หมอวี ยองจิน ผู้อำนวยการ Beautystone Clinic · ศิษย์เก่าแพทย์เฉพาะทางจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติโซล

เช็คตรงนี้ก่อนอ่านนะครับ

Q. สุดท้ายแล้วสารทดแทนเรตินอล (Retinol)

ให้ผลลัพธ์น้อยกว่าเรตินอลหรือเปล่าคะ?

A. เส้นทางการทำงานของแต่ละส่วนผสมจะแตกต่างกันไปครับ

ถึงแม้จะไม่ได้กระตุ้นตัวรับ (Receptor) เดียวกัน แต่ก็สามารถช่วยสังเคราะห์คอลลาเจน

และกระตุ้นการผลัดเซลล์ผิว (Turnover) ได้เหมือนกันครับ

ดังนั้น ไม่ใช่ว่าได้ผลลัพธ์ที่ 'เบา' กว่า แต่เป็น 'คนละวิธี' การทำงานต่างหากครับ

Q. ทำไมบางคนถึงใช้เรตินอลไม่ได้ครับ?

A. สำหรับคนที่มีเกราะป้องกันผิวบาง หรือมีโรคผิวหนังอักเสบ เช่น

โรคเซบเดิร์ม/ผิวแดงง่าย (Rosacea) หรือภูมิแพ้ผิวหนัง (Atopic Dermatitis) การระคายเคืองจากเรตินอล

อาจจะยิ่งไปกระตุ้นให้อาการแย่ลงได้ครับ

และสำหรับคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์ก็มีข้อจำกัดในการใช้งานเช่นกันครับ

"ถ้าใช้เรตินอลไม่ได้

ลองใช้สารทดแทนเหล่านี้ที่ให้ผลลัพธ์คล้ายกัน แต่ระคายเคืองน้อยกว่าดูนะคะ"

 

— หมอวี ยองจิน (Beautystone Clinic สาขาย่านฮงแด)

ทำไมเรตินอลถึงระคายเคืองง่ายจัง?

สรุปสั้นๆ เกี่ยวกับการทำงานของเรตินอลบนผิว

ได้ดังนี้เลยครับ

เมื่อซึมเข้าสู่เซลล์ผิวแล้ว

จะถูกเปลี่ยนเป็นกรดเรติโนอิก (Retinoic Acid)

และกรดเรติโนอิกนี้จะเข้าไปจับกับตัวรับ RAR ในนิวเคลียสของเซลล์เพื่อเปลี่ยนการแสดงออกของยีนครับ

ช่วยกระตุ้นการสังเคราะห์คอลลาเจน, เร่งการผลัดเซลล์ผิว และยับยั้งการส่งผ่านเมลานิน

แต่เนื่องจากกระบวนการนี้ทำงานอย่างทรงประสิทธิภาพมาก

ในมุมของผิวหนัง มันจึงกลายเป็น 'สัญญาณกระตุ้นการระคายเคือง' ที่รุนแรงเช่นกันครับ

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อนุมูลอิสระและปฏิกิริยาการอักเสบที่เกิดขึ้นระหว่างกระบวนการเปลี่ยนรูป

มักจะทำให้เกิดอาการผิวลอก, หน้าแดง, ผิวแห้ง

และแสบร้อนในช่วงแรกๆ เกือบทุกรายครับ

ซึ่งเรามักจะเรียกช่วงนี้ว่า 'ช่วงปรับผิวเข้ากับเรตินอล'

พูดกันตามตรงก็คือ

มีผิวบางประเภทที่ไม่สามารถอดทนผ่านช่วงปรับผิวนี้ไปได้จริงๆ ครับ

ผู้ที่มีภาวะ Rosacea, มีประวัติผิวหนังอักเสบภูมิแพ้,

เกราะป้องกันผิวเสียหายเรื้อรัง หรือกำลังตั้งครรภ์/ให้นมบุตร

กรณีแบบนี้ไม่ใช่แค่ "ใช้ไม่ได้เพราะแพ้"

แต่จัดอยู่ในกลุ่มที่ "ไม่ควรใช้เลย" จะดีกว่าครับ

เป้าหมายเดียวกัน แต่คนละเส้นทาง

— หลักการทำงานของสารทดแทนเรตินอล

หลายคนมักจะเข้าใจผิดว่า

สารทดแทนเรตินอลคือ

"สารที่มีกลไกเหมือนเรตินอลเป๊ะๆ แค่ระคายเคืองน้อยกว่า"

แต่จริงๆ แล้วไม่ใช่แบบนั้นนะครับ

ให้พูดให้ถูกต้องคือ มันคือสารที่ช่วยสร้าง 'ผลลัพธ์สุดท้าย'

แบบเดียวกับที่เรตินอลทำได้ แต่ไปในเส้นทางอื่นแทนครับ

อย่าง บาคุชิอล (Bakuchiol) ซึ่งเป็นสารสกัดจากพืช

จากการทดลองในระดับเซลล์พบว่า ช่วยกระตุ้นการแสดงออกของยีน

ในการสร้างคอลลาเจนชนิดที่ I, III และ IV ได้ใกล้เคียงกับเรตินอลเลยครับ

เนื่องจากไม่ได้เข้าไปกระตุ้นตัวรับ RAR โดยตรง

แต่ใช้วิธีเหนี่ยวนำการสังเคราะห์คอลลาเจนผ่านเส้นทางการส่งสัญญาณอื่น

จึงแทบไม่ก่อให้เกิดอาการระคายเคืองอันเป็นเอกลักษณ์ของเรตินอลเลยครับ

จากการศึกษาเปรียบเทียบระหว่าง Bakuchiol 0.5% กับ Retinol 0.5%

เป็นเวลา 12 สัปดาห์ พบว่าการลดเลือนริ้วรอยและการปรับปรุงจุดด่างดำ

ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติครับ

สรุปใจความสำคัญโดยหมอวี ยองจิน

สารทดแทนเรตินอลไม่ใช่ "เรตินอลเวอร์ชันที่อ่อนแอกว่า" นะครับ

แต่เป็นสารที่สร้างผลลัพธ์แบบเดียวกัน

ผ่านช่องทางการส่งสัญญาณอื่นต่างหากครับ

ในเมื่อไม่ต้องไปยุ่งกับตัวรับ RAR อาการระคายเคืองจึงลดลง

แต่ยังได้ผลลัพธ์ที่ใกล้เคียงกันนั่นเองครับ

อย่างไรก็ตาม ต้องยอมรับว่าเรตินอลมีข้อมูลงานวิจัยระยะยาวที่น่าเชื่อถือมากกว่าอย่างล้นหลาม

จุดนี้เป็นสิ่งที่เราควรรู้ก่อนเลือกตัดสินใจใช้นะครับ

ตารางเปรียบเทียบสารทดแทนตามสภาพผิว

จริงๆ แล้ว การจับคู่ผสมผสานสารให้ตรงกับวัตถุประสงค์ของการใช้งาน ถือเป็นเรื่องที่สำคัญยิ่งกว่าครับ

หากกังวลเรื่องรอยดำและจุดด่างดำเป็นหลัก

การจับคู่ระหว่าง Niacinamide และ Azelaic Acid จะตอบโจทย์มากครับ

แต่หากกังวลเรื่องผิวขาดความยืดหยุ่นและริ้วรอยเป็นหลัก

การจับคู่กันระหว่าง Bakuchiol และ Peptide

จะช่วยให้ผลลัพธ์ที่ใกล้เคียงกับเรตินอลเดี่ยวๆ ได้มากที่สุดครับ

เมื่อการทำสกินแคร์ที่บ้าน (Homecare) เริ่มมาถึงทางตัน

ไม่ว่าจะเลือกใช้ส่วนผสมทดแทนที่ดีแค่ไหน

ก็ต้องยอมรับว่าเครื่องสำอางทั่วๆ ไปย่อมมีขีดจำกัดของมันครับ

เนื่องจากเครื่องสำอางถูกออกแบบมาให้ซึมซาบลงไปได้แค่ผิวหนังชั้นกำพร้า (Epidermis) เท่านั้น

แต่จุดที่คอลลาเจนถูกสร้างขึ้นมาจริงๆ คือชั้นหนังแท้ (Dermis) ซึ่งอยู่ลึกลงไปด้านล่างครับ

หากริ้วรอยเริ่มลึกขึ้นแล้ว หรือผิวหย่อนคล้อยอย่างเห็นได้ชัด

การจะหวังพึ่งพาสารบำรุงเพียงตัวเดียวในการแก้ไขปัญหา

พูดกันตรงๆ ก็อาจจะยากไปหน่อยครับ

ในกรณีนี้ วิธีการที่เห็นผลจริงและจับต้องได้มากที่สุด

คือการทำหัตถการควบคู่ไปกับการทำสกินแคร์บำรุงผิวที่บ้าน (Homecare) ครับ

โครงสร้างการดูแลผิวที่มีประสิทธิภาพสูงสุด คือการใช้เลเซอร์หรือกลุ่มคลื่นวิทยุความถี่สูง (RF)

เพื่อเข้าไปกระตุ้นให้เกิดการสร้างคอลลาเจนใหม่ในชั้นหนังแท้โดยตรง

แล้วค่อยทาบำรุงด้วย Bakuchiol หรือ Peptide เพื่อช่วยประคับประคองและเสริมผลลัพธ์ความปังให้ยาวนานยิ่งขึ้นครับ

คำถามที่พบบ่อย

Q1. คุณแม่ตั้งครรภ์สามารถใช้ Bakuchiol ได้ไหมคะ?

ได้ครับ เพราะไม่ใช่สารอนุพันธ์ของวิตามินเอ จึงไม่มีความเสี่ยงที่จะทำให้เกิดความพิการต่อทารกในครรภ์

จัดอยู่ในกลุ่มที่ปลอดภัย และสามารถใช้ได้ในระหว่างตั้งครรภ์และให้นมบุตรครับ

อย่างไรก็ดี แนะนำให้ทำการทดสอบการแพ้ (Patch Test) ปริมาณเล็กน้อยก่อนการใช้งานจริงนะครับ

Q2. สารทดแทนเหล่านี้จำเป็นต้องมีช่วงเวลาปรับผิวเหมือนเรตินอลไหมคะ?

สำหรับ Bakuchiol, Niacinamide และ Peptide นั้น

ส่วนใหญ่สามารถเริ่มใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องมีช่วงปรับผิวครับ

ส่วน Azelaic Acid อาจมีอาการยิบๆ เล็กน้อยที่ผิวได้ในช่วงแรกๆ ของการใช้งานครับ

Q3. ใช้เวลานานแค่ไหนถึงจะเริ่มเห็นผลครับ?

หากอิงเกณฑ์ตามสาร Bakuchiol แนะนำให้ใช้อย่างสม่ำเสมออย่างน้อย 8-12 สัปดาห์ขึ้นไป

ถึงจะรู้สึกลงลึกได้ถึงความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นครับ

ซึ่งความเร็วในการเห็นผลลัพธ์อาจจะช้ากว่าเรตินอลเล็กน้อยครับ

ก่อนเข้ามาปรึกษาที่คลินิก สามารถแชทมาพูดคุยผ่านเบอร์ทาง LINE ก่อนได้นะครับ

ทั้งหมดข้างต้นคือเรื่องน่ารู้จากหมอวี ยองจิน ครับ

บทความน่าสนใจที่แนะนำให้อ่าน

▶ทำไมฉีดฟิลเลอร์จมูกแล้ว สันจมูกถึงดูหนา/เขินขึ้นกันนะ?

▶ผลข้างเคียงโบท็อกซ์ สรุปให้ฟังชัดๆ ระหว่าง 'อาการปกติที่เกิดขึ้นได้' กับ 'อาการผิดปกติที่ต้องรีบไปโรงพยาบาล'

▶7 ข้อควรระวังก่อนทำเลเซอร์ขนที่ลับสำหรับคุณผู้ชาย (Brazilian Laser) เช็คให้ชัวร์ก่อนทำหัตถการ [โดยแพทย์เฉพาะทางจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติโซล]

▶ฉีดสลายไขมันเหนียง (DCA) vs Ulthera เลือกตัวใหนดี [ปัญหาจากไขมันส่วนเกิน หรือปัญหาจากความหย่อนคล้อย]

▶ฉีดโบท็อกซ์กรามแล้วแก้มตอบลง เกิดจากอะไรกันแน่?