เวลาที่สาวๆ ไปปรึกษาเรื่อง Sculptra มักจะเคยได้ยินคุณหมอเตือนเรื่องผลข้างเคียงอย่าง "การเกิดตุ่มนูน หรือ ก้อนนูน (nodule)" อย่างน้อยสักครั้งใช่ไหมคะ? คำนี้แทบจะไม่ค่อยได้ยินในฟิลเลอร์ตัวอื่นเลย ทำให้ตอนแรกอาจจะนึกภาพไม่ออก และกลายเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ทำให้ลังเลก่อนตัดสินใจทำ

ขอสรุปให้ฟังสั้นๆ ก่อนเลยครับว่า ตุ่มนูนจาก Sculptra นีก็คือการเกาะตัวกันเป็นก้อนเล็กๆ ของอนุภาค PLLA (Poly-L-Lactic Acid) ที่กระจายตัวไม่สม่ำเสมอในบริเวณที่ฉีดนั่นเอง ซึ่งหลังทำเสร็จ เราสามารถลดความเสี่ยงนี้ได้ง่ายๆ ด้วย 3 ปัจจัยหลักคือ การนวดหน้า, ระดับความลึกในการฉีด และระยะห่างในแต่ละรอบครับ ถึงแม้จะเกิดตุ่มนูนขึ้นมาจริง ส่วนใหญ่ก็มักจะค่อยๆ หายไปได้เองตามธรรมชาติ หรือสามารถแก้ไขได้ด้วยวิธีทางการแพทย์ครับ

บทความนี้เป็นคอนเทนต์ที่รวบรวมข้อมูลการรักษาของ Beautystone Clinic ครับ

ตุ่มนูน Sculptra เกิดจากการเกาะตัวกันของอนุภาค PLLA* ครับ

Sculptra ไม่ใช่ฟิลเลอร์ประเภทที่จะช่วยเติมเต็มวอลลุ่มให้เห็นผลทันทีหลังทำนะครับ แต่เป็นตัวช่วยกระตุ้นคอลลาเจน โดยมี PLLA*: Poly-L-Lactic Acid ซึ่งเป็นพอลิเมอร์สังเคราะห์ที่ย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ ทำหน้าที่ช่วยเข้าไปกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่ในชั้นผิวคู่แท้ (Dermis) โดยตัวยาจะค่อยๆ กระจายตัวเพื่อกระตุ้นคอลลาเจนอย่างช้าๆ ผลลัพธ์จึงไม่ได้เห็นปึ๊บปั๊บในครั้งเดียว แต่จะค่อยๆ เห็นผลชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ ภายในเวลา 3-6 เดือนครับ

แต่ปัญหาคือ หากอนุภาค PLLA เข้าไปสะสมในจุดใดจุดหนึ่งเข้มข้นเกินไป หรือกระจายตัวได้ไม่ดีพอ ก็อาจก่อให้เกิดก้อนเล็กๆ (ตุ่มนูน) ในจุดนั้นได้ครับ โดยทั่วไปมักจะไม่สามารถคลำเจอได้ในช่วงแรก แต่จะเริ่มรู้สึกได้หลังผ่านไปหลายเดือนจนถึง 1 ปี โดยส่วนใหญ่ตุ่มนูนจะอยู่ลึกในชั้นผิว ทำให้มองไม่เห็นจากภายนอก แต่ถ้าลองใช้มือลูบและคลำดูจะรู้สึกเหมือนเป็นเม็ดทรายหรือก้อนเล็กๆ ครับ

ตุ่มนูนมี 2 ประเภท — ชนิดไม่มีอาการอักเสบ vs ชนิดอักเสบ

ตุ่มนูนชนิดไม่อักเสบ มีสาเหตุหลักมาจากการจับตัวกันของอนุภาค PLLA จะไม่มีอาการเจ็บหรือบวมเลยครับ ต้องลองจับหรือกดคลำดูถึงจะรู้ ซึ่งเมื่อเวลาผ่านไป PLLA จะย่อยสลายไปเองตามธรรมชาติและก้อนจะค่อยๆ ยุบลง ส่วนตุ่มนูนชนิดอักเสบ จะเกิดจากการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันหรือการติดเชื้อร่วมด้วย จึงมีอาการเจ็บ บวม แดง ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการดูแลรักษาที่ต่างออกไปจากชนิดแรกครับ

การนวดหน้าและระดับความลึกในการฉีด ช่วยลดความเสี่ยงได้มากเลยครับ

เป็นที่ทราบกันดีว่าการนวดหน้าหลังทำหัตถการจะช่วยกระจายอนุภาค PLLA ได้ดีเยี่ยม ช่วยลดโอกาสการเกิดตุ่มก้อนได้อย่างมีนัยสำคัญ แม้แต่สมาคมผิวหนังอย่าง AAD ก็แนะนำว่าควรนวดหน้าอย่างสม่ำเสมอหลังทำครับ (※ ลิงก์นี้เป็นการแนะนำการดูแลทั่วไป — สำหรับโปรโตคอลการนวดหน้าของ Sculptra แนะนำให้อ้างอิงตามคู่มือของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและคำแนะนำการใช้งาน IFU จากผู้ผลิตเป็นหลักนะครับ)

ขั้นตอนการนวดแบบง่ายๆ ที่แนะนำ:

• ทันทีหลังทำ 5 นาที — คุณหมอจะช่วยนวดเพื่อกระจายตัวยาให้ในบริเวณที่ฉีด

• 5 วันหลังทำ — ให้หมั่นนวดครั้งละ 5 นาที วันละ 5 ครั้ง (นวดเบาๆ เป็นวงกลม)

• สัปดาห์ที่ 1~2 — นวดหน้าเบาๆ เป็นประจำทุกวัน

• หากคลำเจอตุ่มก้อน — ให้นวดเน้นเฉพาะบริเวณนั้นเพิ่มเติมได้เลยครับ

การนวดหน้าโดยทั่วไปจะเน้นใช้นิ้วกดและหมุนเป็นวงกลมเบาๆ บริเวณที่ทำครับ ไม่ควรออกแรงกดแรงเกินไปเพราะอาจทำให้ตำแหน่งของ PLLA เคลื่อนที่ได้ เพื่อความปลอดภัย แนะนำให้นวดตามคำแนะนำของคุณหมอดีที่สุดครับ

การเว้นระยะห่างในการทำและปริมาณยาก็เป็นสิ่งสำคัญครับ

อย่างที่บอกไปข้างต้นนะครับว่า หากใส่ PLLA เข้มข้นในจุดเดียวมากเกินไป จะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดตุ่มนูน ดังนั้น การแบ่งมาทำทีละนิดห่างกันรอบละ 6-8 สัปดาห์ จึงเป็นวิธีที่นิยมมากกว่าการอัดฉีดปริมาณมากๆ ในครั้งเดียวครับ เพราะจะช่วยให้ร่างกายมีเวลาสร้างคอลลาเจนได้อย่างเต็มที่ และคุณหมอจะสามารถเก็บรายละเอียดเฉพาะส่วนที่ยังขาดในรอบถัดไปได้ ทำให้ปลอดภัยจากตุ่มก้อนด้วยครับ

แพลนการเข้ารับบริการทั่วไป:

• ครั้งที่ 1 รอผล 8 สัปดาห์ → เพื่อประเมินผิวและฉีดครั้งที่ 2 ในส่วนที่ยังขาด

• ครั้งที่ 2 รอผล 8 สัปดาห์ → ประเมินเพื่อดูว่าต้องเก็บรายละเอียดเพิ่มไหม

• โดยปกติทำต่อเนื่อง 2-3 ครั้ง ผลลัพธ์จะเข้าที่และอยู่ตัวที่สุดครับ

• การฉีดกระตุ้นซ้ำ (Maintenance) มักจะทำทุกๆ 1-2 ปีครับ

ทั้งนี้จำนวนครั้งของแต่ละคนจะแตกต่างกันไปตามอัตราการสร้างคอลลาเจน, บริเวณที่ฉีด และความหย่อนคล้อยของผิวเดิมครับ การร่วมพูดคุยและประเมินผลกับคุณหมอทุกๆ 8 สัปดาห์ จะช่วยให้ได้ผลลัพธ์ที่สวยปังและปลอดภัยห่างไกลตุ่มนูนที่สุดครับ

หากมีสัญญาณเตือนเหล่านี้ แนะนำรีบปรึกษาคุณหมอทันทีนะครับ

• คลำเจอก้อนเนื้อบริเวณที่ฉีด ร่วมกับอาการเจ็บ แดง หรือรู้สึกร้อนๆ (สงสัยว่าอาจเป็นตุ่มนูนชนิดอักเสบ)

• ตุ่มก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ หรือเริ่มเปลี่ยนสี

• มีอาการบวมแดงหรือเห่อร้อนเฉียบพลันหลังทำไม่กี่วันหรือสัปดาห์

• ผิวหนังบริเวณที่เกิดตุ่มมีสีเข้มขึ้นหรือลอกเป็นขุย

• ผ่านมาเกิน 1 ปีแล้ว แต่ตุ่มก้อนก็ยังคลำเจอได้ชัดเจนเท่าเดิมไม่มีการยุบตัวลงเลย

หากมีอาการตรงกับข้อใดข้อหนึ่งข้างต้น อาจไม่ใช่ตุ่มนูนชนิดไม่อักเสบตามปกติทั่วไปแล้วครับ จำเป็นต้องให้คุณหมอช่วยตรวจประเมินอย่างละเอียด สำหรับตุ่มอักเสบนั้น ปกติแล้วคุณหมอจะแนะนำให้รักษาเป็นขั้นตอน ตั้งแต่การทานยาปฏิชีวนะ, ยาสเตียรอยด์ หรือในเคสที่พบได้น้อยมากอาจต้องใช้วิธีผ่าตัดเล็กออกครับ ส่วนตุ่มนูนธรรมดาก็สามารถรักษาให้ยุบลงได้เช่นกัน (เช่น การฉีดสเตียรอยด์เฉพาะจุด) ดังนั้น อย่าเพิ่งเดาอาการเอาเอง ปรึกษาคุณหมอผู้เชี่ยวชาญปลอดภัยที่สุดครับ

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

Q. ตุ่มนูนนี้จะอยู่กับเราไปตลอดชีวิตเลยไหมคะ?

A. ส่วนใหญ่ไม่เป็นแบบนั้นครับ เพราะ PLLA เป็นสารพอลิเมอร์สังเคราะห์ที่สามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติภายในระยะเวลา 18-24 เดือน ซึ่งตุ่มนูนก็จะค่อยๆ ยุบและหายไปตามกระบวนการนี้ด้วยครับ แต่หากรู้สึกรำคาญใจ คลำเจอแล้วไม่สบายใจ หรือมีผลต่อรูปลักษณ์ในช่วงปีแรก สามารถปรึกษาคุณหมอเพื่อช่วยทำการรักษาให้ยุบเร็วขึ้นได้ครับ โอกาสที่จะเหลือเป็นก้อนถาวรนั้นพบได้น้อยมากครับ

Q. ถ้าลืมนวดหน้าช่วงแรกๆ ต้องทำยังไงดีครับ?

A. ช่วง 5 วันแรกหลังทำ ถือเป็นช่วง Golden Time ที่สำคัญที่สุดในการนวดหน้าเพื่อป้องกันการเกิดก้อนครับ หากลืมหรือไม่ได้นวดในช่วงนี้ แนะนำให้แจ้งคุณหมอให้ทราบในการติดตามผล เพื่อที่คณหมอจะได้ช่วยแนะนำวิธีนวดกระตุ้นเพิ่มเติม หรือวางแผนนัดหมายเช็กอาการอย่างเหมาะสมครับ หากเวลาผ่านไปนานแล้ว แนะนำให้ไปให้คุณหมอประเมินผิวก่อนนวดเองจะดีกว่านะครับ

Q. สามารถฉีดพร้อมกับฟิลเลอร์ตัวอื่นในบริเวณเดียวกันได้ไหม?

A. โดยทั่วไปไม่แนะนำให้ทำพร้อมกันในจุดเดียวกันครับ เนื่องจาก Sculptra เป็นหัตถการที่ช่วยค่อยๆ กระตุ้นสร้างคอลลาเจนตามธรรมชาติ หากฉีดร่วมกับฟิลเลอร์ตัวอื่นในบริเวณเดียวกันและเวลาเดียวกัน จะทำให้ประเมินผลลัพธ์ได้ยาก และอาจเพิ่มความเสี่ยงในการจับตัวเป็นก้อนได้ด้วยครับ แนะนำให้เว้นระยะห่างอย่างน้อย 6-8 สัปดาห์ หรือแยกฉีดคนละบริเวณจะปลอดภัยกว่าครับ