ตาตกหลังฉีดโบท็อกซ์,

รูปแบบที่เห็นจากการให้คำปรึกษา 19 นาทีตลอดสองเดือน

ขอสรุปให้ก่อนเลย

ตาตกหลังฉีดโบท็อกซ์

"ไม่ใช่ว่าโบท็อกซ์เป็นตัวการ" แต่,

เกิดจากหนึ่งในสองสาเหตุ

ในบทความนี้จะอธิบายเหตุผลให้ฟัง

ตาตก ไม่ใช่ตาตกแบบเดียวกันทั้งหมด

เวลาฟังเรื่องจากคนที่มาพบเพราะรู้สึกว่าตาหย่อนหลังฉีดโบท็อกซ์

ถ้าฟังดี ๆ จริง ๆ แล้วมันปนกันอยู่สองแบบ

แบบหนึ่งคือรู้สึกว่าคิ้วตกลงมาหนัก ๆ,

อีกแบบคือเปลือกตาบนหย่อนคลุมลงมาเอง

ที่มันชวนสับสนหน่อยคือ สำหรับคนไข้

ทั้งสองแบบมักอธิบายว่า "ตาตก" เหมือนกัน

แต่ในทางการแพทย์ถือว่าแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง

แบบแรกคือคิ้วตก (brow ptosis),

แบบหลังคือเปลือกตาตกจริง ๆ (eyelid ptosis)

สาเหตุไม่เหมือนกัน เส้นทางการฟื้นตัวก็ไม่เหมือนกัน

วิธีรับมือก็ไม่เหมือนกัน

ทำไมฉีดโบท็อกซ์เหมือนกัน

แต่บางคนตาตก บางคนกลับไม่เป็นอะไร

ประเด็นสำคัญของบทความนี้

สาเหตุที่ตาตกหลังฉีดโบท็อกซ์มีแค่ 2 อย่าง,

แยกภาวะกล้ามเนื้อหน้าผากทำงานมากเกินไป vs โบท็อกซ์กระจายเข้าไปที่กล้ามเนื้อยกเปลือกตา

เคสแบบนี้มีเยอะมาก เลยขอเขียนแยกไว้

เดือนที่แล้วมีผู้หญิงอายุ 34 ปีมาพบ

"ฉีดโบท็อกซ์หว่างคิ้วมาได้หนึ่งสัปดาห์แล้ว

ตาข้างหนึ่งหนักจนลืมไม่ขึ้น" เธอบอกมาแบบนั้น

พอลองใช้นิ้วยกคิ้วเบา ๆ หน้ากระจก,

แต่แม้ยกแล้ว เปลือกตาบนก็ยังปิดตาดำไปครึ่งหนึ่ง

กรณีนี้ไม่ใช่คิ้วตก

แต่เป็นโบท็อกซ์ที่กระจายเข้าไปยังกล้ามเนื้อยกเปลือกตา

สารพิษเข้าไป

ถ้าอธิบายกลไกก็เป็นแบบนี้

ถ้าตำแหน่งฉีดระหว่างคิ้วอยู่ใกล้ขอบกระดูกเบ้าตาบน (กระดูกคิ้ว)

ภายใน 1 ซม. มากเกินไป,

สารพิษจะเล็ดลอดผ่านผนังกั้นเบ้าตา

ไปถึงกล้ามเนื้อยกเปลือกตาได้

ในทางกลับกัน ถ้าฉีดกระจายกว้างเกินไปที่กล้ามเนื้อหน้าผาก

หน้าผากทั้งแถบจะไม่ขยับ

แรงที่คอยพยุงคิ้วก็จะหายไป

นี่แหละคือคิ้วตก

หลายคนจะมาด้วยคำบอกว่า "ตาเล็กลง"

คนไข้หญิงวัย 34 ปีรายนี้เป็นกรณีที่โบท็อกซ์เข้าไปที่กล้ามเนื้อยกเปลือกตา

โชคดีที่เริ่มคลายตั้งแต่สัปดาห์ที่ 3

และประมาณ 6 สัปดาห์ก็กลับมาเกือบปกติ

ในกรณีเร่งด่วน ใช้ยาหยอดตาไอโอพิดีน (Iopidine)

เพื่อกระตุ้นกล้ามเนื้อมุลเลอร์ ให้ช่วยได้ทันทีประมาณ 1–2 มม.

เพื่อพยุงอาการแบบทันที

สรุปสำคัญโดยผู้อำนวยการวียองจิน

"ตาตกหลังฉีดโบท็อกซ์" คือภาวะที่เกิดจากกล้ามเนื้อหน้าผากทำงานมากเกินไป

จนคิ้วตกลงมา" และ

"โบท็อกซ์กระจายเข้าสู่กล้ามเนื้อยกเปลือกตา

ทำให้เปลือกตาคลุมลงมาเอง",

การแยกสองแบบนี้คือจุดเริ่มต้น

ถ้ายกคิ้วด้วยมือแล้วมองเห็นชัดขึ้น คือแบบแรก,

แต่ถ้ายังมีเปลือกตาบังอยู่ คือแบบหลัง

ลองดูว่าตัวเองเป็นแบบไหน

แล้วฉัน/ผมเข้าข่ายแบบไหน?

ถ้าจัดเป็นตารางจะประมาณนี้

การดูแลจะแตกต่างกันตามประเภท

แบบคิ้วตก จริง ๆ แล้วเวลาคือยาที่ดีที่สุด

ถ้าฉีดเพิ่มปริมาณเล็กน้อยเฉพาะบางส่วนของกล้ามเนื้อหน้าผาก

แค่ปรับสมดุลซ้ายขวาก็มักเพียงพอ

แบบเปลือกตาตกจะต่างออกไป

โบท็อกซ์ที่เข้าไปในกล้ามเนื้อยกเปลือกตา

ไม่มีวิธีกำจัดให้สลายแบบเร่งด่วน

จึงใช้ยาหยอดที่กระตุ้นกล้ามเนื้อมุลเลอร์

เพื่อช่วยประคองระหว่างรอฟื้นตัวคือทางเลือกที่ดีที่สุด

แต่ก็ไม่ได้เป็นวิธีที่ดีไปเสียทั้งหมด

ยาหยอดเองก็เป็นเพียงชั่วคราว

สุดท้ายก็ต้องรอให้สารพิษสลายตัวตามธรรมชาติ

เพียงแต่ในช่วงเวลานั้น

ก็ช่วยลดความลำบากในชีวิตประจำวันได้

3 คำถามที่คนไข้ถามบ่อยมาก,

ขอตอบแบบตรงไปตรงมา

Q1. อันนี้ไม่ถาวรใช่ไหม?

จะกลับมาเหมือนเดิมจริง ๆ ไหม?

A. ถ้าพูดตรง ๆ,

คำถามนี้ผมได้ยินสัปดาห์ละสามถึงสี่ครั้ง

สรุปคือไม่ถาวรครับ

โบท็อกซ์ออกฤทธิ์โดยยับยั้งการหลั่งอะเซทิลโคลีนที่ปลายประสาท

เป็นการบล็อกแบบชั่วคราว

เมื่อปลายประสาทใหม่งอกขึ้นมา

การทำงานเดิมก็จะกลับมา

แต่ก็แตกต่างกันไปในแต่ละเคส

โดยปกติจะฟื้นตัวเกือบหมดในช่วง 4–8 สัปดาห์

บางรายที่พบได้น้อยอาจนานถึง 12 สัปดาห์

ไม่ต้องกังวลว่า "จะเป็นแบบนี้ไปตลอดชีวิต"

แล้วข้อนี้ก็มีคนถามบ่อยมากเช่นกัน

Q2. มีหัตถการที่ช่วยแก้ตาตกโดยเฉพาะไหม?

แล้วค่าใช้จ่ายล่ะ?

A. เรื่องนี้ค่อนข้างก้ำกึ่งครับ

ยังไม่มียาแบบ "สลายโบท็อกซ์" ครับ

แม้จะมีที่โฆษณาแบบนั้นอยู่

แต่จริง ๆ แล้วเป็นเพียงการรักษาเสริม

โดยปกติผมใช้ 2 วิธี

อย่างแรกคือยาหยอดไอโอพิดีน 0.5%

มันจะกระตุ้นกล้ามเนื้อมุลเลอร์

ช่วยยกเปลือกตาได้ทันทีประมาณ 1–2 มม.

ราคาประมาณขวดละ 30,000–50,000 วอน และต้องมีใบสั่งยา

อีกวิธีคือโบท็อกซ์เพื่อปรับสมดุลฝั่งตรงข้าม

โดยเพิ่มเล็กน้อยที่ฝั่งที่ปกติ ไม่ใช่ฝั่งที่ตก

เพื่อให้สองข้างสมดุลกัน

ต้องดูเป็นเคส ๆ ไป

สุดท้ายขอชี้แจงประเด็นนี้ไว้ด้วย

Q3. ครั้งหน้าจะฉีดโบท็อกซ์ได้อีกไหม?

กลัวว่าจะตาตกอีก

A. เป็นจุดที่หลายคนเข้าใจผิด

ไม่ได้หมายความว่าครั้งนี้ตกแล้วครั้งหน้าจะต้องตกอีก

ตรงกันข้าม ถ้าเรารู้ว่าฉีดบริเวณไหน ลึกแค่ไหน

แล้วเกิดอาการตาตกขึ้นมา ข้อมูลนั้นจะถูกบันทึกไว้

ครั้งต่อไปก็ยกจุดนั้นขึ้นไปอีกมากกว่า 1 ซม.

หรือปรับปริมาณยาเพื่อหลีกเลี่ยงได้

มีคนไข้ของเราบางรายที่เคยเปลือกตาตกครั้งหนึ่ง

แต่ตั้งแต่รอบถัดมาก็เรียบเนียนดีมา 6 เดือนแล้ว

ก็มีอยู่ครับ

อย่าเพิ่งท้อ และนำข้อมูลการทำครั้งก่อน

มาปรึกษาได้เลย

แนะนำให้ปรึกษาให้ละเอียดก่อนตัดสินใจทำ

บทความต่อไปจะเล่าเรื่อง '2 สัปดาห์แรกหลังฉีดโบท็อกซ์,

การเปลี่ยนแปลงที่เห็นจริงในห้องตรวจ' ให้ฟัง

ทำไมแต่ละคนถึงรู้สึกเห็นผลไม่พร้อมกัน

และใครที่คลายตัวเร็ว

ใครที่คงอยู่ได้นาน

จะยกเคสมาให้ดู

นี่คือ วียองจินครับ

อ่านต่อ

• ฉีดโบท็อกซ์โหนกแก้มแล้วมุมปากจะย้อนกลับได้?[ต้องเปลี่ยนเข็ม]

• เพิ่งฉีดโบท็อกซ์ไปเหรอ? ตอนนี้ยังไม่เห็นผล! แต่ละจุดไม่เหมือนกัน

• กำลังหาดูดโบท็อกซ์กรามราคาถูกที่สุดอยู่ใช่ไหม? ทำไมตัวเลขนั้นถึงเป็นกับดัก