต็มที่ระหว่างรอบ แล้วค่อยมาเติมเฉพาะจุดที่ยังขาดในรอบถัดไป ซึ่งช่วยลดโอกาสเกิดตุ่มนูนได้ดีเลยค่ะ

วางแผนโปรแกรมการฉีดทั่วไป:

• หลังฉีดครั้งที่ 1 รอประเมินผลที่ 8 สัปดาห์ → ฉีดครั้งที่ 2 ในจุดที่ยังพร่องอยู่

• หลังฉีดครั้งที่ 2 รอประเมินผลที่ 8 สัปดาห์ → ตัดสินใจว่าจะเติมเพิ่มหรือไม่

• โดยปกติทำต่อเนื่อง 2-3 ครั้ง ผลลัพธ์จะเข้าที่และอยู่ได้ยาวนานค่ะ

• การกลับมาฉีดกระตุ้นซ้ำมักจะทำทุกๆ 1-2 ปีค่ะ

จำนวนครั้งในการฉีดจะต่างกันไปตามอัตราการสร้างคอลลาเจนของแต่ละคน บริเวณที่ฉีด และความหย่อนคล้อยเดิมที่มีค่ะ การร่วมประเมินผลกับแพทย์ทุกๆ 8 สัปดาห์เพื่อวางแผนในรอบถัดไป จะช่วยทั้งลดความเสี่ยงในการเกิดตุ่มนูนและช่วยให้ได้ผลลัพธ์ที่สวยเป๊ะมั่นใจที่สุดค่ะ

หากมีสัญญาณเหล่านี้ แนะนำให้รีบปรึกษาคุณหมอทันทีนะคะ

• คลำเจอก้อนเนื้อนูนที่มาพร้อมอาการเจ็บ แดง หรือรู้สึกร้อนบริเวณที่ฉีด (สงสัยว่าเป็นตุ่มนูนแบบอักเสบ)

• ตุ่มนูนมีขนาดใหญ่ขึ้นหรือสีเปลี่ยนไปตามเวลา

• มีอาการบวมอย่างกะทันหันหรือรู้สึกร้อนวูบวาบภายในไม่กี่วันหรือสัปดาห์หลังทำ

• ผิวบริเวณเหนือตุ่มนูนมีสีคล้ำขึ้นหรือตกสะเก็ด

• ตุ่มนูนไม่ยุบตัวลงหรือยังคงคลำได้ชัดเจนเหมือนเดิมนานกว่า 1 ปี

หากมีอาการตรงกับสัญญาณเตือนด้านบนตั้งแต่ 1 ข้อขึ้นไป อาจไม่ใช่แค่ตุ่มนูนธรรมดาแบบไม่อักเสบค่ะ จำเป็นต้องให้แพทย์ตรวจประเมินอย่างละเอียด สำหรับตุ่มนูนแบบอักเสบ โดยทั่วไปแพทย์จะแนะนำให้รักษาตามขั้นตอน ตั้งแต่การใช้ยาปฏิชีวนะ, สเตียรอยด์ หรือในกรณีที่พบได้นอนมากๆ อาจต้องผ่าออกค่ะ ส่วนตุ่มนูนแบบไม่อักเสบเองก็สามารถรักษาให้หายได้ (เช่น การฉีดสเตียรอยด์ลดขนาด) ดังนั้นอย่าเพิ่งกังวลหรือวินิจฉัยเอง เข้ามาปรึกษาคุณหมอเพื่อความปลอดภัยดีที่สุดค่ะ

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

Q. ตุ่มนูนนี้จะอยู่ถาวรเลยไหมคะ?

A. ส่วนใหญ่ไม่ถาวรค่ะ เนื่องจาก PLLA เป็นพอลิเมอร์สังเคราะห์ที่สามารถสลายได้เองตามธรรมชาติในเวลา 18-24 เดือน ตุ่มนูนก็จะค่อยๆ จางและสลายไปตามช่วงเวลานั้นค่ะ แต่ถ้าภายใน 1 ปีคุณรู้สึกกังวลเพราะอาการเจ็บหรือส่งผลต่อรูปลักษณ์ภายนอก สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อทำการรักษาได้ค่ะ โอกาสที่จะคงอยู่ถาวรนั้นพบได้น้อยมากๆ ค่ะ

Q. ลืมนวดหน้าหลังทำ ต้องทำอย่างไรดีคะ?

A. การนวดในช่วง 5 วันแรกเป็นช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดในการป้องกันการเกิดตุ่มนูนค่ะ หากลืมหรือข้ามช่วงนี้ไป แนะนำให้แจ้งให้แพทย์ผู้ดูแลทราบเพื่อความปลอดภัย เพื่อที่แพทย์จะได้ให้คำแนะนำในการนวดชดเชยหรือปรับตารางการรักษาในรอบถัดไปค่ะ หากปล่อยผ่านไปนานแล้ว การให้แพทย์ตรวจประเมินจะสำคัญกว่าการมุ่งนวดเองที่บ้านค่ะ

Q. สามารถฉีดร่วมกับฟิลเลอร์ตัวอื่นในบริเวณเดียวกันได้ไหมคะ?

A. โดยทั่วไปไม่แนะนำค่ะ เนื่องจาก Sculptra เป็นหัตถการที่เน้นการค่อยๆ กระตุ้นให้ร่างกายสร้างคอลลาเจนขึ้นมาเอง หากฉีดฟิลเลอร์ชนิดอื่นในจุดเดียวกัน ณ เวลาเดียวกัน จะทำให้ประเมินผลลัพธ์ได้ยาก และอาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดตุ่มนูนมากขึ้นด้วยค่ะ เพื่อความปลอดภัย แนะนำให้เว้นระยะห่างระหว่างหัตถการประมาณ 6-8 สัปดาห์ หรือแยกฉีดคนละบริเวณกันค่ะ

บทความที่น่าสนใจเพิ่มเติม

• ทำ Sculptra มาแล้ว ทำไมหน้ายังดูเหมือนเดิมเลยล่ะ?

• แก้มตอบ แก้มตอบลึก ทุกคนจำเป็นต้องแก้ด้วย Sculptra เสมอไปไหมนะ?

• Juvelook กับ ฟิลเลอร์ทั่วไป แตกต่างกันอย่างไรบ้าง?

• Juvelook Volume แตกต่างจากฟิลเลอร์ HA อย่างไร?